Het Gaelisch is eeuwenoud en is de oorspronkelijke taal van Schotland. Er wordt aangenomen dat de taal oorspronkelijk vanuit Ierland werd overgebracht, waarna het zich door Schotland verspreidde als officiële taal van het middeleeuwse koninkrijk Alba.
Het Schots-Gaelisch (Gàidhlig) is een Keltische taal. Oorspronkelijk werd de taal gesproken door de Geals. Dit was een Keltische stam in de Schotse Hooglanden. Tegenwoordig spreken nog zo'n 60.000 mensen de taal.
Nadat de Romeinen wegtrokken uit Schotland leefden er vijf volkeren in het land: de Picten, Romano-Brittaen, de Saksen, Attacoti en de Scotti. Er was toen al rivaliteit tussen deze vijf volkeren. Rond 500 na Christus begon de eerste verdeling van Schotland onder verschillende stammen.
Het wordt gezien als nauw verwant aan het Engels, maar te onderscheiden wegens aanzienlijke verschillen in woordenschat en uitspraak. Schots is dichter bij de Angelsaksische oorsprong gebleven dan het Engels.
Schots. Terwijl Gaelic de dominante taal was in de Hooglanden en Eilanden van Schotland, namen de Laaglanden van Schotland de taal van het Schots over. In tegenstelling tot Gaelic, ligt de Schotse taal veel dichter bij het Engels .
Hoewel veel Schots-Gaelisch sprekers delen van het Iers-Gaelisch kunnen verstaan , zullen ze moeite hebben met volledige zinnen. Hetzelfde geldt voor Iers sprekers die Schots-Gaelisch horen.
Gaelic is in Ierland – plaatselijk spreekt men van Gaeilge of gewoon Iers – een Keltische taal en een van 'de oudste en meest historische geschreven talen ter wereld' volgens Foras na Gaeilge, een openbare instantie voor het bevorderen van de Ierse taal.
Hallo in het Schots is "hello".
De Schotse taal (niet te verwarren met Schots-Gaelisch) is een West-Germaanse taal die in de laaglanden van Schotland, Ierland en sommige delen van Engeland, zoals Cumbria en Berwick-upon-Tweed, door meer dan 1,5 miljoen mensen wordt gesproken. Het heeft veel overeenkomsten met Deens, Frans, Engels, Duits en Noors.
13,8% van de Schotse bevolking was katholiek en 8% was lid van een andere christelijke kerk. 1,4% van de bevolking was moslim.
In 2010 noemde de voorzitter van de Scottish Tartans Authority – een organisatie die de traditionele Schotse dracht wil beschermen – de traditie om geen onderbroek onder de kilt te dragen 'kinderachtig en onhygiënisch'.
Waar komen de Schotten vandaan? Het vroege historische Schotland was een smeltkroes van verschillende groepen – de Britten, de Picten, de Angelen, de Gaels (Schotten) en de Noren – en je ziet deze mix terug in plaatsnamen in het hele land, van Ben Macdui (Gaelic) tot Stornoway (Noors) via Aberdeen (Pictisch).
Typische gerechten die deel uitmaken van een Full Scottish Breakfast zijn onder meer spek, worstjes, black pudding (bloedworst), witte bonen in tomatensaus, eieren (meestal gebakken, maar soms ook gepocheerd of gekookt), champignons, gegrilde tomaten en haggis. Hierbij krijg je vaak nog toast, brood of tattie scone.
Een groot deel hiervan zou te maken hebben met het uiteindelijke verlies van de Jacobieten in 1746, wat schadelijk was voor het Gaelic , waarmee de Britse regering alles wat met de Highland-cultuur te maken had verbood. Dit omvatte het Schots-Gaelic en was wat het bijna tot uitsterven zou leiden.
Machtig volk in het oude Europa
In het eerste millennium voor Christus waren de Kelten een machtig volk in het midden van Europa. Zij woonden eerst in Zwitserland, Oostenrijk en het zuiden van Duitsland, maar verspreidden zich uiteindelijk over een gebied dat zich uitstrekte van Ierland tot in Roemenië.
Alle Keltische talen stammen af van een gemeenschappelijke voorouder, het Proto-Keltisch, dat op zijn beurt behoort tot de Indo-Europese taalfamilie, waartoe ook het Nederlands behoort.
Modern Schots is een zustertaal van Modern Engels , omdat de twee talen afstammen van dezelfde middeleeuwse vorm van het Engels.
De oudste van deze talen, het Gotisch, werd gesproken rond de 4e eeuw na Christus, dus al honderden jaren na de periode van het Oergermaans. Er is, vergeleken met andere Germaanse talen tot dan toe, heel veel overgeleverd, nl.
De belangrijkste taal in Schotland is het Engels, maar op veel plekken wordt ook Schots gesproken. Daarnaast wordt in enkele delen van Schotland ook Gaelic (uitgesproken als gah-lick) gesproken, zoals in de eilandengroep Buiten-Hebriden waar het voor circa 60% van de bevolking de meest gangbare taal is.
Hoe zeg je hallo in het Schots-Gaelisch? 'Hallo' in het Schots-Gaelisch is Halò . Om 'Goedemorgen' in het Schots-Gaelisch te zeggen, zeggen we Madainn Mhath! In de middag kunnen we Feasgar Math zeggen, wat 'Goede Middag' betekent.
Het Scots is geen variant van het Engels maar een geheel eigen taal. De 2011 census toonde aan dat ongeveer 1,5 miljoen Schotten deze taal spreken of kunnen verstaan. Het Scots is grotendeels een gesproken taal die weer in het schoolcurriculum is opgenomen. Er bestaan 4 regionale dialecten van het Scots.
Het Ierse woord is Sláinte en in het Schots-Gaelisch is het Slàinte. Het woord betekent letterlijk gezondheid en kan als toast worden gebruikt, om elkaar het beste te wensen tijdens een dronk. Je spreekt Slàinte uit als "Slown-tsja".
Het woord "Gaelic" in het Engels is afgeleid van Gaeilge, wat het Ierse woord is voor de taal zelf. Wanneer Engels wordt gebruikt, wordt de Ierse taal echter gewoonlijk "Iers" genoemd, niet "Gaelic".
De standaard woordvolgorde van een Ierse zin is werkwoord-subject-object. De handeling wordt eerst beschreven, dan het onderwerp en daarna andere voorwerpen, zoals het lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp.
Schots-Gaelisch of (Gàidhlig) is een Goidelische taal die in de Schotse Hooglanden wordt gesproken door de Keltische Gaels.