Kinderen met een verhoogd risico op wiegendood zijn voornamelijk baby's die op hun buik slapen, blootstaan aan tabaksrook, te warm liggen of samen in één bed slapen met ouders (co-sleeping), vooral voor de leeftijd van 4 maanden. Ook vroeggeboren baby's, baby's met een laag geboortegewicht en jongens tussen de twee en zes maanden lopen meer risico. VeiligheidNL +5
Baby's lopen een hoger risico als er broertjes, zusjes of neefjes of nichtjes aan wiegendood zijn overleden. Tabaksrook. Baby's die bij rokers wonen, lopen een verhoogd risico. Premature geboorte en laag geboortegewicht.
Factoren die de kans op wiegendood vergroten zijn onder andere roken (tijdens zwangerschap en passief na geboorte), buikligging, oververhitting door te veel kleding of een te warme omgeving, en samen slapen in een volwassen bed. Ook vroeggeboorte en een laag geboortegewicht spelen een rol, naast een onveilige slaapomgeving met zachte materialen zoals kussens of dekbedden.
Wiegendood (SIDS) komt het meest voor bij baby's tot 1 jaar, met de hoogste piek tussen 2 en 4 maanden; in Nederland hanteert men voor de definitie een leeftijdsgrens van 2 jaar, hoewel het risico na 6 maanden sterk afneemt en zeldzame gevallen tot 18 maanden kunnen voorkomen, waarna men spreekt van 'Sudden Unexpected Death in Childhood' (SUDC).
Kinderen en adolescenten die risico lopen, zijn degenen die vatbaarder zijn voor schade en/of beperkte toegang hebben tot bescherming en essentiële diensten zoals onderwijs, gezondheidszorg, water, sanitatie en hygiëne (WASH) en kinderbescherming .
Tussen de 10 en 18 maanden gaat je kind lopen. Meestal eerst een paar stappen aan je hand en daarna los. Alle kinderen doen dat in hun eigen tempo. Als je kind begint met lopen, valt hij of zij nog vaak.
Valongevallen, brandwonden, vergiftiging, verstikking en verdrinking: dat zijn de ongevallen die het vaakst voorkomen bij kinderen tot en met veertien jaar.
Fopspeen gebruiken
Een fopspeen kan het risico op wiegendood verminderen omdat: Baby's minder snel met neus en mond op het matras liggen. Het zuigen stimuleert de spierontwikkeling en houdt de luchtwegen vrij. Baby's ademen door de neus en houden die vrij.
Oorzaken en risicofactoren
Wiegendood wordt meestal veroorzaakt door een combinatie van verschillende risicofactoren. Wees als ouder steeds waakzaam. Leeftijd, vroeggeboorte, laag geboortegewicht, geslacht en etniciteit. Deze factoren heb je zelf niet in de hand.
Leg het kind in een ruim, stevig bedje of wieg. Let op met geneesmiddelen. Vermijd roken in het vertrek waar een zuigeling verblijft en zeker in de slaapkamer. Lucht de ruimte waarin de baby slaapt regelmatig.
Longontsteking veroorzaakt jaarlijks ongeveer 2 miljoen doden onder kinderen. Dat is ruim 20 procent van alle gevallen van kindersterfte. Diarree is goed voor 17 procent van de kindersterfte. Malaria, mazelen en aids zijn samen verantwoordelijk voor 15 procent van de kindersterfte.
Leg je baby op de rug in bed
De manier waarop je je kind in bed legt, kan de kans op wiegendood verkleinen. Je kunt je baby het best op de rug in bed leggen, en niet op de zij of buik. Je kunt de buikligging wel oefenen als je baby wakker is. Dat is goed voor de ontwikkeling van de spieren en de motoriek.
De slaaptest controleert de ademhaling, het hartritme en de neurologische activiteit tijdens de slaap en is het meest bekend als manier om het risico op wiegendood vast te stellen. Als de test afwijkend is, zal het kind door middel van thuismonitoring verder gevolgd worden.
Daarom lanceerde Kind en Gezin op 9 december 2025 de campagne 'Veilig slapen', met duidelijke en betrouwbare tips voor ouders en verzorgers.
Wiegendood komt het meest voor bij baby's tussen de 2 en 4 maanden oud, met de grootste risicoperiode in de eerste zes maanden van het leven, waarbij meer dan 90% van de gevallen binnen die periode plaatsvindt, en het risico sterk afneemt na 8 maanden.
Van alle vrouwen die proberen zwanger te worden, is 30 procent binnen 3 maanden in verwachting, 70 procent binnen een half jaar en ruim 80 procent na een jaar. Na 2 jaar is 90 procent zwanger. Mocht je na een jaar nog niet zwanger zijn dan kan de huisarts je, als je dat wilt, doorverwijzen naar een gynaecoloog.
Risicofactoren
Wiegendood kent geen symptomen of waarschuwingssignalen . Baby's lijken niet te lijden of te spartelen. Ze huilen niet. In de weken voorafgaand aan wiegendood kunnen er wel lichte ademhalings- of maagproblemen optreden.
Wiegendood komt minder vaak voor na de leeftijd van 8 maanden , maar ouders en verzorgers moeten veilige slaapgewoonten blijven volgen om het risico op wiegendood en andere slaapgerelateerde doodsoorzaken bij baby's te verminderen tot de eerste verjaardag van de baby. Meer dan 90% van alle gevallen van wiegendood vindt plaats vóór de leeftijd van 6 maanden.
Vooral het actief roken van de moeder tijdens en na de zwangerschap verhoogt het risico op wiegendood, maar ook passief meeroken verhoogt het risico.
Men adviseert vaak om pasgeborenen (de eerste weken/maanden) geen speen te geven vanwege zuigverwarring bij borstvoeding (andere zuigtechniek), een verminderde melkproductie (minder drinken aan de borst), en omdat het voedingssignalen kan maskeren; bovendien kunnen er op lange termijn problemen ontstaan met de kaakontwikkeling en het gebit, en de kans op middenoorontstekingen is groter.
Geef je kind de eerste 10 minuten nadat het wakker wordt, de eerste 10 minuten nadat het thuiskomt en de laatste 10 minuten voordat het gaat slapen, je onverdeelde aandacht.
Wat is het 'gouden kind' syndroom? Het gouden kind syndroom beschrijft een situatie waarin ouders één kind altijd naar voren schuiven en als extra speciaal of perfect beschouwen. Terwijl andere kinderen minder aandacht krijgen, wordt dit kind opgehemeld.
Je moet je kind niet zeggen dat het "stom", "raar" of "niet zo erg" is, omdat dit hun zelfbeeld schaadt, en vermijd uitspraken als "Omdat ik het zeg" of "Doe net als je zusje" die communicatie beperken of vergelijken. Zeg ook niet "Ik doe het wel even", want dat neemt hun zelfstandigheid af, en zeg liever niet "Ik zie dat je boos/verdrietig bent", maar benoem het gevoel en vraag hoe je kunt helpen, aldus www.mamabaas.be en www.kekmama.nl en www.jmouders.nl.