Een uroloog diagnosticeert en behandelt nierstenen via lichamelijk onderzoek, beeldvorming (zoals echo of röntgen) en verschillende ingrepen. Bij actieve verwijdering kan de uroloog kiezen voor ureterorenoscopie (URS) — waarbij de steen via de plasbuis met een laser wordt vergruisd of verwijderd — of externe niersteenvergruizing (ESWL). Daarnaast analyseert de uroloog stenen en urine om met leefstijladvies herhaling te voorkomen. Alles over urologie +10
Bij een niersteen worden vaak bloedcellen gevonden in de urine. Ook wordt bloedonderzoek verricht om uw nierfunctie te controleren. Als de steen de urineleider verstopt kan u nier schade oplopen. Als u veel of aanhoudend pijn heeft, of als uw nierfunctie achteruit gaat wordt u verwezen naar de uroloog.
Kleinere nierstenen worden vaak behandeld met ureteroscopie . Dit is een poliklinische procedure waarbij een flexibele endoscoop met een lens met hoge resolutie wordt gebruikt. Wanneer stenen worden ontdekt, worden deze vaak met een laser verpulverd. De stenen kunnen vervolgens met een klein draadmandje worden verwijderd of spontaan worden uitgescheiden.
Bij een verdenking op een niersteen op basis van de klachten en het urineonderzoek, kan de diagnose bevestigd worden wanneer het steentje spontaan via de urine het lichaam verlaat of door middel van radiologisch onderzoek. Radiologisch onderzoek (een echo van de buik of een CT-scan) is niet altijd nodig.
In het kort
Nierstenen ontstaan in je nieren. Soms komt een steentje vast te zitten tussen je nier en je blaas. Je krijgt dan aanvallen van heel erge pijn in je zij of buik. Meestal plas je het steentje vanzelf uit, binnen een paar uur of een paar dagen.
Nierstenen doorlopen vaak vier stadia, waarbij de meeste pijn optreedt wanneer ze in de urineleider terechtkomen . Het herkennen van deze stadia kan niet alleen helpen om de pijn te verlichten, maar er ook voor zorgen dat u tijdig medische hulp inschakelt wanneer dat nodig is.
Nierstenen geven niet altijd klachten. Pas als een niersteen vast komt te zitten, ontstaat pijn. Vaak begint het met een vage, weinig opvallende pijn in de onderrug of zij (flanken). Geleidelijk wordt de pijn feller en komt in steeds hevigere aanvallen, meestal aan de zijkant van de buik.
Verschijnselen
Urinezuurstenen zijn het enige type nierstenen dat soms met behulp van medicatie kan worden opgelost. Hiervoor worden alkalische citraatzouten of natriumbicarbonaat overwogen, en soms ook allopurinol.
Flankpijn wordt veroorzaakt door nierstenen. Meestal komt het door een niersteen die in de urineleider zit. Bij ongeveer de helft van de patiënten kunnen we een steen in de nier of urineleider met een röntgenfoto van de buik zien.
Meestal melden patiënten zich aan op spoed met hevige pijn, al dan niet met misselijkheid. Pijnstilling is de eerste stap in de behandeling, vaak gecombineerd met medicatie die de spieren van de urineleider kan relaxeren.
Maar als u een grote niersteen heeft en ernstige pijn of nierproblemen ervaart, moet u mogelijk een specialist raadplegen. Uw huisarts kan u doorverwijzen naar een uroloog of nefroloog, een arts die gespecialiseerd is in aandoeningen van de urinewegen.
Schokgolflithotripsie (SWL)
Vervolgens worden ultrasone schokgolven vanuit een apparaat naar de niersteen gestuurd om deze in kleinere stukjes te breken, zodat deze via de urine kan worden afgevoerd. SWL kan een oncomfortabele behandeling zijn , daarom wordt deze meestal uitgevoerd na het toedienen van pijnstillende medicatie.
" Wanneer u pijn ervaart , is het belangrijk om naar uw arts te gaan. Maar als u pijn ervaart, zelfs als het alleen hoofdpijn is, in combinatie met de bovengenoemde symptomen van nierstenen – en met name als u koorts heeft of ernstige problemen met plassen – is het absoluut belangrijk om uw arts te raadplegen," waarschuwt dr. Kannady.
Veel drinken. Als je veel drinkt wordt je plas verdunt en is de kans minder groot dat mineralen en zouten samen klonteren tot een niersteen. Als je te weinig drinkt is je urine donkergeel of lichtbruin van kleur. Deze kleur ontstaat doordat er dan veel mineralen en zouten in je plas zitten.
Volgens het protocol van de spoedeisende hulp bij nierstenen omvat dit een lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en beeldvormende onderzoeken zoals een röntgenfoto of een CT-scan van uw buik en bekken . Zodra de diagnose is bevestigd, kan de arts medicijnen voorschrijven om uw pijn en symptomen te verlichten terwijl de steen wordt afgevoerd.
Wanneer u last heeft van deze stenen zijn er geen andere dieetadviezen te geven dan de algemene voedingsadviezen bij nierstenen; 2,5 – 3 liter drinken, beperkt gebruik van dierlijke eiwitten, matig met zout, maximaal 2-3 glazen alcohol per dag, een volwaardige voeding gebruiken en een te hoge dosis vitamine C voorkomen ...
Een niersteenvergruizer verwijdert stenen in uw nieren door schokgolven. De nierstenen worden zo kapot getrild. De stukjes steen komen in uw blaas terecht en vervolgens plast u ze uit. Tijdens deze operatie wordt er een klein slangetje (nefrostomie) in de nier geprikt.
Extracorporale schokgolflithotripsie (ESWL) is een niet-invasieve procedure om nierstenen te verwijderen . Hierbij worden hoogenergetische schokgolven gebruikt om de stenen te verpulveren tot kleine fragmenten die gemakkelijker via de urine kunnen worden afgevoerd.
Nierstenen kunnen zich makkelijker vormen als er sprake is van: Een zeer geconcentreerde urine, bijvoorbeeld door te weinig drinken en/of een groter vochtverlies door diarree of veel zweten. Een te hoge uitscheiding van zouten in de urine, onder andere door een hoge inname van zout en (dierlijk) eiwit in de voeding.
Donkere cola , kunstmatige vruchtensap en zoete thee zijn de dranken die het meest bijdragen aan de vorming van nierstenen.
De pijn trekt vaak door naar de lies, het bovenbeen of de geslachtsorganen. Tijdens een aanval is er vaak extreme bewegingsdrang. Patiënten zijn rusteloos en lopen vaak rond. Sommige patiënten kruipen letterlijk over de grond van de pijn.
"Nierstenen uiten zich doorgaans in rugpijn of pijn in de flank. Dat is dus pijn in de rug, meestal niet laag, zoals net boven de billen, maar net onder de ribben ," aldus de dokter.
Als je last hebt van een aanval is er geen enkele houding die comfortabel is. Je bent daarom continu in beweging om de pijn te kunnen verdragen. Wanneer de steen de urineleider gedeeltelijk of volledig afsluit, kan er te weinig tot geen urine van de nier naar de blaas en wordt de druk in de nier hoger.
Vaak begint het met een vage, weinig opvallende pijn in de onderrug (flanken). Geleidelijk wordt de pijn feller, en komt de pijn in steeds hevigere aanvallen, meestal aan de zijkant van de buik (tussen de onderste ribben en billen).