Onbehandelde PTSS leidt vaak tot verergering van klachten, dieper isolement en ernstige beperkingen in het dagelijks leven. Symptomen zoals herbelevingen, angsten en vermijding worden chronisch, wat leidt tot slechtere relaties, werkproblemen, fysieke gezondheidsklachten (hartkloppingen), verslaving en een verhoogd risico op depressie of zelfbeschadiging. iPractice +3
Wat gebeurt er als je PTSS onbehandeld laat? Hoe langer de PTSS duurt, hoe erger de klachten vaak worden: Je psychische klachten nemen toe en je raakt meer en meer in een isolement. Je blijft maar in het verleden hangen en angstig om opnieuw mee te maken wat eerder gebeurd is.
Vaak, als de stoornis op tijd wordt herkend, kan iemand met PTSS in acht tot zestien weken goed genezen. De meest voorkomende behandeling bestaat uit het in gedachten herbeleven van de traumatische gebeurtenis of direct blootgesteld worden aan traumagerelateerde situaties.
PTSS kan leiden tot verschillende lichamelijke en mentale klachten. In het dagelijks leven kunnen deze klachten je erg in de weg zitten. Dat kan op verschillende gebieden. Je kunt onder andere last krijgen van slaapproblemen, psychische klachten en lichamelijke klachten.
PTSS is een ernstige psychische aandoening die grote impact heeft op het dagelijks leven. Herstellen van PTSS is vaak een langdurig proces, maar het kan zeker wel. Vandaag de dag bestaan er verschillende goede behandelingen voor PTSS, waarmee klachten sterk kunnen worden vermindert, en soms zelfs helemaal verdwijnen.
In de vierde fase begint het herstelproces van PTSS . Deze fase wordt de 'overgangsfase' genoemd, omdat je een nieuw niveau van acceptatie en begrip bereikt van wat er is gebeurd en hoe het je leven heeft beïnvloed. Dit is de fase waarin de genezing eindelijk begint.
Iemand met PTSS denkt steeds aan de schokkende gebeurtenis of droomt erover. De gedachten en dromen komen onverwacht en zijn niet tegen te houden. Dat geeft heftige emoties: angst, boosheid en/of verdriet. Iemand gaat daardoor plekken en situaties vermijden.
Als PTSS niet wordt behandeld, kan het na verloop van tijd verergeren , relaties beschadigen, de prestaties op het werk of op school beïnvloeden en het risico op drugsgebruik en zelfmoord aanzienlijk verhogen.
PTSS verstoort de werking van hersengebieden die betrokken zijn bij angst, geheugen en emotieregulatie. De amygdala (angstcentrum) is vaak overactief, terwijl de hippocampus (geheugenverwerking) en prefrontale cortex (controle en afremmen van angst) juist minder actief zijn.
Werknemers met PTSS kunnen moeite hebben met hun concentratie en geheugen en kunnen vaak moeilijker dealen met stress. Dit kan leiden tot verminderde productiviteit en problemen in de communicatie met collega's. Veel mensen met PTSS ervaren ook slaapproblemen, wat kan resulteren in vermoeidheid tijdens werkuren.
De belangrijkste klacht bij psychotrauma of PTSS is het steeds weer opnieuw beleven van de traumatische gebeurtenis. Opdringerige beelden, gedachten en angstige dromen over het trauma blijven terugkomen. Soms voelt het alsof de gebeurtenis opnieuw plaatsvindt, vooral wanneer iets in de omgeving eraan herinnert.
Iemand met PTSS herbeleeft de traumatische gebeurtenis vaak door middel van nachtmerries en flashbacks, en kan gevoelens van isolatie, prikkelbaarheid en schuld ervaren. Ook slaapproblemen, zoals slapeloosheid, en concentratieproblemen kunnen een rol spelen.
De twee geneesmiddelen die worden aanbevolen voor de behandeling van PTSS bij volwassenen zijn paroxetine en sertraline . Paroxetine en sertraline behoren beide tot de groep selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's). Deze geneesmiddelen worden alleen gebruikt als u ervoor kiest geen traumagerichte psychologische behandeling te ondergaan.
Hoe gaat het verder bij posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Met behandeling herstellen veel mensen. Maar soms kan PTSS een levenslange impact hebben op je leven. Je kan je soms beter voelen en dan weer slechter als je iets tegenkomt dat je herinnert aan wat je hebt meegemaakt.
Mensen met PTSS die geen hulp zoeken , kunnen na verloop van tijd gedragsproblemen ontwikkelen, aldus Foster . Onbehandelde PTSS kan ook leiden tot bijkomende problemen, zoals depressie, drugsgebruik en huiselijk geweld.
De vier kernsymptomen van PTSS zijn herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (van gedachten, gevoelens, plaatsen die aan trauma herinneren), negatieve veranderingen in denken en voelen (schuld, isolatie, wantrouwen) en verhoogde prikkelbaarheid/alertheid (hyperarousal, snel schrikken, slaapproblemen). Deze symptomen moeten langer dan een maand aanhouden en een direct gevolg zijn van een traumatische gebeurtenis.
PTSS kan een grond zijn voor volledige afkeuring, maar dat hoeft zeker niet. Als de keuringsarts kans op genezing ziet zal die wellicht een urenbeperking aangeven. Het gevolg is dan dat de arbeidsdeskundige op zoek gaat naar mogelijkheden om de resturen te besteden.
Samenvatting. PTSS kan aanzienlijke structurele en functionele veranderingen in de hersenen veroorzaken, waaronder een overactieve amygdala en afwijkingen in de hippocampus . Gelukkig bieden verschillende therapeutische benaderingen, zoals cognitieve gedragstherapie (CBT) en EMDR, veelbelangrijke mogelijkheden om de door trauma aangetaste neurale paden te herstellen.
Symptomen van hersenletsel zijn breed en variëren van direct zichtbaar (hoofdpijn, duizeligheid, bewusteloosheid, verlamming) tot onzichtbaar (concentratieproblemen, geheugenverlies, overprikkeling, stemmingswisselingen), en beïnvloeden cognitie, emotie, gedrag en fysieke functies zoals praten, bewegen en zien. Klachten kunnen direct na een trauma optreden, maar ook pas na uren of dagen en verschillen sterk per persoon en locatie van het letsel.
In sommige gevallen, met name wanneer het niet behandeld wordt, kan PTSS zeer lang aanhouden, mogelijk de rest van iemands leven . De meeste mensen met langdurige PTSS ervaren dat de symptomen niet constant in ernst zijn. Bij sommige mensen nemen de PTSS-symptomen geleidelijk af in de loop van de tijd.
Praktische tips voor een goede slaaphygiëne bij PTSS
Creëer een ontspannend bedtijdritueel : Doe rustgevende activiteiten voor het slapengaan die de geest tot rust brengen en het lichaam het signaal geven dat het tijd is om te ontspannen. Dit kan bijvoorbeeld het lezen van een boek zijn, diepe ademhalingsoefeningen doen of naar rustgevende muziek luisteren.
De symptomen van PTSS kunnen erg heftig zijn en veel impact hebben op je dagelijkse leven. Zo kan het zijn dat je niet meer kan werken, je moeite hebt met het onderhouden van relaties en je dagelijkse taken niet meer kan uitvoeren.
Vermijdingsgedrag is een van de symptomen van PTSS. Dit houdt in dat u allerlei dingen uit de weg gaat, om te voorkomen dat u aan de traumatische gebeurtenissen herinnerd wordt. Vaak vermijden mensen bepaalde geuren, plekken, personen, geluiden, voorwerpen, beeldmateriaal en/of activiteiten.
Het is niet duidelijk waarom de ene persoon wel PTSS ontwikkelt en de andere persoon niet. Er zijn een aantal factoren die mee kunnen spelen bij het ontstaan van PTSS zoals de ernst van de ingrijpende gebeurtenis en of iemand al eerder in zijn of haar leven een ingrijpende situatie heeft meegemaakt.
Luister naar elkaar: Laat je naaste of partner vertellen en accepteer zijn of haar verhaal als de waarheid. Iemand met PTSS heeft vaak last van schuldgevoelens. Door onvoorwaardelijk te accepteren wat hij of zij zegt, help je je naaste.