Auto-immuunziekten worden in het bloed vaak herkend door verhoogde ontstekingswaarden (zoals CRP of BSE), specifieke auto-antistoffen (zoals ANA, anti-TPO, of reumafactor), en soms afwijkende bloedcelwaarden, zoals te lage bloedplaatjes (ITP) of bloedarmoede (AIHA). Het diagnosticeren is een proces van uitsluiten, vaak met uitgebreid laboratoriumonderzoek. Nationale Vereniging ReumaZorg Nederland +5
Door een verlaagde hoeveelheid antistoffen (immuunglobulinen, IgG1, IgG2, IgG3, IgG4) in het bloed is er een verhoogd risico op infecties en auto-immuunziekte.
Antinucleaire antistof (ANA)
Deze antigenen vertegenwoordigen cellulaire componenten zoals nucleïnezuur, histonen, chromatine, nucleaire en ribonucleaire eiwitten. Klassiek gezien is de aanwezigheid van ANA kenmerkend voor de serologische diagnose van SLE, maar het vinden van ANA komt ook voor bij de meeste andere auto-immuunziekten.
Als je grote hoeveelheden auto-antilichamen of anti-nucleaire antilichamen (ANA) in je bloed hebt, kan dit wijzen op een auto-immuunziekte. De ANA-test spoort de anti-nucleaire antilichamen (ANA) in je bloed op. Anti-nucleaire antilichamen (ANA) richten zich tegen de kern (nucleus) van de cellen in je lichaam.
De aanwezigheid van ANA in het bloed kan leiden tot het ontstaan van autoimmuunziekten: afweerreacties tegen het eigen lichaam. De ANA bepaling wordt daarom ingezet bij de verdenking op een auto-immuunziekte. Bij Saltro wordt naast ANA ook altijd anti-dsDNA bepaald. Dit zijn antistoffen tegen het DNA van de cellen.
De meest voorkomende auto-immuunziekten zijn psoriasisartritis, reumatoïde artritis, bindweefselziekten, multiple sclerose, auto-immuun schildklieraandoeningen zoals de ziekte van Hashimoto, coeliakie en inflammatoire darmziekten.
Je weet of je een auto-immuunziekte hebt door een combinatie van vage, aspecifieke klachten zoals extreme vermoeidheid, gewrichts-/spierpijn, en spijsverteringsproblemen, gevolgd door medische diagnose via bloedonderzoek (auto-antilichamen) en eventueel beeldvorming, waarbij een arts een patroon van chronische ontstekingen of orgaanschade zoekt. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren, want symptomen variëren en kunnen aanvankelijk lijken op andere aandoeningen.
Mensen met reumatoïde artritis hebben bijvoorbeeld mogelijk weinig tot geen reumafactor (RF) in hun bloed. Als u symptomen van een auto-immuunziekte heeft, maar uw resultaten normaal zijn, kan uw arts aanvullende tests aanvragen om een diagnose te stellen . Een positief (abnormaal) resultaat betekent dat er een bepaalde hoeveelheid auto-antilichamen in uw bloed is aangetroffen.
Een bepaald type antistoffen (IgA) is van belang voor een goede afweer in slijmvliezen. De meeste mensen met een tekort aan deze afweerstoffen hebben daar weinig of geen last van maar een gedeelte van de mensen heeft vaker infecties in de oren, luchtwegen en darmen. Ook hebben zij vaker auto-immuunziekten.
Het diagnosticeren van een auto-immuunziekte is vaak een kwestie van differentiële diagnose. Dit betekent dat uw arts u zal testen op verschillende aandoeningen die de symptomen die u ervaart kunnen veroorzaken, totdat de oorzaak is gevonden. Uw arts kan bloedonderzoek laten uitvoeren om te zoeken naar specifieke tekenen (markers) van auto-immuunziekten .
Een positieve uitslag van een ANA-test betekent dat er antinucleaire antistoffen in uw bloed zijn gevonden . Een positieve uitslag kan een teken zijn van: systemische lupus erythematosus (SLE) of een andere vorm van auto-immuunziekte.
Het effect van stress op het immuunsysteem
Dit maakt ons vatbaarder voor virale infecties, zoals verkoudheid en griep, en kan de progressie en ernst van ziekten verergeren. Chronische stress kan leiden tot auto-immuunziekten doordat immuuncellen gezond weefsel aanvallen.
Mensen met reumatoïde artritis hebben vaak een verhoogde bezinkingssnelheid van de erytrocyten (ESR), ook wel sedatiesnelheid genoemd, of een verhoogd C-reactief proteïne (CRP)-gehalte. Dit kan wijzen op een verhoogde ontstekingsactiviteit in het lichaam. Andere bloedtesten onderzoeken de aanwezigheid van reumafactor en antilichamen tegen cyclisch gecitrullineerd peptide (anti-CCP) .
De meest gebruikte ontstekingsmarkers zijn acute-fase-eiwitten, met name CRP, serumamyloïde A, fibrinogeen en procalcitonine, en cytokinen, voornamelijk TNFα, interleukines 1β, 6, 8, 10 en 12 en hun receptoren en IFNγ .
Een auto-immuunziekte ontstaat als er bij het opruimen van lichaamseigen celresten iets verkeerd gaat. Dit gebeurt bijvoorbeeld als goed werkende cellen worden opgeruimd door het lichaam. Hierdoor beschadigt het orgaan waarin deze cellen voorkomen.
Als uw reumatoloog vermoedt dat u een auto-immuunziekte heeft, kan een ANA-test nodig zijn voor meer informatie. Een positieve ANA-testuitslag betekent dat u antinucleaire antistoffen heeft, terwijl een negatieve uitslag betekent dat u deze niet heeft.
Bij IgA-nefropathie slaan antistoffen van het IgA-type neer in de nier en veroorzaken daar een nierfilterontsteking (glomerulonefritis). Dit kan leiden tot bloed- en eiwitverlies in de urine, nierfunctiestoornissen en een hoge bloeddruk.
Hoge IgA-waarde ( >4 g/L )
Verhoogde IgA-waarden zijn niet specifiek, maar kunnen voorkomen bij inflammatoire long- en maag-darmziekten, sommige auto-immuunziekten, leverziekten en plasmacelaandoeningen.
IgG is verhoogd bij chronische bacteriële infecties, chronisch actieve hepatitis en bij B-cel maligniteiten. IgG kan de placenta passeren. Na ongeveer 3 maanden is het maternale IgG uit de neonatale circulatie verdwenen.
Deze ziekten kunnen verschillende delen van het lichaam aantasten en leiden tot diverse symptomen, afhankelijk van het type auto-immuunziekte. Het diagnosticeren van auto-immuunziekten kan complex zijn, maar bloedonderzoek speelt een cruciale rol bij het identificeren en begrijpen van deze aandoeningen.
In het begin zijn de symptomen van auto-immuunziekten vaak vrij licht en vaag, waardoor de patiënt er weinig aandacht aan besteedt. Denk aan vermoeidheid, hoofdpijn, futloosheid, darmklachten, spierpijn, gewrichtspijn … Bij een doktersbezoek wordt er zelden alarm geslagen, omdat de symptomen niet ernstig zijn.
Een CK-test wordt voornamelijk gebruikt om letsels en ziekten te diagnosticeren en te monitoren die de skeletspieren beschadigen en leiden tot een verhoogd CK-gehalte in het bloed. Maar de test kan ook worden gebruikt bij aandoeningen die de hartspier en de hersenen beschadigen.
Hier volgt een overzicht van de meest voorkomende vormen van auto-immuunziekten, met tussen haakjes het doelorgaan:
De symptomen van een auto-immuunziekte hangen af van welk deel van het lichaam is aangetast. Veel auto-immuunziekten veroorzaken roodheid, zwelling, warmte en pijn , wat tekenen en symptomen zijn van ontsteking. Maar ook andere ziekten kunnen dezelfde symptomen veroorzaken. De symptomen van auto-immuunziekten kunnen komen en gaan.
RA is een auto-immuunziekte: het afweersysteem keert zich tegen uw eigen lichaam en kan sluipend beginnen of plotseling ontstaan. Op alle leeftijden komt RA voor. Vrouwen hebben vaker RA dan mannen.