De advocatuur behoort van oudsher tot de beperkte groep beroepsbeoefenaren die een beroep kan doen op het verschoningsrecht. Het verschoningsrecht beoogt de relatie tussen advocaat en cliënt te beschermen. Het verschoningsrecht dient echter niet alleen het belang van het individu.
Advocaten en ook artsen en notarissen hebben een beroepsgeheim. Wat patiënten of cliënten aan deze personen in vertrouwen hebben verteld mag niet naar buiten komen. De wet kent daarom aan deze beroepen een verschoningsrecht toe.
Wie vallen er onder het verschoningsrecht voor familie? Onder de categorie bloed- en aanverwanten tot de tweede graad vallen: ouders, grootouders, kinderen en kleinkinderen (allemaal in de rechte lijn); broers en zussen (allemaal in de zijlijn).
Ambtenaren van de IGJ hebben ook te maken met een (afgeleid) verschoningsrecht omdat zij bij het uitoefenen van toezicht over veel gegevens komen te beschikken die vallen onder het medisch beroepsgeheim.
Strict genomen heeft de mediator geen verschoningsrecht. De mediator is dan ook niet ontslagen van zijn getuigplicht en is verplicht antwoord te geven op de vragen van de rechter, ook als dat betekent dat hij daarmee de in de mediationovereenkomst neergelegde geheimhoudingsplicht schendt.
De notaris is verplicht tot geheimhouding van alles waarvan hij uit hoofde van zijn werkzaam- heid als notaris kennis neemt. Daarnaast heeft de notaris een verschoningsrecht ten aanzien van hetgeen de notaris als zodanig is toever- trouwd.
Mediation is een niet-juridische manier om tot geschiloplossing te komen. Een onafhankelijke bemiddelaar (mediator) ondersteunt het overleg tussen partijen en helpt om meningsverschillen of (juridische) problemen op te lossen. Mediation bevordert dat u en de andere partij zelf aan de oplossing van het probleem werken.
Het verschoningsrecht van advocaten (en notarissen, artsen etc) wordt door rechters erkend, edoch niet voor accountants en belastingadviseurs, zij hebben wel een informeel verschoningsrecht (artikel 53a AWR). Ook opsproringsambtenaren (FIOD/ Belastingdienst / OM) moeten dit verschoningsrecht respecteren.
Als arts draag je de verantwoordelijkheid dat niemand toegang krijgt tot deze informatie. Verschoningsrecht is het recht om tegenover politie en justitie te zwijgen. In de praktijk houdt dit in dat je bepaalde vragen niet hoeft te beantwoorden als je hiermee het beroepsgeheim doorbreekt.
Een ambtenaar geeft geen voorkeursbehandelingen en vermijdt ook de schijn daarvan. Het Wetboek van Strafrecht (artikelen 362 en 363) stelt het aannemen van giften, beloften of diensten door een ambtenaar strafbaar als deze hem zijn gegeven met de bedoeling in zijn werk iets te doen of na te laten.
Korte uitleg over 'verschoningsrecht'
Het recht dat een getuige op grond van zijn familierelatie met de verdachte of op grond van zijn beroep heeft om vragen van de rechter onbeantwoord te laten. Een getuige mag zich ook verschonen van het geven van een antwoord als hij zichzelf daardoor zou belasten.
Let op, een vertrouwenspersoon heeft geen verschoningsrecht. Mocht een zaak bij de rechter komen, moet de vertrouwenspersoon openheid van zaken geven.
Als verdachte heeft u altijd het recht om te zwijgen, het zogenoemde zwijgrecht. De politie moet u voorafgaand aan het verhoor altijd wijzen op dit recht. U hoeft als verdachte namelijk geen antwoord te geven op de vragen die de politie tijdens het politieverhoor aan u stelt. U kunt dus gebruik maken van uw zwijgrecht.
Het verschoningsrecht is door de rechtspraak in Nederland niet toegekend aan de registeraccountant en evenmin aan de belastingadviseur.Ook de gezinsvoogd, de vertrouwensarts en het gemeenteraadslid kunnen zich er niet op beroepen.
Dragers van het beroepsgeheim
Artikel 458 Sw. stelt dat geneesheren, heelkundigen, officieren van gezondheid, apothekers, vroedvrouwen en alle andere personen die uit hoofde van hun staat of beroep kennis dragen van geheimen die hun zijn toevertrouwd, zijn gebonden door het beroepsgeheim.
Mensgerichte mensen voelen zich thuis in beroepen met veel sociaal contact. Beroepen die aansluiten bij deze eigenschap zijn onder andere: huisarts, reisleider, loopbaancoach, leraar, verpleegkundige, bejaardenverzorger of receptionist.
In sommige gevallen kan een getuige een beroep doen op een verschoningsrecht. Dan hoeft hij niet te getuigen en mag hij dus zwijgen. De volgende getuigen kunnen een beroep doen op het verschoningsrecht: personen die familie zijn van één van de procespartijen (denk aan echtgenoot, kinderen en ouders);
Belastingadviseurs hebben geen wettelijk vastgelegd verschoningsrecht en kunnen zich dus in een strafrechtelijk onderzoek niet op een (informeel) verschoningsrecht beroepen.
Voor uw accountant geldt in principe dat hij zich moet houden aan de geheimhoudingsplicht. Hij mag dus niet zomaar alle informatie aan de Belastingdienst doorgeven. Volgens de Accountantskamer geldt er echter een uitzondering in het geval van belastingfraude.
Een accountant* mag vertrouwelijke informatie aan derden bekendmaken, indien hij daartoe niet verplicht is op grond van de wet of regelgeving, indien de bekendmaking gerechtvaardigd kan worden door het algemeen belang en niet in strijd is met de wet- en regelgeving .
Mediation is ideaal voor geschillen waarbij partijen een kosteneffectieve, vertrouwelijke en snellere oplossing zoeken . Mediation kan helpen relaties te behouden door coöperatieve probleemoplossing te stimuleren. Juridische vertegenwoordiging is vaak te verkiezen in complexe zaken die aanzienlijke juridische ervaring en pleitbezorging vereisen.
Het gemiddelde salaris van een Mediator in Nederland in 2025 is € 3.246 bruto per maand, waarbij de ondergrens ligt bij € 2.988 en de bovengrens bij € 3.504.
De kosten van een advocaat per uur liggen gemiddeld tussen de € 250,- en € 350,-. Het uurtarief van een advocaat kan echter hoger of lager liggen, afhankelijk van jouw juridische zaak, de regio, overige kosten en de kennis van advocaat. Sommige advocaten vragen bijvoorbeeld meer dan € 500,- per uur.