De mobiele telefoon is een disbalans voor onze
Smartphone en mentale gezondheid
Naast het verstoren van je aandacht, kan problematisch smartphonegebruik ook een wisselwerking hebben met je psychische gezondheid. Er is een verband tussen overmatig gebruik en depressie, angst en stress (3). Dit kan beide kanten op werken.
Overmatig gebruik van mobiele telefoons wordt in verband gebracht met een toename van zowel fysieke als mentale gezondheidsproblemen, waaronder vermoeide ogen, nekpijn, rugpijn, depressie, eenzaamheid, stemmingsstoornissen en slaapproblemen .
Kinderen zitten graag achter het digitale scherm. Als je als ouder even niet oplet, dan kan dit uren achter elkaar doorgaan. Uit onderzoek blijkt dat veel en langdurig schermtijd onder meer kan leiden tot bijziendheid, gehoorschade en pijnklachten in nek en schouders.
We weten dat overmatig smartphone gebruik allerlei negatieve effecten kan hebben, zoals slaapproblemen, concentratieproblemen en zelfs depressie. Ook kan het van invloed zijn op de sociale ontwikkeling van een kind.
Bang dat je verslaafd bent
Je bent niet alleen: één op de zes jongeren noemt zichzelf verslaafd en 53% van jongeren zit vier tot zeven uur per dag op hun telefoon, blijkt uit onderzoek van OnePoll.
"Stress, angstgevoelens en depressie worden in veel meer onderzoeken in verband gebracht met gebruik van sociale media en smartphones. Uit onderzoek van de Universiteit van Pittsburgh uit 2016 blijkt bijvoorbeeld dat gebruik vanaf een uur per dag, 2,7 keer meer risico op depressie geeft.
Het gemiddelde telefoongebruik per dag
Uit recent onderzoek is gebleken dat Nederlanders gemiddeld ongeveer 3 uur en 30 minuten per dag op hun telefoon doorbrengen. Dit omvat zowel het gebruik van mobiele apps als het versturen van berichten en het bellen van anderen.
Telefoons zijn verslavend door de combinatie van gemak en plezier. Apps en functies zijn ontworpen om de aandacht van gebruikers te trekken en vast te houden. Het constante gebruik van smartphones versterkt dit gedrag, wat leidt tot een verslaving.
Uit geen van die onderzoeken blijkt dat blootstelling aan de elektromagnetische velden tot gezondheidsrisico's leidt: “Tot op heden zijn er geen nadelige gezondheidseffecten vastgesteld als gevolg van het gebruik van mobiele telefoons,” zo valt te lezen op de website van de World Health Organisation (WHO).
Toch is het waarschijnlijk geen goed idee om een smartphone in de slaapkamer te hebben. Meerdere wetenschappelijke onderzoeken laten zien dat enkel de aanwezigheid van een telefoon al voor stress kan zorgen. Verder zetten sommige mensen hun telefoon 's nachts uit vanwege de straling.
Het is pas gevaarlijk als je apparaat aan een oplader hangt die is verbonden met het lichtnet in je woning. Hoevenaars: "Ga nooit in bad zitten met een iPad of telefoon die aan een oplader hangt. Ook niet als je een aardlekschakelaar hebt."
Ons advies: niet doen!Vochtige ruimtes zijn niet goed voor een mobiele telefoon. De waterdamp trekt namelijk snel in het toestel. Dus toch maar weer zelf zingen onder de douche!
Overmatig gebruik van beeldschermen kan leiden tot een cascade van negatieve effecten, variërend van vermoeide ogen en hoofdpijn tot concentratieproblemen of stofwisselingsstoornissen. In sommige extreme gevallen kan het zelfs leiden tot beeldschermverslaving.
Een veelvoorkomend probleem is de verslaving aan smartphones. Overmatig gebruik van sociale media of games kan leiden tot dopamine-afhankelijkheid, wat vergelijkbaar is met andere vormen van verslaving. Dit kan leiden tot verminderde aandacht, verminderde productiviteit en problemen met impulscontrole.
"Als je kijkt naar de resultaten van het onderzoek dat we vorige maand hebben uitgevoerd, hebben we landelijk meer dan 1.000 Amerikanen ondervraagd, met een gelijke verdeling over de generaties, en in totaal vindt 45% van de Amerikanen dat ze verslaafd zijn aan hun telefoon en maar liefst 36% zegt dat ze geen dag kunnen zonder in de buurt van hun telefoon te zijn."
Iedere keer dat je een like, een reactie of een interessante post ziet vindt het brein dat spannend, en leuk. Het maakt dopamine vrij in het brein, een hormoon dat blij stemt. Jouw brein wil dat gevoel het liefst zo vaak mogelijk ervaren. Daarom kom je er steeds voor terug in de apps.
Scrollen, scrollen en nog eens scrollen
Ze krijgen namelijk ontzettend veel informatie te verwerken in korte tijd. Dit gaat van foto's tot filmpjes tot tekstberichten. Dit is voor je hersenen best heftig, het kan daarom ook zijn dat je overprikkelt raakt door het scrollen op sociale media.
6 – 8 jaar: maximaal 1 uur per dag (liefst 2 x 30 minuten) 8 – 10 jaar: maximaal 1 à 1,5 uur per dag. 10 – 12 jaar: maximaal 2 uur per dag. 12 jaar en ouder: maximaal 3 uur per dag.
Gemiddelde schermtijdgebruikstatistieken 2023
De gemiddelde Amerikaan besteedt 7 uur en 4 minuten per dag aan het kijken naar een scherm. Wereldwijd besteedt de gemiddelde gebruiker 2 uur en 51 minuten aan het kijken naar hun computerschermen en 3 uur en 46 minuten aan het kijken naar hun mobiele telefoons.
Wat de gemiddelde schermtijd per persoon is, verschilt per leeftijd. Een paar voorbeelden: in 2023 brachten volwassenen 5,5 uur per dag achter een scherm door. Uit onderzoek in 2024 bleek dat ze ongeveer 2,5 uur hiervan op social media zitten.
Ook lichamelijke klachten komen veel voor, bijvoorbeeld last van rug, nek, vingers of ogen. En als je je telefoon in het verkeer gebruikt, loop je natuurlijk een hoger risico op ongelukken. Een smartphoneverslaving heeft ook psychische gevolgen. Denk aan een opgejaagd gevoel, stress, depressieve gevoelens en angsten.
Elk deel van de hersenen heeft een eigen functie. De functie van de grote hersenen is de mogelijkheid om te denken, voelen, zien, praten, proeven en ruiken. Daarnaast hebben de grote hersenen ook de functie om onze emoties, bewustzijn en gedrag te bepalen én sturen ze onze spieren aan.
Wanneer je te veel en te lang naar een scherm kijkt ga je automatisch minder vaak knipperen.Daardoor drogen je ogen wat uit waardoor je een vermoeid, branderig gevoel kan krijgen. Op zich is dat wel vervelend, maar voor het oog zelf kan het eigenlijk geen kwaad.