Ja, zelfsabotage wordt vaak gezien als een indirect gevolg of een 'gevolgschade' van ADHD, hoewel het niet in de officiële diagnostische criteria (zoals de DSM-5) staat vermeld. Het is een veelvoorkomend gedragspatroon bij mensen met ADHD, voortkomend uit de kernsymptomen en executieve functiestoornissen, zoals impulsiviteit, uitstelgedrag en moeite met emotieregulatie. Spotify for Creators +1
Onoplettendheid, aandachttekort, impulsiviteit en hyperactiviteit zijn de belangrijkste kenmerken van ADHD. Er bestaan drie beelden van ADHD met elk hun eigen kenmerken: Het kind heeft vooral moeite om de aandacht bij iets te houden. Dit wordt ook wel ADD genoemd.
De 9 belangrijkste kenmerken van ADHD omvatten onoplettendheid (snel afgeleid, moeite met concentratie, vergeetachtigheid), hyperactiviteit (bewegingsdrang, onrustig zijn, veel praten) en impulsiviteit (handelen zonder nadenken, moeite met wachten op beurt, snel boos worden), vaak een mix van deze symptomen leidend tot problemen met structuur, planning en het afmaken van taken.
Het 5 C's-raamwerk – Consistentie, Zelfbeheersing, Compassie, Samenwerking en Viering – biedt gezinnen een krachtige, op bewijs gebaseerde aanpak voor de opvoeding van tieners met ADHD. Sommige tieners met ADHD hebben echter intensievere ondersteuning nodig dan zelfs de meest toegewijde ouders thuis kunnen bieden.
ADHD gaat vaak samen met andere neurobiologische ontwikkelingsstoornissen en psychische problemen, zoals autisme, angststoornissen, depressie, stemmingsstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, en leerstoornissen (dyslexie, dyscalculie). Ook verslavingsproblematiek, slaapstoornissen en ticstoornissen komen frequent voor, vaak vanwege gedeelde genetische factoren en overlap in de hersenontwikkeling.
ADHD kan leiden tot levenslange problemen met concentratie, moeite met organiseren, stemmingswisselingen, hyperactief of overbeweeglijk zijn en impulsiviteit.
Menselijke verbondenheid vormt de basis van emotioneel welzijn. Voor mensen met ADHD kan het aangaan van hechte banden met familie, vrienden en de gemeenschap gevoelens van isolatie tegengaan en het zelfvertrouwen versterken. Familiebanden versterken: onderneem regelmatig zinvolle activiteiten met familieleden.
Door elke dag één grote taak, drie middelgrote taken en vijf kleine taken af te ronden, werk je sneller aan je takenlijst.
Men denkt dat het hyperactief-impulsieve type het zeldzaamste subtype is onder mensen met ADHD, hoewel het vaak al op jonge leeftijd wordt gediagnosticeerd omdat de fysieke symptomen dan duidelijker zijn.
Kinderen met ADHD kunnen vaak intens genieten. Kinderen met ADHD zijn vaak creatief, verzinnen de meest geweldige verhalen en kunnen helemaal opgaan in een spel. Het empathisch vermogen van kinderen met ADHD is vaak goed ontwikkeld, het zijn vaak lieve en betrokken kinderen. Ze hebben vaak aandacht voor details.
Rust bij ADHD wordt gevonden door een combinatie van structuur, voorspelbaarheid, lichaamsbeweging, mindfulness, een opgeruimde omgeving en het inzetten van zintuiglijke hulpmiddelen (zoals bijtkettingen) om prikkels te reguleren, met als doel het hoofd en de gevoelens in balans te brengen. Medicatie kan ook helpen om meer rust te ervaren door de hersenbalans te herstellen, maar leefstijl en omgevingsaanpassingen zijn cruciaal voor grip op de symptomen.
Sterke eigenschappen ADHD
Naast de lastige kanten en problemen die ADHD met zich meebrengt, heb je vaak ook eigenschappen die juist in je voordeel werken. Je hebt bijvoorbeeld vernieuwende en goede ideeën waar anderen niet zo snel aan denken. En je pakt nieuwe uitdagingen vaak makkelijk aan.
Op latere leeftijd uit ADHD zich vaak als innerlijke onrust, vergeetachtigheid, concentratieproblemen, impulsiviteit (in geld, relaties), en moeite met plannen, organiseren en het afmaken van taken, wat leidt tot stress en problemen op werk en in relaties. Hoewel hyperactiviteit minder zichtbaar is, ervaren velen mentale onrust, piekeren, uitstelgedrag en het gevoel dat hun hoofd 'aan' staat, vaak met overcompensatie zoals perfectionisme en strenge structuur om chaos te maskeren. Klachten kunnen lijken op dementie, maar zijn vaak gerelateerd aan ADHD-symptomen, waarbij vrouwen vaak perfectionisme en het gevoel van falen ervaren.
Mensen met ADHD kunnen slecht tegen overprikkeling (te veel prikkels), onrust (zowel innerlijk als uiterlijk), impulsiviteit (onbesuisd handelen), concentratieproblemen, moeite met plannen en organiseren, slecht omgaan met tijd, en emotionele instabiliteit (zoals intense gevoelens, stemmingswisselingen en faalangst). Ook kritiek en het gevoel dom of lui te zijn, terwijl ze harder werken, zijn lastig.
Ritalin is de merknaam van een medicijn dat wordt voorgeschreven bij ADHD en narcolepsie (slaapzucht). De werkzame stof in Ritalin is methylfenidaat. Dit is een stof die nauw verwant is aan amfetamine.
Gedragskenmerken van ADHD omvatten drie hoofdgebieden: onoplettendheid (concentratieproblemen, snel afgeleid, moeite met plannen), hyperactiviteit (druk, rusteloos, friemelen, veel praten) en impulsiviteit (snel reageren, niet nadenken, moeite met wachten). Deze kunnen zich op verschillende manieren uiten, zoals bij het meest voorkomende 'gecombineerde beeld', of bij het 'onoplettende beeld' (voorheen ADD) waarbij vooral focus en organisatie lastig zijn.
Uit de review van Millichap en Yee (2012) komt naar voren dat een dieet met veel suikers en vetten ADHD verergert, en dat een ADHD-vriendelijk eetpatroon de symptomen kan verlichten. De auteurs adviseren om suikers, toegevoegde stoffen, conserveringsmiddelen en allergenen te schrappen.
Autisme, tic- en leerstoornissen
ADHD en autisme komen vaak bij één persoon voor, zoals ook tic-stoornissen en leer-, lees- en schrijfproblemen (o.a. dyslexie). Een kind met ADHD heeft 20-50 % kans op comorbideautisme, waarschijnlijk door een gedeelde genetische factor.
Sociale factoren kunnen maken dat de ADHD tot uiting komt of verergert. Bijvoorbeeld spanningen tussen ouders, een chaotische opvoedingssituatie, veel afkeuring of pestgedrag op school.
Bij ADHD valt het aan te raden om zoveel mogelijk plantaardig te eten en vooral suikers en koolhydraten links te laten liggen. Je kunt kiezen voor een mediterraan dieet of paleodieet, beide gevuld met fruit, groenten, bonen, noten, volle granen en plantaardige oliën.
AD(H)D-klachten kunnen verergeren als je te weinig slaapt: meer concentratieproblemen, onrust, impulsiviteit en prikkelbaarheid. Ga zoveel mogelijk op vaste tijden naar bed en probeer je te houden aan gezonde slaapgewoonten. Wat op de lange termijn verder helpt is ontspannen, gezond eten en regelmatig leven.
Andere kenmerken van ADHD
Bij ADHD is het niet ongebruikelijk om halsoverkop verliefd te worden op een nieuwe partner – en terecht te komen in een intense wittebroodswekenfase die gekenmerkt wordt door lovebombing, wat vaak erg eenzijdig aanvoelt. In wezen 'bombardeert' de partner met ADHD de andere partner met bewondering, cadeaus, complimenten en aandacht .
Ook ontdekte ze dat ouderen met ADHD vaker gescheiden of nooit getrouwd waren dan ouderen zonder ADHD. Ze voelen zich vaker eenzaam, hebben meer (chronische) co morbide angst en depressieve symptomen en minder zelfvertrouwen.
De 20-minutenregel
Neem je voor om precies 20 minuten aan een taak te werken . Niet om hem af te maken, maar om eraan te beginnen en er die tijd mee bezig te blijven. Hoe je dit toepast: Zet een timer op 20 minuten. Geef jezelf expliciet toestemming om te stoppen wanneer de timer afgaat.