Kinderarbeid vindt wereldwijd plaats, vooral in de productie van kleding, textiel, mica (voor cosmetica/elektronica), cacao en in mijnbouw. Veelvoorkomende producten zijn kleding van grote merken, laptops, auto's, make-up, chocolade en katoen. Het probleem is hardnekkig in landen als India en in Afrikaanse regio's. HetkanWEL +6
De kleding- en textielketen is één van de grootste ketens waar kinderarbeid nog vaak voorkomt. Naar schatting worden 250 miljoen kinderen wereldwijd beïnvloed in verschillende schakels van de kledingketen.
Lage lonen en lange werktijden blijken een belangrijke rol te spelen bij de beslissing van ouders om hun kinderen van school te halen en uit werken te sturen. Veel internationale kledingmerken, waaronder H&M, C&A, Esprit, Marks & Spencer, GAP, VF Corporation en Kmart Australia, dragen bij aan deze situatie.
Wat is kinderarbeid? Kinderarbeid is de economische uitbuiting van kinderen. Als een kind werk moet doen dat schadelijk is voor de fysieke, mentale en/of sociale ontwikkeling, dan spreken we van kinderarbeid. Meestal gaan kinderen hierdoor niet naar school.
Zeeman stelt dat het kinderarbeid in zijn toeleveringsketen actief bestrijdt door directe samenwerking met leveranciers, strenge gedragscodes (gebaseerd op ILO-normen), regelmatige audits en deelname aan initiatieven zoals Fair Wear Foundation, Ethical Trading Initiative (ETI) en programma's zoals Goodweave in India. Desondanks kwam het bedrijf in 2021 onder vuur te liggen in berichtgeving van BNNVARA en de Volkskrant vanwege zaken met Indiase spinnerijen waar kinder- en dwangarbeid werd geconstateerd, wat wijst op de blijvende uitdagingen in de sector.
Internationale kledingmerken zoals H&M, C&A, Esprit en Marks & Spencer dragen indirect bij aan kinderarbeid in Bangladesh. Door de lage lonen in de textielsector zien veel ouders zich genoodzaakt hun kinderen uit werken te sturen, stelt een studie van Stop Kinderarbeid en SOMO.
De kleding van Zeeman wordt voornamelijk gemaakt in Azië en Turkije, met belangrijke productielocaties in China, Bangladesh, Pakistan, India en Turkije, waar ze samenwerken met lokale fabrieken. Deze landen bieden toegang tot grondstoffen zoals katoen en een grote textielindustrie, waardoor Zeeman de kleding tegen een lage prijs kan produceren en distribueren, met transport over zee om CO2-uitstoot te beperken.
Als 14-jarige mag je werken bij klusjes en licht, niet-industrieel werk zoals vakkenvullen, folders bezorgen, oppassen, fruit plukken (zonder bestrijdingsmiddelen), helpen in de tuin (onder begeleiding), en helpen bij lichte werkzaamheden in de horeca (zonder alcohol) of bij familiebedrijven, met specifieke regels over werktijden en beperkingen op zware taken of werken achter de kassa, omdat je nog leerplichtig bent.
Kinderrechten
In 1874 diende het links-liberale Kamerlid Samuel van Houten in Nederland een wet op de kinderarbeid in, die bekend staat als het Kinderwetje van Van Houten. Deze wet moest een eind maken aan arbeid door kinderen jonger dan twaalf jaar.
HEMA zegt zich actief in te zetten tegen kinderarbeid door strikte leverancierscodes, audits, en deelname aan internationale convenanten zoals het IMVO Convenant Duurzame Kleding en Textiel, met als doel verantwoorde productieketens, leefbare lonen en goede arbeidsomstandigheden te garanderen. Hoewel ze keurmerken gebruiken en transparantie nastreven (o.a. via Tony's Open Chain voor cacao), is het voorkomen van kinderarbeid een blijvende uitdaging, vooral in complexe ketens zoals die van mica, waar onafhankelijke rapporten wijzen op laksheid bij sommige bedrijven.
Honderdduizenden Oeigoeren zitten vast in 'heropvoedingskampen' en komen terecht op katoenplantages en -spinnerijen. En deze dwangarbeid wordt ingezet voor grote merken als Adidas, Tommy Hilfiger en Zara, en zelfs Patagonia.
15 duurzame kledingmerken voor mannen en vrouwen
Is er in de fabrieken die Primark-producten maken sprake van kinderarbeid? Kinderarbeid wordt absoluut niet getolereerd in de gehele toeleveringsketen van Primark; dit is onaanvaardbaar.
Onze regels zijn duidelijk: alle moderne vormen van slavernij worden door PUMA als volstrekt onacceptabel beschouwd en het waarborgen van mensenrechten is een van onze duurzaamheidsdoelstellingen. Daarom werkt PUMA samen met zakenpartners die onze toewijding delen om de hoogste arbeidsnormen te handhaven .
11 duurzame kinderkleding merken van Nederlandse bodem
12 jaar
ð Geef je kind de eerste 10 minuten dat het wakker is je onverdeelde aandacht . ð Geef je kind de eerste 10 minuten na thuiskomst je onverdeelde aandacht. ð Geef je kind de laatste 10 minuten voordat het gaat slapen je onverdeelde aandacht.
In India zijn er 10 fundamentele rechten voor het kind: het recht op overleven, onderwijs, bescherming, participatie, ontwikkeling, gezondheid en welzijn, identiteit, expressie, non-discriminatie en een veilige omgeving .
Mogelijke bijbaantjes voor tieners zijn bijvoorbeeld oppassen, honden uitlaten of oppassen op andere huisdieren, tuinonderhoud of een parttimebaan in de detailhandel of horeca . Creatieve opties, zoals social media management en freelance schrijven, kunnen lucratief zijn, maar vereisen tijd, inspanning en geduld.
Als 13-jarige mag je werken met lichte, niet-industriële klusjes zoals vakken vullen (lichte producten), folders bezorgen (onder toezicht), helpen op een manege, camping, kinderboerderij, of in de landbouw (kleine dieren voeren, fruit plukken) en klusjes doen voor bekenden zoals oppassen of auto's wassen. Je mag niet werken met zware machines of in fabrieken, en er zijn strikte regels voor werktijden en pauzes. Toestemming van ouders is vereist en er is nog geen wettelijk minimumloon.
Wil jij ook aan de slag bij Kruidvat? Dat kan al vanaf 14 jaar! Je begint dan als vakkenvuller (hulpkracht) en doet licht werk. Dit mag je een paar uur op je vrije dag doen, op zaterdag of zondag en tijdens vakanties.
Nee, H&M-kleding is over het algemeen niet direct 'giftig', maar net als bij veel andere 'fast fashion'-merken kunnen er restanten van chemicaliën in zitten, al is recent onderzoek door Pointer (KRO-NCRV) uit 2025 juist tot de conclusie gekomen dat de geteste kleding van H&M veilig was en binnen de normen viel, in tegenstelling tot sommige andere (met name Chinese) superfast fashion merken. H&M heeft al langer beleid op het verbieden van bepaalde stoffen, zoals PFAS. Het is echter altijd verstandig nieuwe kleding te wassen voordat je het draagt, omdat kleurstoffen en andere chemicaliën kunnen achterblijven.
Na droogte weer dividendregen bij Zeeman
Of het genoeg is om te stijgen op Quote's Familie 50, waarop het vermogen van de familie Zeeman in 2021 geschat werd op €1 miljard, zal in november duidelijk worden.
Zeelieden gebruikten iets wat een 'sleepdoek' werd genoemd . Een sleepdoek was een lang stuk gerafelde touw dat in het water hing. De touwen waren vastgebonden aan het gedeelte van het schip dat als toilet diende. Na het afvegen lieten ze het touw terug in het water zakken en lieten ze de oceaan de rest doen.