Bij de ziekte van Kahler (multipel myeloom) worden in het bloed verhoogde concentraties van een specifiek monoklonaal eiwit gevonden, bekend als M-proteïne, paraproteïne of Kahler-eiwit. Dit is een grote hoeveelheid van één type antistof (immuunglobuline, meestal IgG of IgA) geproduceerd door woekerende plasmacellen. UZ Leuven +2
Over het algemeen is het M-proteïne (of de vrije lichte ketens of Bence-Joneseiwitten) hoog bij diagnose, daalt deze in geval van een effectieve behandeling en stijgt deze weer bij terugkeer van de ziekte. Hoe hoog de waarde exact is, kan tussen patiënten onderling sterk verschillen.
Ziekte van plasmacellen
Bij multipel myeloom begint een groepje plasmacellen ongecontroleerd te groeien. Deze kwaadaardige plasmacellen noemen we myeloomcellen. Alle nakomelingen van deze myeloomcellen produceren hetzelfde, afwijkend immunoglobuline. Men noemt dit soms ook Kahler-eiwit, M-proteïne of paraproteïne.
Een bepaald eiwit in het bloed blijkt het risico op hart- en vaatziekten te kunnen voorspellen. Hoe hoger het gehalte van dit eiwit, hoe groter de kans op bijvoorbeeld een hartinfarct. Dat bloedonderzoek kan helpen bij het voorkomen van hart- en vaatziekten, is op zich niet nieuw.
Bij kanker kunnen verschillende bloedwaarden verhoogd zijn, zoals tumormarkers zoals CEA (darm-, long-, borstkanker), CA 125 (eierstokkanker) en PSA (prostaatkanker), maar ook algemene ontstekingswaarden zoals CRP. Deze waarden zijn echter niet altijd specifiek voor kanker, omdat ze ook omhoog kunnen bij goedaardige aandoeningen, ontstekingen of door roken, en een normale waarde sluit kanker niet uit, dus er is altijd verder onderzoek nodig.
Het bloedonderzoek wordt niet gebruikt om definitief kanker vast te stellen. In het bloed zijn tumormarkers aanwezig. Een tumormarker (CA125) is een bepaalde stof die in het bloed voorkomt bij kanker. Een bloedtest bepaalt de hoeveelheid stof in het bloed.
Over het algemeen wordt een CRP waarde onder de 3 mg/l als normaal beschouwd. Echter, de waarden kunnen variëren afhankelijk van de situatie en de individuele gezondheidstoestand. Een hogere CRP waarde kan wijzen op verschillende gezondheidsproblemen: waaronder infecties, hartziekten en zelfs kanker.
Albumine wordt in de lever gesynthetiseerd en is het meest voorkomende eiwit in bloedplasma. Albumine heeft als functie het handhaven van een goede vochtbalans in het bloed en het transporteren van vetzuren en geneesmiddelen zoals penicilline in het plasma en de interstitiële vloeistoffen.
Soms controleert je arts het eiwitgehalte in je bloed om een bepaalde diagnose te bevestigen of uit te sluiten. Een normaal eiwitgehalte in serum (plasma zonder stollingsfactoren) ligt tussen 60 en 80 gram per liter. In plasma ligt dit tussen 63 en 83 gram per liter.
Eiwitten in bloed
Albumine is het meest voorkomende eiwit in je bloed. Het zorgt ervoor dat vocht in je bloedvaten blijft. De hoeveelheid ferritine in je bloed zegt iets over de hoeveelheid opgeslagen ijzer in je lichaam. Fibrinogeen is een eiwit dat belangrijke is bij de stolling van je bloed.
Om de diagnose te stellen vindt uitgebreid onderzoek plaats, waaronder ook bloedonderzoek. Er wordt vooral gekeken naar antistoffen, eiwitten in je bloed. De ziekte ontstaat in de plasmacellen, de afweercellen die de antistoffen maken die je beschermen.
Bij kanker is een verhoogde eiwitinname belangrijk voor herstel, meestal 1,2 tot 1,5 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag (tegenover 0,8g bij gezonde volwassenen). Verdeel dit over de dag met 25-30 gram per maaltijd en snack tussendoor met eiwitrijke producten zoals zuivel, vis, vlees, eieren, of plantaardige alternatieven zoals tofu en noten. Het lichaam gebruikt eiwitten voor herstel, spierbehoud en energie, dus voldoende calorieën is ook cruciaal om niet af te vallen.
Eet vlees, vis, zuivel, kaas, ei en honing niet rauw. Dus geen tartaar, biefstuk, sushi, rauwmelkse kaas, rauwe zuivel, rauwe honing of zelfgemaakte mayonaise. Zuivel en kaas van gepasteuriseerde melk is wél toegestaan; Vermijd alle voeding met schimmels, zoals schimmelkazen.
Bloedonderzoek. Urineonderzoek. Beenmergonderzoek. Beeldvormend onderzoek, zoals een CT scan of MRI.
Normale waarden voor hematologische parameters zijn onder andere de volgende [ 4 , 5 , 6 , 7 ] : Hemoglobine: Vrouwen: 12-16 g/dL of 7,4-9,9 mmol/L; mannen: 14-18 g/dL of 8,7-11,2 mmol/L. Hematocriet: Vrouwen: 37-47%, volumefractie: 0,37-0,47; mannen: 42-50%, volumefractie: 0,42-0,52. Geglycosyleerd hemoglobine: 4,0-5,9%
De Kappa waarde geeft een kwantitatieve maat voor de overeenstemming in elke situatie waarin twee of meer onafhankelijke waarnemers hetzelfde beoordelen.
De dokter vraagt een totaal eiwit aan om informatie te krijgen over de voedingstoestand en het functioneren van verschillende organen, met name van de lever, nieren en darmen. Ook wordt de test gebruikt om eventueel eiwitverlies op te sporen.
Internationale richtlijnen adviseren 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag voor gezonde volwassenen. Voor iemand van 70 kilo komt dat neer op 56 gram per dag. Dit is voldoende voor de meeste mensen met een gemiddeld actief leven.
Wat zijn de symptomen van een eiwittekort?
De meeste eiwitten zitten in dierlijke producten zoals vlees (kip, rund), vis, eieren, kwark, Skyr en yoghurt, maar ook in plantaardige opties zoals tofu, tempeh, peulvruchten, noten, zaden en bepaalde granen; kipfilet, tonijn en magere kwark zijn toppers, terwijl vlees en vis over het algemeen de hoogste dichtheid hebben.
Een overschot aan eiwitten wordt gebruikt als brandstof of wordt opgeslagen in de vorm van vet. Dit kan zorgen voor een ongewenste toename in lichaamsgewicht. Je haalt namelijk al voldoende eiwitten uit normale voedingsmiddelen, zoals melk, yoghurt en kaas, vlees, vis, eieren en tofu.
Een CEA-waarde hoger dan 5 kán een aanwijzing zijn voor kanker. CEA is een zogenaamde tumormarker. Het kan ook iets zeggen over de grootte van een tumor en of er wel of geen uitzaaiingen zijn. Maar een verhoogde CEA-waarde kan ook wijzen op bijvoorbeeld een darm- of leverontsteking.
Er is niet één specifieke bloedwaarde die altijd kanker aangeeft, maar artsen kijken naar verschillende tumormarkers zoals CEA, CA 125, PSA, of alfa-FP, die verhoogd kunnen zijn bij bepaalde kankersoorten, maar ook bij goedaardige aandoeningen of door roken. Een verhoogde waarde is een aanwijzing, geen definitieve diagnose; de bloedtest wordt altijd gecombineerd met andere onderzoeken om de diagnose te stellen en de behandeling te monitoren.
Een CRP-waarde boven 10 mg/L duidt op een acute ontsteking, maar waarden boven de 100 mg/L zijn zorgwekkend en wijzen op een ernstige infectie of ontsteking (zoals sepsis), wat dringende medische aandacht vereist; extreem hoge waarden (boven 500 mg/L) zijn een indicatie van levensbedreigende systemische bacteriële infecties.