Bij kinderarbeid denk je misschien aan de huidige lagelonenlanden of aan kinderen in negentiende-eeuwse fabrieken. Grootscheepse kinderuitbuiting bestond echter al veel eerder. Tot ver in de twintigste eeuw moesten veel kinderen bijdragen aan het gezinsinkomen.
In de negentiende eeuw groeit de industrie hard in Nederland. Fabriekseigenaren maken gebruik van kinderarbeid omdat kinderen weinig kosten. Arme ouders laten hun kinderen werken om rond te komen. Het verzet tegen kinderarbeid groeit vanwege de slechte werkomstandigheden.
Kinderarbeid betreft werk dat de rechten van een kind schendt en hun gezondheid, veiligheid en sociale ontwikkeling in gevaar brengt. Dit omvat bijvoorbeeld werk in ondergrondse mijnen, op gevaarlijke hoogtes, of met risicovolle machines.
Vanaf prehistorische tijden werkten kinderen mee zodra ze konden lopen, bijvoorbeeld door voedsel te verzamelen of mee op het land te werken. Kinderen hielpen hun ouders ook met bijvoorbeeld het spinnen van vlas en het weven tot lijnwaad.
De arbeiderswijken waren echte sloppenwijken, vaak zonder riolering en waterleiding. Naast deze slechte leefomstandigheden waren er ook slechte en gevaarlijke werkomstandigheden voor de arbeiders. De fabrieken waren onveilig en onhygiënisch.
In de 19e eeuw werkten veel Amerikanen zeventig uur of meer per week en de lengte van de werkweek werd een belangrijk politiek thema. Sindsdien is de lengte van de werkweek aanzienlijk afgenomen.
Vanaf de jaren negentig van de 19e eeuw, toen sprake was van een nieuwe industriële vernieuwingsgolf in Nederland, steeg ook het aantal kinderen onder de zestien dat in fabrieken werkten. De omvang van de industrie nam tussen 1860 en 1900 sterk toe en daarbinnen groeide het aandeel van kinderen jonger dan zestien jaar.
Kinderen uit arme gezinnen droegen afgedragen kleren en schoenen tot ze versleten waren. Door hun onhygiënische leefomstandigheden liepen ze het risico op ziektes. Bijna een op de drie baby's overleefde de volwassen leeftijd niet. Sommige kinderen uit armere gezinnen leefden simpelweg op straat.
Oorzaken van kinderarbeid
Ouders die zelf nooit naar school zijn geweest, denken bijvoorbeeld dat onderwijs niet voor hun kinderen is weggelegd of ze zien er het nut niet van in. Daarnaast gebrekkig onderwijssysteem, discriminatie en uitsluiting, de kwetsbare positie van meisjes en bureaucratische obstakels een rol.
De leeftijd waarop vrouwen in Nederland hun eerste kind krijgen stijgt al decennia. Ruim vijftig jaar geleden, in 1970, was de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen voor het eerst moeder werden 24,3 jaar. Daarna is deze leeftijd jaar na jaar gestegen tot 29,1 jaar in 2000 en tot 30,3 jaar in 2021.
Zeeman stelt dat het kinderarbeid actief bestrijdt door directe relaties met leveranciers, strenge gedragscodes (gebaseerd op ILO-normen) en deelname aan initiatieven zoals Fair Wear Foundation, ETI en Goodweave, met als doel veilige werkomstandigheden, leefbare lonen en redelijke werktijden te garanderen, hoewel er in 2021 kritiek was over zaken met spinnerijen in India waar problemen speelden. Het bedrijf communiceert hierover transparant en doet er alles aan om kinderarbeid te voorkomen en te rapporteren, aldus Zeeman.
Met een landelijke bijeenkomst in Den Haag steunde het comité in 1874 het initiatiefvoorstel voor een wettelijk verbod op fabrieksarbeid door kinderen tot 12 jaar. Het voorstel was afkomstig van Tweede Kamerlid Samuel van Houten. Het Kinderwetje van Van Houten werd inderdaad aangenomen.
Neen, er is geen speciaal moment gekomen waarop iemand kinderarbeid heeft uitgevonden. Het is iets dat al heel lang bestaat. In de 19de en 20ste eeuw moesten arme kinderen in industrielanden zoals België kleren maken, in steenkoolmijnen en op het veld werken.
Betrouwbare anticonceptie was schaars of werd sociaal afgeraden , en vroege huwelijken kwamen veel voor, waardoor vrouwen lange vruchtbare jaren hadden. Naast praktische arbeidsoverwegingen werden kinderen gezien als een vorm van zekerheid voor ouders op hun oude dag.
De arbeidersbeweging ontstond als reactie op het kapitalisme en de industriële revolutie van de late 18e en vroege 19e eeuw, ongeveer gelijktijdig met het socialisme . De vroege doelen van de beweging waren het recht op vakbondsvorming, het stemrecht, democratie, veilige arbeidsomstandigheden en de 40-urige werkweek.
In 1873 diende Van Houten een initiatiefwetsontwerp in. Hij wilde kinderarbeid voor kinderen tot twaalf jaar oud verbieden en daarnaast kregen gemeenten de bevoegdheid om de leerplicht in te voeren voor kinderen van acht tot twaalf jaar. In Engeland was kinderarbeid op dat moment al afgeschaft.
Fabrieksdirecteuren maakten graag gebruik van kinderen, die hoefden ze veel minder te betalen dan volwassenen. Zonder kinderen zou hun bedrijf niet kunnen draaien. Na 1850 vonden steeds meer mensen dat er wetten gemaakt moesten worden, die kinderarbeid verbood.
Volgens een recent rapport van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) en het VN-Kinderfonds (UNICEF) zijn momenteel 160 miljoen kinderen het slachtoffer van kinderarbeid. Tussen 2000 en 2016 daalde het aantal gevallen van kinderarbeid wereldwijd met 94 miljoen, sindsdien zijn er 8,4 miljoen bijgekomen.
In Azië, en met name India, komt kinderarbeid het meeste voor. In veel landen in Afrika werkt bijna een derde van de kinderen (Unicef, 2019). De meeste kindarbeiders, 112 miljoen, werken in de landbouw. Bijna 48 miljoen kinderen werken in de dienstverlening of industrie.
In de tijd van 1850 tot 1860 werkten er 500.000 kinderen in de fabrieken. Het werk was gevaarlijk en ongezond. Er was voor de kinderen geen tijd om naar school te gaan. De ouders stuurden toch de kinderen naar de fabriek.
Kinderen moesten lange uren werken en werden vaak slecht behandeld . Ze begonnen al op vier- of vijfjarige leeftijd met werken. Een jong kind verdiende niet veel, maar zelfs een paar centen waren genoeg om eten te kopen.
ð Geef je kind de eerste 10 minuten dat het wakker is je onverdeelde aandacht . ð Geef je kind de eerste 10 minuten na thuiskomst je onverdeelde aandacht. ð Geef je kind de laatste 10 minuten voordat het gaat slapen je onverdeelde aandacht.
Kinderwetje uit 1874 nog steeds actueel. Het kinderwetje van Van Houten is jarig! 150 jaar geleden werd het aangenomen door de Tweede Kamer en werd kinderarbeid verboden in fabrieken. Het kinderwetje is een van de vijftig iconen van de Nederlandse geschiedeniscanon.
Hij wilde een algemeen verbod omdat hij vond dat kinderarbeid een vorm van concurrentievervalsing was richting de lonen van volwassen arbeiders. ' Samuel van Houten werd in 1837 geboren in een zaagmolen aan het Damsterdiep, net buiten de Stad.
Pas rond 1870 begonnen de liberalen terrein te verliezen. Steeds meer mensen wilden een regering die zich wat meer met de samenleving bemoeide. In 1874 kwam er zelfs een wet die het voor kinderen onder de twaalf jaar verbood om in een fabriek te werken, beter bekend als het kinderwetje van Houten.