Het zwartepietendebat of de zwartepietendiscussie is een maatschappelijk debat over Zwarte Piet in Nederland en in mindere mate in België, dat aanvankelijk meer media-aandacht kreeg en urgenter werd jaarlijks in de periode voorafgaand aan en rondom de Sinterklaastijd.
Uit het panel blijkt dat de volledig zwarte piet nog door 70 procent van de Nederlanders wordt geaccepteerd. Maar de meeste mensen vinden de roetveegpiet een prima alternatief: deze wordt door zo'n 65 procent geaccepteerd.
De gemeenten waar Zwarte Piet nog aanwezig is als de knecht van Sinterklaas zijn: Almelo, Ugchelen (Apeldoorn), Coevorden, Culemborg, Elburg, Appingedam (Eemsdelta), Goeree-Overflakkee, Goes, Overdinkel (Losser), Middelburg, Nunspeet, Ootmarsum (gemeente Dinkelland), Ridderkerk, Rijswijk, Sas van Gent (Terneuzen), ...
Volgens de activist was Zwarte Piet lang een van de meest zichtbare vormen van institutioneel racisme in Nederland. Hoewel nog ongeveer een derde van de Nederlanders vindt dat Zwarte Piet moet blijven bestaan, zijn inmiddels in verreweg de meeste gemeenten roetveegpieten de norm.
De oorsprong van Zwarte Piet is problematischer. Er wordt gesuggereerd dat hij zijn leven begon als een Moorse knecht uit Spanje, een Turkse wees die door Sinterklaas werd gered, of een Ethiopische slaaf die door hem werd bevrijd . Sommigen, enigszins beschaamd, verklaren dat Zwarte Piet zwart wordt van roet dat uit de schoorsteen komt.
Acteurs & actrices
Zwarte Piet, of Zwarte Piet zoals hij in Nederland bekend staat, is een kersttraditie die teruggaat tot de 19e eeuw en die een helper van Sinterklaas afbeeldt, gekleed in zwart geschminkt gezicht met een afropruik, grote rode lippen en gouden oorringen .
In 2023 werd er nog maar in één plaats in Nederland gedemonstreerd tegen het uiterlijk van Zwarte Piet. In 2024 zag Kick Out Zwarte Piet (KOZP) af van demonstraties bij sinterklaasintochten in het land. De intocht van Sinterklaas in Yerseke werd in 2025 afgeblazen uit vrees voor ongeregeldheden.
Volgens de legende is Zwarte Piet een Moorse bediende of slaaf die Sinterklaas vergezelt op zijn vakantiereizen . Hij wordt vaak afgebeeld in een kleurrijke broek, een gevederde muts en ruches, als een middeleeuwse Europese paleisbediende, en wordt soms geassocieerd met Satan.
Daarom hebben deze gemeenten zelf besloten dat er in de desbetreffende gemeente geen vuurwerk mag worden afgestoken. Het gaat hier om de volgende gemeenten: Amsterdam, Rotterdam, Haarlem, Schiedam, Apeldoorn, Bloemendaal, Nijmegen, Heemstede, Heumen, Soest, Mook en Middelaar en Utrechtse Heuvelrug.
Gelegen in het pittoreske Broek op Langedijk, worden de lighallen van het museum omgetoverd tot een bruisend trainingscentrum voor de Pieten. In het Pietenhuis houden de Pieten hun conditie op peil, voeren ze hun klusjes uit en staat de voorraad cadeautjes veilig opgeslagen. Bezoek ons Sinterklaashuis!
De Wellespiet is de aller oudste Piet die nog altijd bij het Sinterklaasjournaal zit! Wij zijn fan! Zijn bijnaam is 'Welles'. Dick van den Toorn speelt al 24 jaar lang zijn rol.
Uit onderzoek van Nadeau komt naar voren dat prematuur geboren kinderen en kinderen met cerebrale parese veel vaker gepest worden (Nadeau & Tessier, 2009). Dit laatste kan komen door een bepaald gevolg van prematuriteit en cerebrale parese, namelijk de motorische onhandigheid.
Zwarte Piet Is Racisme was een kunstproject en protest van Afriyie en Quinsy Gario (dichter, kunstenaar en activist) vanuit Stichting Nederland Wordt Beter en Stichting Solidariteitsclub Nederland, die zich inzet voor gelijkwaardig bestaan voor alle inwoners van Nederland.
Na meer dan tien jaar actievoeren komt er in 2025 een einde aan Kick Out Zwarte Piet. De actiegroep heeft een belangrijke rol gespeeld in de verandering van het Sinterklaasfeest: in steeds meer gemeenten zijn roetveegpieten inmiddels de norm.
Opnieuw minder Nederlanders willen alleen Zwarte Piet
Nog maar een derde (33%) is voorstander van een Zwarte Piet, terwijl 55 procent vindt dat zijn uiterlijk moet veranderen1. Ook ten opzichte van vorig jaar is het draagvlak afgenomen. Toen was 38 procent voorstander van een Zwarte Piet.
Nicolaas werd zelf ook bisschop, en was erg geliefd door de vele goede daden die hij volgens de overlevering verrichte. Hij stierf op 6 december 342 op de — voor die tijd — gezegende leeftijd van 72 jaar.
Racisme bestaat op individueel niveau, als mensen anderen discrimineren op basis van vooroordelen en stereotypen. Daarnaast veroorzaakt racisme structurele machtsverschillen in de samenleving. Dit heet institutioneel racisme.
Sinterklaas is hoogstwaarschijnlijk gebaseerd op Nicolaas, een bisschop die rond de 4e eeuw na Christus in het huidige Turkije leefde. Sint Nicolaas wordt na zijn dood op veel plekken in Europa vereerd. Het Sinterklaasfeest wordt in Nederland rond 1600 verboden door de komst van de Protestantste Kerk.
Bij kinderen is Van der Aa bekend geworden als Zwarte Piet in Dag Sinterklaas. Daarin speelde Van der Aa evenals in de reeks Kulderzipken met Jan Decleir (Sinterklaas). Het programma liep van 1992 tot 1993. Hij speelde twee gastrollen in de sitcom F.C. De Kampioenen.
Sinterklaas, ofwel Sint Nicolaas, was oorspronkelijk een bisschop uit de 4e eeuw in Turkije , en in de daaropvolgende eeuwen raakten de verhalen over de wonderen van deze heilige wijdverspreid in West-Europa.
Na Zwarte Piet gaan nu ook de Sinterklaasliedjes op de schop. De woordjes "zwarte" en "knecht" worden uit de alle Sintliedjes geschrapt.
Hij laat Sint uit Spanje komen en bedenkt een hulpje, een Moorse knecht (een Moor is een moslim uit Middeleeuws Spanje). De helper van de Sint heeft nog geen naam, hij is 'Moor', 'knecht' of 'Pieter-m'n-knecht'. Ook heeft hij nog geen roe of zak. Langzamerhand wordt de helper 'Zwarte Piet'.