Bij ADHD is er vaak sprake van een tekort of verminderde werking van de neurotransmitters dopamine en noradrenaline in de hersenen. Deze stoffen zijn essentieel voor concentratie, motivatie, het filteren van prikkels en het beloningssysteem. Medicatie zoals methylfenidaat (Ritalin) verhoogt de beschikbaarheid hiervan. Hersenstichting +7
Hoe het in de hersenen precies gaat is onzichtbaar, maar het is wel bekend welke stoffen een belangrijke rol spelen bij ADHD: dit zijn voornamelijk dopamine en noradrenaline.
Mensen met ADHD hebben minstens één defect gen, het DRD2 -gen, waardoor het voor neuronen moeilijk is om te reageren op dopamine , de neurotransmitter die betrokken is bij gevoelens van plezier en de regulatie van aandacht.
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen met ADHD een tekort aan dopamine hebben. En dat is lastig, want dopamine heb je nodig voor concentratie, focus, motivatie, goede stemming en productiviteit. Dit tekort is dus een enorm struikelblok voor mensen met ADHD.
Kenmerken ADHD
De kenmerken van ADHD zijn te verdelen in 3 gebieden: aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit. Onder aandachtsproblemen verstaan we problemen met de concentratie en het kunnen organiseren. Veel ADHD'ers zijn snel afgeleid, hebben moeite met luisteren en zijn chaotisch.
Een brein met ADHD werkt anders dan een brein zonder ADHD. En dit heeft vooral te maken met de communicatie tussen de hersencellen. De hersencellen communiceren minder goed met elkaar, waardoor het brein soms afhaakt. Dit komt door een tekort aan geluksstofjes, ook wel dopamine of noradrenaline genoemd.
Hulpverlening, bijvoorbeeld ambulant begeleider, verpleegkundige, hulpverlener op een eerstehulpafdeling, politieagent, brandweerman. Sportsector, denk aan: medewerker bij een sportcentrum, topsporter. ICT: Systeembeheerder, software-ontwikkelaar. Horeca, bijvoorbeeld kok.
Bij kinderen met ADHD lijken vitamine D en verschillende B-vitamines (bijv. B6, B9 en B12) vaker tekort te komen.
Bij ADHD werkt het dopaminesysteem anders dan 'gemiddeld', maar niet iedereen met ADHD heeft standaard een dopaminetekort. Het gaat vooral om hoe dopamine wordt afgegeven, verwerkt en weer wordt opgenomen in de hersenen.
Menselijke verbondenheid vormt de basis van emotioneel welzijn. Voor mensen met ADHD kan het aangaan van hechte banden met familie, vrienden en de gemeenschap gevoelens van isolatie tegengaan en het zelfvertrouwen versterken. Familiebanden versterken: onderneem regelmatig zinvolle activiteiten met familieleden.
Met name magnesium en vitamine D stonden daarbij in de schijnwerpers, mede omdat een tekort in zowel magnesium als vitamine D meer voor blijkt te komen bij kinderen met ADHD [2].
De 20-minutenregel
Neem je voor om precies 20 minuten aan een taak te werken . Niet om hem af te maken, maar om eraan te beginnen en er die tijd mee bezig te blijven. Hoe je dit toepast: Zet een timer op 20 minuten. Geef jezelf expliciet toestemming om te stoppen wanneer de timer afgaat.
Onderzoekers die voedingstekorten en hun invloed op ADHD-symptomen bestudeerden, ontdekten dat ijzer, zink en magnesium de sterkste associatie vertonen. Alle drie mineralen spelen een rol bij de regulatie of aanmaak van neurotransmitters die van invloed zijn op aandacht en concentratie.
Mensen met ADHD kunnen slecht tegen overprikkeling (te veel prikkels), onrust (zowel innerlijk als uiterlijk), impulsiviteit (onbesuisd handelen), concentratieproblemen, moeite met plannen en organiseren, slecht omgaan met tijd, en emotionele instabiliteit (zoals intense gevoelens, stemmingswisselingen en faalangst). Ook kritiek en het gevoel dom of lui te zijn, terwijl ze harder werken, zijn lastig.
Onoplettendheid, aandachttekort, impulsiviteit en hyperactiviteit zijn de belangrijkste kenmerken van ADHD. Er bestaan drie beelden van ADHD met elk hun eigen kenmerken: Het kind heeft vooral moeite om de aandacht bij iets te houden. Dit wordt ook wel ADD genoemd.
Hieronder volgen 9 tips waarmee je dit zelf kunt stimuleren:
Sociale factoren kunnen maken dat de ADHD tot uiting komt of verergert. Bijvoorbeeld spanningen tussen ouders, een chaotische opvoedingssituatie, veel afkeuring of pestgedrag op school.
Symptomen van een dopamine tekort
Gebrek aan motivatie of doorzettingsvermogen. Mentale vermoeidheid of brain fog. Geen zin in sociale contacten. Verminderde concentratie of focus.
Een laag dopaminegehalte kan leiden tot vermoeidheid, humeurigheid, gebrek aan motivatie en vele andere symptomen . Er zijn behandelingen beschikbaar voor veel van de medische aandoeningen die verband houden met een laag dopaminegehalte.
Uit onderzoek van Woo et. Al (2015) blijkt dat met name suiker, kunstmatige kleurstoffen en conserveermiddelen de kans op ADHD vergroten. Ook is het deze onderzoekers opgevallen dat kinderen met ADHD vaak tekorten hebben aan zink, magnesium, ijzer, koper en omega-3 vetten.
De 10-3-regel is een eenvoudige maar krachtige productiviteitstechniek die speciaal is ontwikkeld voor mensen met ADHD . De kern ervan is dat je in blokken van 10 minuten geconcentreerd werkt, gevolgd door een pauze van 3 minuten.
Uit onderzoek blijkt dat vitamine D essentieel is voor het goed functioneren van het centrale zenuwstelsel en mogelijk een rol speelt bij ADHD (12, 13). Vitamine D-suppletie heeft een positieve invloed op de cognitieve functie op meerdere gebieden, waaronder aandacht, oppositioneel gedrag, hyperactiviteit en impulsiviteit (14).
Dit creatieve denken stelt hen in staat om onconventionele oplossingen te vinden en verbanden te leggen die anderen mogelijk over het hoofd zien, waardoor ze bijzonder waardevol zijn in vakgebieden als ontwerp, schrijven, ondernemerschap en de podiumkunsten [1][4]. Naast creativiteit blinken veel mensen met ADHD ook uit in sport.
De 30%-regel schat de achterstand in die mensen met ADHD kunnen ervaren bij de ontwikkeling van hun executieve functies in vergelijking met leeftijdsgenoten . Het suggereert dat mensen met ADHD ongeveer 30% achterlopen op hun leeftijdsgenoten zonder deze aandoening.
Will Smith: Hollywood-superster, acteur en producent. Justin Timberlake: Amerikaanse zanger, acteur en voormalig lid van NSYNC. Emma Watson: Britse actrice, vooral bekend als Hermelien Griffel in de Harry Potter-films. Georgina Verbaan: Nederlandse actrice.