Als een paard schrikt, reageert het instinctief als vluchtdier door direct te rennen, omdraaien of bevriezen (stilstaan) om gevaar te vermijden. Ze kunnen ook steigeren, bokken of hun spieren strak aanspannen. Dit zijn automatische reacties van het zenuwstelsel waarbij ze niet rationeel nadenken. Horse in Mind +5
Wat kun je doen als je paard schrikt in zo een situatie?
Paarden schrikken door negatieve associaties (er is voorheen een keer een vogel uit de bosjes gevlogen) of omdat het er anders dan anders uit ziet. Dat moet ook wel, want alles dat er 'verdacht' uit ziet, moeten ze aandacht schenken, omdat het mogelijk een roofdier kan zijn.
Meestal gebeurt dat via kleine signalen. Als de boodschap niet duidelijk genoeg is, worden de signalen groter. Voor je het weet draaien de oren niet alleen een keertje naar beneden of zwiept er een staart, maar wordt er een achterbeen opgetild of gebeten.
Bij paarden moet je nooit het halstertouw om je hand wikkelen, ze van achteren benaderen zonder aankondiging, luide geluiden maken, losse kleding dragen die kan flapperen, hen vastzetten aan het bit, slippers dragen in de stal, of hen onvoldoende ruimte en sociaal contact geven. Consequent en rustig zijn, en altijd de veiligheidsregels volgen is cruciaal voor een goede omgang en om ongelukken te voorkomen.
De 1-2-3-regel voor merries is een richtlijn om de gezondheid van een merrie en haar veulen tijdens de bevalling te waarborgen. Deze regel stelt dat het veulen binnen 1 uur na de geboorte moet kunnen staan, binnen 2 uur moet drinken en dat de merrie binnen 3 uur de vruchtvliezen moet afstoten . Deze regel helpt bij het tijdig signaleren van eventuele problemen die direct aangepakt moeten worden.
Besluip een paard nooit en raak het nooit aan als het paard niet weet dat je in de buurt bent . Paarden kunnen erg nerveus zijn. Als ze schrikken, is hun natuurlijke instinct om te vluchten of zich te beschermen. Praat rustig tegen het paard en laat het weten dat je in de buurt bent voordat je het aanraakt.
Door je aan te ademen, te likken en te kussen, probeert een paard je misschien te laten weten hoeveel je voor hem betekent. Ze kunnen je ook met hun lippen vastpakken om je naar zich toe te trekken en je vervolgens te likken. Schrik niet als een paard je nat maakt, dat betekent gewoon dat je enorm gewaardeerd wordt!
Door afscheid te nemen, lijkt de kudde zichzelf emotioneel te reguleren. Het helpt de paarden om door te gaan en hun focus weer op de groep te richten. Net zoals bij mensen biedt het ritueel van afscheid troost en closure, waardoor paarden niet vast blijven zitten in hun verdriet.
Hoewel de exacte duur kan variëren, wijst onderzoek uit dat paarden dingen jarenlang, mogelijk zelfs decennialang , onthouden. Het gaat niet alleen om het herkennen van oude bekenden; ze herinneren zich ook trainingen, ervaringen en plaatsen. Dus met deze geheugenkampioenen gaat het een heel eind!
Soorten reacties op spoken
Vluchtgedrag: Het paard kan plotseling op hol slaan, wegrennen of zich omdraaien in een poging te vluchten voor de waargenomen dreiging.
Oogcontact en zachte signalen
Een zachte blik, zonder dat ze schrikachtig of gespannen lijken, is een teken van vertrouwen. Ook kleine signalen zoals zacht hinniken wanneer je aankomt of het ontspannen laten zakken van de lip kunnen betekenen dat je paard blij is om je te zien.
Gemiddeld zit de intelligentie van een paard op hetzelfde niveau als dat van een 3-jarig kind. Tenslotte kunnen paarden zich bijvoorbeeld herkennen in de spiegel en begrijpen ze de emoties van mensen.
Om vertrouwen te wekken, moet je niet intimiderend overkomen. Loop nonchalant zijn weiland of omheining in, met een relaxte houding, afgeronde schouders, hoofd en ogen naar beneden. Benader hem schuin, niet recht in zijn gezicht . Dit straalt uit: "Ik ben betrouwbaar."
Het paard schrikt vaak van dingen die de ruiter helemaal niet heeft gezien. Na het schrikken is hard wegrennen de meest natuurlijke reactie. Door de bouw van het oog is het overlappingsgebied van beide ogen is veel kleiner dan dat van de mens, waardoor het paard nauwelijks diepte kan zien.
De 20 procentregel houdt in dat een paard niet meer dan 20 procent van zijn lichaamsgewicht mag dragen, inclusief ruiter, zadel en andere uitrusting . Deze richtlijn is weliswaar niet absoluut, maar dient als referentiepunt om blessures te voorkomen en de fysieke gezondheid van een paard te behouden.
Boos, narrig, dreigen, bokken, slaan, steigeren, oren op onweer, inhouden, tegen de hand komen, zwiepen met de staart, verstarren… Je paard kan op allerlei niet-bedoelde manieren reageren als je je been aanlegt. Dit ontstaat vaak langzaam aan, en wordt steeds heftiger.
Paarden kunnen waarschijnlijk niet telepathisch iemands gedachten lezen , maar sommige paarden lijken dat wel te kunnen door te leren reageren op subtiele en onbewuste intentiebewegingen die voorafgaan aan de bewuste signalen van een ruiter.
Ongelukkige paarden zijn vaak lusteloos en ongeïnteresseerd. Ze vertonen dikwijls stereotiep gedrag – zoals weven, kribbebijten, luchtzuigen, schrapen, schudden met hun hoofd – en kunnen agressief zijn.
Onderzoek heeft in de afgelopen jaren aangetoond dat paarden erg goed zijn in het herkennen van en het reageren op het humeur en emoties van de mens. Ze zijn in staat om connecties te maken tussen stemgeluid, lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen.
Zachte aanrakingen en voorzichtig borstelen zijn duidelijke tekenen dat je paard je vertrouwt en tijd met je wil doorbrengen. Interactie kan ook tijdens trainingssessies plaatsvinden. Als je paard je aankijkt, zijn oren naar je toe spitst of zijn hoofd in jouw richting beweegt, probeert hij te zien wat je doet en de situatie te begrijpen.
Het selectieproces is niet gebaseerd op oppervlakkige factoren zoals uiterlijk of zelfs snoepjes. Paarden beoordelen mensen juist op consistentie, emotionele toestand en gedragspatronen .
Wortels, appels en suikerbieten vinden paarden vaak erg lekker. Er zit wel wat energie in wortels, maar vooral veel water en vezels. Appels en suikerbieten bevatten wat meer suikers en dus ook wat meer energie.
Het heeft niet altijd een negatief effect, maar het kán wel, en daar moet je je bewust van zijn. Er is één uitzondering op de regel "kijk je paard niet in de ogen": die uitzondering is wanneer je voor het eerst een extreem angstig en terughoudend paard tegenkomt .
Sommige paarden worden bijvoorbeeld angstig als er nieuwe dingen, zoals speelgoed, in hun stal worden geplaatst, terwijl andere snel schrikken als een vogel wegvliegt op een pad. Ze kunnen bang zijn om aangeraakt te worden, uit een emmer te eten, in een trailer te rijden of naar de dierenarts te gaan .