Dopamine wordt niet constant geproduceerd, maar komt vrij bij bepaalde handelingen of situaties zoals eten, sporten, seks of drugs. Een teveel aan dopamine kan er voor zorgen dat belangrijke cognitieve functies worden verstoord, waardoor de gevoeligheid voor psychoses toeneemt.
Voeding en dopamine
Voedingsmiddelen die rijk zijn aan tyrosine zijn bijvoorbeeld eieren, noten, zaden, vlees, kaas en yoghurt. Eten van deze voedingsmiddelen stimuleert dus de aanmaak van dopamine in ons lichaam, waardoor we ons gelukkiger en gezonder voelen.
Voldoende beweging.
Fysieke activiteiten, zoals hardlopen, fietsen of zelfs dansen, verhogen dopamine. Vooral aerobe activiteiten stimuleren de afgifte van dopamine. Consistent matig intensief sporten, bijvoorbeeld 30 minuten per dag, is effectief om je dopamineniveau langdurig te stimuleren.
Beweging. In gezonde hersenen bevinden zich grote hoeveelheden dopamine in de basale ganglia, een hersengebied dat belangrijk is voor beweging. Dit hersengebied zorgt er onder andere voor dat bepaalde bewegingen makkelijker gedaan worden, of ongewenste bewegingen juist onderdrukt kunnen worden.
Je voelt je lusteloos, hebt moeite met concentratie en motivatie, en zelfs je zin in seks kan verminderen. Je geheugen wordt minder scherp, en ook je denkvermogen en motorische handelingen worden minder soepel. Een langdurig tekort aan dopamine kan zelfs leiden tot een zware depressie.
MAO-B. Het medicijn dat gebruikt werd was een MAO-B remmer, een stof die de vorming van het enzym MAO-B tegengaat. MAO-B heeft meerdere functies. Zo breekt het dopamine af.
Lusteloosheid, vermoeidheid, geheugenverlies en concentratieverlies zijn symptomen van een tekort aan dopamine. De coronamaatregelen zijn een goed voorbeeld van het creëren van een dopamine tekort bij een grote groep Nederlanders. 4 miljoen Nederlanders met een potentiële burn-out, 100.000 depressieve studenten.
Denk aan sporten, seks hebben, het winnen van een spel of het eten van lekker voedsel. Dit beloningsmechanisme motiveert ons om dit dopamine-opwekkende gedrag te herhalen. Dingen die ons onmiddellijk bevrediging geven, hebben voor onze hersenen grotere waarde dan zaken waar we op lange termijn wat aan hebben.
In plaats van een reep chocola of een voorverpakte maaltijd met veel suiker worden je hersenen dus blijer van koolhydraten uit volkoren pasta en brood, quinoa, zilvervliesrijst, peulvruchten, groenten, fruit en yoghurt.
Endorfine is het belangrijkste hormoon dat zorgt voor een geluksgevoel. Endorfine heeft als eigenschap dat pijn en stress worden onderdrukt zodat er meer plaats is voor een gelukkig gevoel. Daarbij kan het ervoor zorgen dat je een gevoel van liefde en vrede ervaart.
Onderzoek laat nog iets anders zien: in de hersenen van kinderen en jongeren met ADHD is een scheve verhouding tussen de neurotransmitters dopamine en noradrenaline. Dopamine heb je nodig om denkprocessen te plannen, doelgericht te handelen en je emotie en motivatie in goede banen te leiden.
Noradrenaline. Noradrenaline (ook norepinefrine) is een in het lichaam voorkomende neurotransmitter en een hormoon.
Dopamine aanmaken
De aanmaak van dopamine begint met het aminozuur fenylalanine, dat uit eiwitrijke voeding zoals vlees, vis, eieren en soja kan worden gehaald. Fenylalanine wordt in het lichaam omgezet naar tyrosine, een proces waarbij folaat, ijzer, en de vitaminen B3, B6 en C betrokken zijn.
Dopaminetekort opsporen via een ingespoten speurstof (tracer) gevolgd door een scan van de hersenen. Dopaminetekort kan aan de basis liggen van de ziekte van Parkinson en andere bewegingsstoornissen.
Een dopamine detox is een manier waarmee je je lichaam ontgift van de constante stroom aan beloningsprikkels. Je neemt als het ware een pauze om het dopamineniveau in je hersenen te resetten en vervolgens in balans te brengen. Je zou hiermee de cellen die gevoelig zijn voor prikkels (receptoren) kunnen kalmeren.
Een gevulde maag en het aanbod van eiwitten in de maaltijd kan de opname van levodopa negatief beïnvloeden. Bij een gevulde maag duurt het langer voordat de levodopa in de dunne darm komt waar het opgenomen wordt. Daarnaast wordt een deel van de levodopa al in de maag afgebroken.
Deze dopaminehuishouding kan zich herstellen. Dit kan weken duren, maar soms ook tot maanden. Hoe vaak, hoe veel en hoe lang iemand heeft gebruikt zijn hierin bepalend. Mensen met een verstoorde dopaminehuishouding voelen zich vaak apathisch, futloos, beleven nergens meer plezier aan en zijn soms zelfs depressief.
Dankbaarheid ervaren stimuleert de aanmaak van serotonine en dopamine. Eet voeding wat een positief effect heeft op je serotonine niveau. Denk aan bananen, chocola, kikkererwten, pompoen- en sesamzaadjes en bruine rijst. Je kan ook serotonine supplementen tot je nemen.
Levodopa is een medicijn dat in de hersenen wordt omgezet in dopamine, waardoor het tekort wordt aangevuld. Dopamine is een stof die prikkels doorgeeft die onder andere nodig zijn om bewegingen soepel te laten verlopen. De levodopa vervangt of vult de dopamine aan die u zelf in de hersenen aanmaakt.
Het gevolg is dat wanneer je abrupt stopt met gebruiken, je door het gebrek aan dopamine symptomen van angst en depressie ervaart. Uiteindelijk gaan je hersenen zelf wel weer dopamine afgeven; ontwenningsverschijnselen zijn zeer vervelend, maar gaan in principe vanzelf weer over.