Ja, pijn kan worden ingebeeld of versterkt door de geest, vaak psychosomatische of psychogene pijn genoemd. Hoewel er geen fysieke oorzaak is, is de pijnervaring in de hersenen echt. Het wordt vaak veroorzaakt door emotionele spanning, stress of een zenuwstelsel dat gewend is geraakt aan pijnsignalen. Radboudumc +4
In feite voel je pijn pas als je hersenen het signaal uitleggen samen met de emoties of stemming die je in die situatie hebt. Pijn voel je dus met je brein! Bij chronische pijn is er iets anders aan de hand. Pijn lijkt van dezelfde plek af te komen als waar deze was begonnen, maar er is geen schade meer te zien.
Zowel de geest als de beweging spelen een cruciale rol in hoe mensen pijn waarnemen en ervaren. Onderzoek en klinische ervaring hebben aangetoond dat tal van factoren, waaronder onze mentale toestand, overtuigingen en bewegingspatronen, de intensiteit en duur van pijn aanzienlijk kunnen beïnvloeden.
Mensen met hypochondrie denken bij dat soort klachten dat ze ernstig ziek zijn. Ze denken dat ze een bijvoorbeeld kanker hebben of een hartaanval. Hypochondrie noemen we ook wel ziektevrees.
Je lijf kan zo gewend zijn aan pijn dat het zenuwstelsel pijnsignalen blijft geven. Ook als de oorzaak soms al weg is. Dit is chronische pijn. Juist bij chronische pijn, als de klachten lang bestaan, kunnen er allerlei vervelende gevolgen optreden.
Veel mensen met (chronische) pijn hebben de neiging tot negatief denken of doemdenken. Deze gedachten noemen we ook wel catastroferen. In veel gevallen bij pijnklachten interpreteren mensen hun pijn verkeerd, denken dat ze binnen enkele jaren niks meer kunnen door de pijn of ze vermoeden een ernstige ziekte.
Desensibilisatietherapie kan pijn verlichten door de reactie van de hersenen op prikkels te veranderen . Door het lichaam geleidelijk bloot te stellen aan pijnlijke prikkels, kan desensibilisatietherapie de pijnreactie op aanraking verbeteren bij mensen met neuropathische pijn.
Je lichaam is "op" als je een combinatie merkt van extreme vermoeidheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, lusteloosheid, slaapstoornissen en fysieke klachten zoals hoofdpijn en gespannen spieren, wat duidt op overbelasting door stress, oftewel een burn-out. Het voelt alsof je mentaal en fysiek volledig uitgeput bent en niet meer kunt, met een 'vol' hoofd en een kort lontje, waarbij zelfs kleine dingen je te veel worden.
Als dit herkenbaar klinkt voor jou of een dierbare, dan kan het gezondheidsangst zijn. Gezondheidsangst is een aandoening waarbij gezonde mensen zich zorgen maken dat ze ziek zijn, zelfs als ze geen symptomen hebben of slechts lichte symptomen zoals een kriebelende keel.
Psychosomatische klachten bestaan dus uit een combinatie van geestelijke en lichamelijke klachten. Een klacht wordt psychosomatisch genoemd als je geest je lichaam ziek maakt. Je lichamelijke klachten worden getriggerd door psychische factoren.
Maar de waarheid is dat pijn volledig in de hersenen wordt gecreëerd . Dit betekent niet dat je pijn minder reëel is – het is gewoon zo dat je hersenen letterlijk creëren wat je lichaam voelt, en in gevallen van chronische pijn helpen je hersenen die pijn in stand te houden.
Pijnherverwerkingstherapie is een benadering van pijnbeheer die mensen kan helpen om verbindingen in hun hersenen en zenuwstelsel te herprogrammeren, waardoor chronische pijn wordt uitgeschakeld .
Tips tegen fysieke en mentale pijn
Verdriet voel je vaak in de borst, keel, schouders en buik, met een zwaar, beklemd gevoel, een brok in de keel, of maagklachten. Het kan zich ook uiten als vermoeidheid, hoofdpijn, of een algemene zwaarte in het lichaam, omdat het lichaam emotionele stress opslaat als fysieke spanning.
Pijn is de manier waarop de hersenen iemand vertellen dat er weefselschade is opgetreden of dat die schade zal ontstaan als er geen verandering in de activiteit optreedt . Het vermogen van iemand om met pijn om te gaan, hangt af van fysiologische, psychologische en sociaaleconomische factoren.
Pijn beschermt ons en maakt ons attent op mogelijk gevaar en het ontstaan en/of verergering van letsel. Pijn zorgt ervoor dat we anders gaan bewegen, ons anders gaan gedragen en anders gaan denken. En daardoor wordt de uiteindelijke genezing positief beïnvloed. Kortom, pijn is heel nuttig.
Door te bewegen en te sporten kun je je gedachten afleiden van de negatieve gevoelens die met je chronische ziekte gepaard gaan. Een goede conditie kan ook helpen de fysieke en psychologische gevolgen van een chronische ziekte te verlichten. Raadpleeg altijd je medisch team om een gezond trainingsplan op te stellen.
Factoren die de weerstand beïnvloeden. Verschillende belangrijke factoren bepalen waarom sommige mensen vaker ziek worden dan anderen. Deze omvatten genetische aanleg, omgevingsinvloeden, leefstijlkeuzes en onderliggende gezondheidsproblemen .
Je bent ziek als je je werk niet kan doen vanwege je ziekte. Dit kan verschillende redenen hebben. Bijvoorbeeld als je griep of knallende hoofdpijn hebt, als je iets verkeerds hebt gegeten of de longen uit je lijf hoest. Maar ziek melden kan ook bij mentale klachten, zoals veel stress of een burn-out.
Een stille depressie, ook wel 'high-functioning depression' of 'dysthymie' (chronische depressie), is een verborgen vorm waarbij iemand vanbuiten normaal of vrolijk lijkt, maar vanbinnen kampt met langdurige somberheid, leegte, vermoeidheid en verlies van interesse. De symptomen zijn minder intens dan bij een 'normale' depressie, waardoor het onopgemerkt kan blijven en mensen denken dat ze 'altijd al zo zijn geweest', wat het herkennen en zoeken van hulp lastig maakt.
Elke dag een uur wandelen versterkt je hart, longen, spieren en botten, verbetert je bloedsomloop en stofwisseling, helpt bij stressvermindering, verbetert de slaapkwaliteit en cognitieve functies, en draagt bij aan gewichtsbeheersing en een sterker immuunsysteem door calorieverbranding, betere zuurstofopname en afvoer van afvalstoffen. Het versterkt ook de verbindingen in je hersenen, wat concentratie en geheugen bevordert.
De stressreactie loopt via het sympathische zenuwstelsel (snelle reactie) en de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (langzame reactie). Deze reguleren de aanmaak van o.a. adrenaline, cortisol en dopamine, welke effect hebben op de hersenen, andere organen, het immuunsysteem en het gedrag.
Doe wat lichte lichaamsbeweging . Eenvoudige, alledaagse activiteiten zoals wandelen, zwemmen, tuinieren en dansen kunnen de pijn direct verlichten door pijnsignalen naar de hersenen te blokkeren. Beweging helpt ook de pijn te verminderen door stijve en gespannen spieren, ligamenten en gewrichten te strekken.
De meeste chronische pijn verdwijnt niet vanzelf.
Pijn in het algemeen kan vanzelf verdwijnen wanneer je lichaam herstelt. De kans daarop is kleiner bij chronische pijn, omdat de symptomen zo hardnekkig zijn. Je lichaam geeft signalen af dat het niet vanzelf kan genezen.
De pijn is een zogenaamd 'centraal fenomeen' geworden: mensen blijven pijn voelen die er niet is. Een extreem voorbeeld hiervan is fantoompijn; pijn die blijft bestaan na een amputatie. De oorzaak van de pijn is letterlijk weg, maar toch voelt de patiënt nog dezelfde pijn als voor de amputatie.