Ervaringen van derealisatie of depersonalisatie komen vaak voor en zijn niet gevaarlijk: ongeveer de helft van de mensen heeft zo'n ervaring minstens 1 keer in het leven meegemaakt. Denk hierbij aan het zich niet meer herinneren van de route die zojuist is gereden. Vaak speelt vermoeidheid hierin een rol.
Het komt voor bij vermoeidheid of overbelasting door slaaptekort.Ook alcohol en drugs, middelen die je lichaam en hoofd vermoeien, veroorzaken deze ervaringen. Zelfs bij eerste tekenen van griep komt het voor, of als je opgaat in muziek of bij het hebben van seks.
Het realiteitsbesef is wel normaal gedurende de episoden van depersonalisatie- en/of derealisatie. Je hebt dus wel door dat je waarneming niet helemaal klopt. De episoden kunnen een aantal uren tot dagen aanhouden.
Bij de meeste mensen is het een gevolg van vermoeidheid en overbelasting. Het komt bijvoorbeeld door slaaptekort. Maar ook alcohol en drugs vormen een belasting voor lichaam en geest, waardoor je eerder dit soort vreemde ervaringen kunt krijgen. Ook bij de eerste tekenen van griep en verkoudheid komen ze geregeld voor.
Een belangrijk verschil tussen symptomen van derealisatie en psychotische wanen is dat de zogenaamde realiteitstoetsing bij mensen die derealisatie ervaren intact is. Dit betekent dat zij onderscheid kunnen maken tussen wat ze denken en voelen en dat wat 'echt' is, zelfs als dat niet zo voelt.
Achtergrond: Depersonalisatie en derealisatie worden momenteel diagnostisch gezien als onderscheiden van first-rank symptomen (FRS) die worden gezien bij schizofrenie-spectrum psychoses . Niettemin kunnen de geleefde ervaringen van deze symptomen fenomenologisch gezien erg vergelijkbaar zijn.
Schuldgevoelens kunnen ook een gevolg zijn van (traumatische) jeugdervaringen of een symptoom zijn van mentale problemen zoals persoonlijkheidsstoornissen, angststoornissen, een laag zelfbeeld en depressie. Daarnaast kunnen deze gevoelens voorkomen bij (problematische) rouw en chronische aandoeningen.
Als je het gevoel hebt dat je er niet helemaal bij bent, moeite hebt met concentreren en dingen snel weer bent vergeten, dan kunnen dat symptomen zijn van hersenmist. Hersenmist wordt ook wel eens brain fog genoemd. Bij hersenmist voel je je alsof je in de 'zombiemodus' staat. Veel mensen hebben er wel eens last van.
Hoewel gelukkig maar zeer weinig mensen een ernstige vorm van derealisatie meemaken, is het niet helemaal ongewoon om dit gevoel te ervaren. Wie dit meemaakt, ervaart het vaak slechts van zeer korte duur. Zoals een moment van een black-out. In veruit de meeste gevallen verdwijnt deze sensatie weer zo snel als hij kwam.
Dissociatie gaat vaak gepaard met stilvallen, letterlijk en figuurlijk. In beweging komen helpt om weer in beweging te kunnen komen. Bewegen kan in het groot, zoals opstaan, gaan wandelen, of iets overgooien, maar ook in het klein. Soms is voorzichtig een vinger of voet bewegen een eerste haalbare stap.
Bekende vormen van dissociatie zijn depersonalisatie en derealisatie. Bij depersonalisatie neem je jezelf als vreemd of onwerkelijk waar, bij derealisatie voelt juist de omgeving vervormd. Dissociatie kan zich ook lichamelijk uiten, dit wordt somatoforme dissociatie genoemd.
Verschillende farmacologische en psychotherapeutische behandelingen zijn toegepast, waaronder clomipramine, fluoxetine, lamotrigine (als toegevoegde therapie) en opiaatantagonisten, trauma-focused therapy, cognitieve gedragstherapie8en biofeedback.
Dissociatie is iets dat iedereen wel eens in onschuldige vorm meemaakt. Maar in ernstige vorm is het verre van onschuldig.Het kan zorgen voor gevaarlijke situaties en een verstoring van je dagelijks functioneren.
Bij fysieke oorzaken kun je denken aan te weinig slaap, een ongezond voedingspatroon, of misschien een gezondheidsprobleem. Mentale en emotionele problemen als onrust thuis, moeite op werk, veel piekeren of sub-assertiviteit kunnen ook erg veel energie kosten die jou op termijn lusteloos maken.
Meditatie, diepe ademhaling en spierontspanning kunnen emotionele rust en helderheid bevorderen. Traumagerichte therapie: Voor innerlijke onrust die voortkomt uit trauma uit het verleden, kunnen traumagerichte therapieën zoals EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) effectief zijn bij het verwerken en genezen van traumatische herinneringen.
Er zijn verschillende manieren om het zenuwstelsel te kalmeren, bijvoorbeeld met ademhalingsoefeningen, de natuur in gaan, sporten, yoga, mindfulness en meditatie. Ook preventief prikkels uit de omgeving verminderen kan helpen. Mensen hebben ook een natuurlijk mechanisme om spanning en stress los te laten.
Een licht gevoel in het hoofd kan komen door bijvoorbeeld snel opstaan, heftige emoties, angst, stress of medicijnen. Sta langzaam op uit je stoel of bed. Word je duizelig, ga dan zitten en doe je hoofd tussen je knieën. Of ga bewegen, bijvoorbeeld een paar keer op je tenen staan.
Vertroebeling van het bewustzijn, ook wel hersenmist of mentale mist genoemd, treedt op wanneer een persoon iets minder wakker of bewust is dan normaal . Ze zijn zich minder bewust van de tijd en hun omgeving en vinden het moeilijk om op te letten. Mensen beschrijven deze subjectieve sensatie als hun geest "mistig" is.
Verminder spanning en stress.
Klachten zoals derealisatie en depersonalisatie zijn vaak een reactie op stress of heftige emoties. Hoe meer rust je ervaart, hoe sneller de klachten zakken. Probeer een normale dagstructuur aan te houden en vermijd online zoeken naar ziektebeelden.
Ervaringen van derealisatie of depersonalisatie komen vaak voor en zijn niet gevaarlijk: ongeveer de helft van de mensen heeft zo'n ervaring minstens 1 keer in het leven meegemaakt. Denk hierbij aan het zich niet meer herinneren van de route die zojuist is gereden. Vaak speelt vermoeidheid hierin een rol.
Je bent onzeker geworden en je hebt voortdurend bevestiging van anderen nodig. Je hebt soms het onwerkelijke gevoel dat je in een toneelstuk speelt. Je voelt je ondergesneeuwd en je komt niet meer uit de verf. Je kunt nauwelijks meer verwoorden waar je voor staat en waar je in gelooft.