Het Brabants en het Hollands zijn de twee meest gesproken varianten van wat in de taalkunde wel als het "Nederlands in brede zin" geldt. Van alle vormen van het Nederfrankisch zijn deze twee dialectgroepen vanaf de 16de eeuw ook het bepalendst geweest voor de uiteindelijke vorming van het Standaardnederlands.
Het Brabantse dialectgebied komt grotendeels overeen met de Nederlandse provincie Noord-Brabant en de Belgische provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant. Ook in de Oost-Vlaamse Denderstreek echter wordt er Brabants gesproken, net als in de Limburgse streek rond Lommel en Tessenderlo.
Limburgs. In het zuidoosten van Nederland spreekt men het Limburgse dialect. Het dialect komt in de buurt van de Belgische taal en wordt gekenmerkt door de zachte g.
Brabanders zetten overal het woordje 'ons' voor: ons mam, ons pap en ons opa en oma. Gewoon omdat we het gevoel hebben we dat we allemaal één grote familie zijn.
Het Brabants was er nog eeuwen het dominante dialect. Dat verklaart bijvoorbeeld waarom oorspronkelijke Oost- en West-Vlaamse woorden als aardappel, ham, oom en schort in de eerste helft van de twintigste eeuw nog werden vervangen door de Brabantse dialectwoorden patat, hesp, nonkel en voorschoot.
Houdoe. Houdoe (met klemtoon op de eerste lettergreep) is een Brabants woord dat in grote delen van Noord-Brabant, het zuiden van Gelderland, delen van Noord-Limburg en in delen van noord Antwerpen gebruikt wordt als afscheidsgroet.
Een Brabander wordt meteen herkend door de zachte g en de afscheidsgroet houdoe. Deze kenmerken in de taal die wijzen op iemands herkomst heten sjibbolets. Ook binnen onze provincie, dus op kleinere schaal, kennen we sjibbolets.
Hoe zegt u gedag in de verschillende regio's van Nederland en Vlaanderen in België? In België, in het Vlaams: “dag“. In het noorden, rond Groningen en Twente: “moi” in de ochtend en “Goei'n dag“. In Brabant: “euuuj“.
Het mooiste accent van Nederland is Limburgs!
Uit al deze steden bleek Maastricht toch écht de grote winnaar te zijn met 28,2% van de stemmen, gevolgd door Groningen (17,7%) en 's Hertogenbosch (16,2%). Een woordvoerder van Zoover legt ook nog even uit waarom ze het onderzoek eigenlijk deden.
Naar het oosten toe vormt het Limburgs een continuüm met de Rijnlandse dialecten. De dialecten aan de overkant van de staatsgrens met Duitsland worden Duitse dialecten genoemd omdat ze door de Duitse cultuurtaal worden overkoepeld.
De verstaanbaarheid tussen het Limburgs en het Nederlands is beperkt en niet alle Nederlandstaligen kunnen de taal verstaan, tenzij ze in een gebied wonen waar ze hun taal regelmatig horen en horen. Eigenlijk lijkt het Limburgs op een variant van het Nederlands met sterke Duitse invloeden.
In Noord-Limburg wordt meestal Haije (wah) gebruikt en rondom Nijmegen gebruikt men meestal Houje, als mengvorm tussen Brabants en Limburgs. Hallo - Dag (Daag), Hoi, Hé - Minder formeel.
Zo blijkt 'Bierke' in Friesland veruit favoriet. Onder het motto 'Heerlijk Helder Hoe je ons ook noemt.Proost op 150 jaar gezelligheid' laat Heineken zien dat het niet uitmaakt hoe je ze ook noemt, áls je het maar gezellig hebt met elkaar!
Prulleke is in die betekenis zelfs een goedaardige aanduiding, net als poppeke. De Middelnederlandse betekenis van prul is 'penis'. Zo laat ons dialect weer een stukje grensoverschrijdende (taal-)geschiedenis zien!
vrow (v.) vrow (v.)
Braband / Brabant, Brabanders | Genootschap Onze Taal.
Over 'houdoe' kan hij zeggen dat iedere streek zijn eigen afscheidsgroet heeft die uit het dialect voortkomt. 'Houdoe' betekent 'houd je', waarmee zoiets als 'houd je goed', 'houd je taai' en 'het ga je goed' bedoeld wordt. Het is een wens dat het goed moge gaan met de ontvanger van de groet.
Brabanders staan bekend als gezellige mensen. Ze houden van de Brabantse natuur en van de steden met historische gebouwen. Historie betekent geschiedenis. De gebouwen zijn dus al heel oud.
Voor ons betekent 'ik ben net aangereden' dat je vertrokken bent. En als je 'bent afgewerkt' zit je werkdag erop.
Houden, of: zich wel houden, was de gezegswijze voor 'gezond blijven'. En, zo verkleerde de samensteller van het werkje, J.H. Hoehfft: „Een bij het volk zeer gewone wensch is: houd U wel". En van daar 'Houdoe': hoe je doe.
Er bestaan in Zeeland nog heel wat andere woorden voor 'duizelig'. Een van de bekendere woorden is deuzig. Daarnaast hoort men ook deu (op Tholen) en deuzelig. Het laatste is misschien ontstaan onder invloed van het standaardtalige duizelig.
Eigenlijk is het een algemene uitroep, die voor meerdere doeleinden werkt: als je verbaasd bent bijvoorbeeld, of wilt klagen.