De winter van 1966 was qua gemiddelde temperatuur een vrij normale winter, maar de gemiddelde temperatuur zegt in dit geval niet veel. Het was een zeer spectaculaire winter met een afwisseling van erg zacht weer en koud weer. Scandinavië beleefde een van de koudste winters van de afgelopen 100 jaar.
De winter van 1963 kondigde zich al in november aan. Op 16 november ging West-Europa gebukt onder sneeuwstormen en ook bij ons viel sneeuw. De temperatuur zakte die maand tot -8 graden en op 5 december vroor het in Zeeland 12 graden.
Nederland telde vroeger heel wat strenge winters. De meest spraakmakende is die van 1963. De winter van 1963 was de koudste van de twintigste eeuw. Drie maanden lang vroor het, op sommige plaatsen iedere dag.
Op 26 dagen bleef het in De Bilt ook overdag vriezen (normaal telt de winter 10 ijsdagen). In Twenthe is op 9 februari 1996 -21,0 graden gemeten, de laagste temperatuur in ons land in tien jaar. De winter van 1996 was met 102 mm (normaal 193) droog en behoort tot de negen droogste wintersvan de 20e eeuw.
Winter van 1963 het koudst
De temperatuur daalde maar liefst 81 nachten tot onder het vriespunt. Daarvan waren maar liefst 54 nachten met matige vorst (temperaturen beneden -5 graden) en 24 nachten met strenge vorst met temperaturen beneden -10 graden. Al deze waarden zijn een record.
Deze periode staat vooral bekend om de zeer koude winter van 1962/63 , waarin, in combinatie met de langdurige koude periode, weinig neerslag viel (dit is de op twee na droogste winter in een reeks van 1910/11 tot en met 2016/17).
De winter van 2024-2025 lijkt een zachte winter te worden, met daarbij een normale hoeveelheid neerslag.
Na drie afzonderlijke zachte maanden zal het niemand verbazen dat de afgelopen winter als zeer zacht de boeken ingaat. De gemiddelde temperatuur over de drie wintermaanden bedraagt in De Bilt 5,0 °C, terwijl het langjarig gemiddelde 2,6 °C is.
Het is vandaag precies 83 jaar geleden dat de laagste temperatuur ooit in ons land werd gemeten. Op 27 januari 1942 werd het in Winterswijk -27,4 graden. Dit zijn temperaturen die wij, door de klimaatverandering, hoogstwaarschijnlijk nooit meer zullen meemaken.
De winter van 2024-2025 zal naar verwachting onder invloed staan van een zwakke La Niña, met gevolgen voor Europa die sterk kunnen variëren per regio. In Noord-Europa, met name Scandinavië, zal de winter kouder zijn dan normaal, met bovengemiddelde sneeuwval.
De laagste temperatuur die we ooit op aarde hebben gemeten is 89,2 graden Celsius onder nul. Dus -89,2°C. Dat was bij het Vostok Station, een Russisch onderzoekstation op Antarctica.
Etmaalgemiddelde temperatuur 1964
De laagste gemiddelde temperatuur was -7.6 °C op 28 december 1964 en de hoogste gemiddelde temperatuur was 23.7 °C op 18 juli 1964.
Aan de andere kant is de lat vrij hoog gelegd: pas bij een koudegetal boven de 300 mogen we van een “strenge” winter spreken. Dat zijn er dus drie: 1942, 1947 en 1963. Een winter met H > 160 mag het predicaat “zeer koud” dragen. Hiervan zijn er zes, met de laatste in 1985.
Op het 80 centimeter dikke ijs van het IJsselmeer werd op woensdag 20 februari 1963 een wel heel ongebruikelijke rally gehouden. De ijsclubs van Wervershoof, Hindeloopen, Stavoren en Workum organiseerden die dag een unieke autotocht over het ijs, de eerste in de geschiedenis.
De laagste temperatuur in Nederland werd gemeten in Winterswijk op 27 januari 1942, toen de temperatuur daalde tot -27,4 °C (-17,3 °F).
In de jaren '70 en '80 van de 20e eeuw waren er ook een aantal koude winters in Nederland. In 1978-1979 was de temperatuur gemiddeld ongeveer -5 graden Celsius, met temperaturen die af en toe tot -15 graden daalden. Ook in 1985-1986 was de winter koud, met temperaturen die gemiddeld ongeveer -6 graden Celsius waren.
'Drenthe is de koudste plek van Nederland' ASSEN - De temperatuur in Drenthe is vanochtend gedaald tot -9,5 graden. En daarmee is onze provincie het koudste plekje van Nederland, volgens RTV Drenthe-weerman Roland van der Zwaag. Door de lage temperaturen kan gladheid ontstaan.
Een groot deel van het land ligt onder zeeniveau en wordt doorkruist door een netwerk van rivieren, meren en kanalen . Dit alles betekent dat de lucht het hele jaar door relatief vochtig is. U zult vaak mist en nevel ervaren, vooral in de late herfst en vroege lente.
De balans van de hele maand was heel bijzonder. In De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op min 6,7 graden (tegen 3,3 graden normaal). Daarmee was dit veruit de koudste maand van de twintigste eeuw en de koudste februari sinds het begin van de metingen in 1706.
Het etmaalgemiddelde in De Bilt bedroeg op 10 maart 6,3º. Bijzonder lage minima werden niet gemeten. De laagste temperatuur in den lande bedroeg -9,7º en werd op de 14de in De Bilt zelf geregistreerd.
Warm, zeg!
En die van 1976 spant daar tot nu toe de kroon: maar liefst 17 dagen lang kreunden we onder helse temperaturen. De warmste dag klokte af op een broeierige 35,4 graden. Even ter vergelijking: onze meest recente hittegolf, van 23 juni tot 30 juni 2019, telde 8 dagen.
De weersverwachting van de zomer van 2024 is, volgens het Amerikaanse weermodel CFS, dat het opnieuw bovengemiddeld warm gaat worden. Aan het model valt af te lezen dat de gemiddelde temperatuur in juni, juli en augustus zo'n een tot twee graden boven het klimaatgemiddelde voor de jaren 1990 tot en met 2020 zal liggen.
Voor de winter van 2023/2024 worden er hogere temperaturen dan gemiddeld verwacht in Nederland, met meer neerslag, wat kansen biedt op sneeuwrijke perioden, vooral in de Zuid-Alpen.
Met een gemiddelde temperatuur van 17,7 °C tegen 17,5 °C was de zomer net iets warmer dan het langjarig gemiddelde. De zomer kende twee gezichten: de eerste helft was het vaak koel en nat, de tweede helft vaak warm en droog.