Iedereen weet hoe de hoogste berg ter wereld heet, maar wie kan uit het blote hoofd de naam van de diepste plek op aarde noemen? En dat terwijl deze Marianentrog, nabij de Marianen-eilanden in de Stille Oceaan, veel dieper is dan de Mount Everest hoog is. Om precies te zijn: 10.911 meter.
De Marianentrog werd meermaals gemeten met behulp van echoloodpeilingen, sondes, ROV's of ook nog met een bathymetrische sonar, waarbij de resultaten varieerden tussen 10.900 en 11.034 meter. De in 2014 vastgelegde maximale diepte bedraagt 10.984 m ± 25 m.
De boordmeter gaf in het begin een diepte van 11.521 meter aan, maar dat werd later gereduceerd tot 10.916 meter. Op deze diepte verwachtte men nauwelijks levende wezens, maar toch ontdekten Walsh en Piccard schol en bot, met lengtes tot 30 cm.Op de rotsachtige bodem kropen ook garnalen rond.
Grote Oceaan – 10.935 meter
Deze zogeheten Challengerdiepte is ook het allerdiepste punt van de aarde, en ligt in de Marianentrog: een 2.500 kilometer lange kloof in de zeebodem bij eilandengroep de Marianen. In die peilloze diepte is het donker en koud, maar níet stil.
De abyssale zone is de diepste zone van de oceaan, daar waar het licht nooit binnendringt (vanaf een diepte van 2000 meter). De abyssale vlaktes vormen het grootste deel van de oceaanbodem, en ze bevinden zich op een diepte tussen 3000 en 6000 meter.
Het diepste deel van de oceaan wordt de Challengerdiepte genoemd en ligt onder de westelijke Stille Oceaan, aan het zuidelijke uiteinde van de Marianentrog, die zich enkele honderden kilometers ten zuidwesten van het Amerikaanse territoriale eiland Guam uitstrekt.
De potentiële temperatuur daalde tot ongeveer 1,0067 °C op een diepte van 7400 m. Daarna steeg deze zeer lichtjes tot 1,0100 °C.
Het diepste boorgat blijft nog altijd het gat dat Rusland boorde in het schiereiland Kola, in het noordwesten van het land. In 1989 bereikten onderzoekers daar een diepte van ruim 12 kilometer onder het aardoppervlak.
In de periode tussen 2014 en 2017 zijn 37 exemplaren van de Mariana snailfish door de wetenschappers aangetroffen op diepten tussen de 9600 meter en achtduizend meter. Onderzoekers uit Japan hebben de vis zelfs vastgelegd op diepten tot 8178 meter. Hiermee is het momenteel dus de diepst levende bekende vis.
Het laagste punt op land ligt namelijk in de Dode Zee. En nee, het is niet door water overdekt. De oevers van de Dode Zee liggen namelijk ook laag: zo'n 418 meter onder zeeniveau. Dit is overigens niet het zeeniveau van de Dode Zee zelf, want dat is geen zee maar een binnenmeer.
De Mariana snailfish (Pseudoliparis swirei), ontdekt in 2017, is de diepste vis die ooit is waargenomen in de oceanen van de aarde. Hij werd gevonden op 8.000 meter onder het oppervlak tijdens een expeditie naar de Marianentrog . Deze doorschijnende wezens smullen van kleine schaaldieren en garnalen en verzamelen zich in groepen terwijl ze over de oceaanbodem glijden.
In 2014 dook een Egyptische man naar een diepte van 332 meter, een nieuw record in het Guinness World Record voor de diepste ooit geregistreerde duik. De duik duurde 12 minuten om naar beneden te gaan, maar 15 uur om te stijgen om decompressieziekte te voorkomen.
Eencellige organismen genaamd monothalamea zijn in de trog aangetroffen op een recorddiepte van 10,6 km (35.000 ft; 6,6 mi) onder het zeeoppervlak door onderzoekers van het Scripps Institution of Oceanography. Gegevens hebben ook gesuggereerd dat microbiële levensvormen gedijen in de trog.
Het diepste gat dat ooit al werd gegraven, is het boorgat van Kola in Rusland — 12 kilometer diep. En toch weten we, zonder dat we er ooit nog maar in de buurt kwamen, best veel over onze aardkern.
Het laagste punt ligt bij Nieuwerkerk aan den IJssel met 6,78 m onder NAP. Zowel het hoogste en het laagste punt is door Rijkswaterstaat eind 2017 opnieuw bepaald. Het symbolisch hoogste punt is de bovenkant van een steen geplaatst in 1896 met een toenmalige hoogte van 322,5 m.
Tegenwoordig zijn er bemande onderzeeërs in de vaart die heel diep kunnen komen, maar de Japanse 'Shinkai' is met 6500 meter de recordhouder. En dat is toch even wat anders dan een kleine 11 kilometer. Voor wetenschappers zijn troggen in de oceaanbodem reuze interessant.
Coelacanten vormen een familie van kwastvinnige vissen in de orde van de Coelacanthiformes (Coelacantachtigen). De fraaie vis wordt aangemerkt als een relikt, ofwel levend fossiel.
Mariana hadal snailfish (Pseudoliparis swirei) is gespot op een diepte van 26.831 voet, meer dan 5 mijl onder het oppervlak, in de Mariana Trench. Deze habitat, de hadalzone genoemd, leent zijn naam aan de vis.
Stille Oceaan: de Challengerdiepte (10.924 meter met een foutenmarge van 15 meter). Nieuw onderzoek met vier extra metingen stelt een maximumdiepte vast van 10.925 meter plus of min 4 meter. Atlantische Oceaan: de Brownsondiepte in de Trog van Puerto Rico ligt 8.378 meter onder de zeespiegel plus of min 5 meter.
En hoe diep is de aardkorst? Tot een kilometer of 35 moet je wel kunnen graven of boren. Zo dik is de aardkorst gemiddeld op de continenten. Niet dat de mens ooit zo ver is geweest, de diepste mijn is 2,7 kilometer en de diepste boring twaalf kilometer.
De Marianentrog in de Grote Oceaan is met elf kilometer het diepste punt op aarde. Het is er koud en donker, maar toch leven er dieren, dankzij de bewegingen van het water.
Chinese technici zijn begonnen met het boren van een 10.000 meter diep gat in de grond. Het project zal kennis opleveren over de prehistorische krijttijd, maar het zal ook helpen bij het inschatten van het risico op natuurrampen.
De zeebodem of oceaanbodem is het door zeewater bedekte deel van het aardoppervlak. De zeebodem bestaat uit de continentale marge langs de randen van de continenten, de eigenlijke oceaanbodem (de abyssale vlakte) en de oceanische troggen.
De temperatuur in de aarde stijgt per kilometer diepte met ongeveer 30 graden. Die warmte vormt een duurzame energiebron om bijvoorbeeld woningen, kantoren en kassen mee te verwarmen. De provincie zet zich in om aardwarmte (geothermie) als energiebron te ontwikkelen.
Een uitzondering op de regel is water, dat zijn grootste dichtheid heeft bij 4 °C. Zowel bij afkoelen als opwarmen vanaf 4 °C zet water uit (daarom drijft ijs op water en kunnen we erop schaatsen). Hoe beter de moleculen of atomen van een stof aan elkaar gebonden zijn, hoe lager de uitzettingscoëfficiënt.