Iedereen kan in theorie een trauma oplopen, maar bepaalde factoren en groepen maken mensen vatbaarder voor het ontwikkelen van trauma en posttraumatische stressstoornis (PTSS) na een ingrijpende gebeurtenis. Trauma is een veelvoorkomende ervaring, maar de impact hangt sterk af van persoonlijke omstandigheden, eerdere ervaringen en de omgeving. HelpGuide.org +2
Het is een veelvoorkomende ervaring voor zowel volwassenen als kinderen, met name voor mensen met psychische problemen, verslavingen of die getroffen zijn door rampen. Het aanpakken van trauma is cruciaal voor effectieve geestelijke gezondheidszorg en het herstelproces. Risicogroepen zijn onder andere: kinderen en jongeren .
Wie loopt risico? Als je in het verleden last hebt gehad van depressie of angst, of als je weinig steun krijgt van familie of vrienden , is de kans groter dat je na een traumatische gebeurtenis een PTSS ontwikkelt. Er kan ook een genetische factor een rol spelen bij PTSS.
Trauma symptomen omvatten vaak herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (situaties, gedachten), veranderde stemming/cognitie (prikkelbaarheid, angst, concentratieproblemen, somberheid), en verhoogde alertheid (snel schrikken, gespannen), naast mogelijke lichamelijke klachten zoals hartkloppingen, hoofdpijn, duizeligheid, en slaapproblemen. Deze symptomen zijn divers en kunnen variëren van intense angst en paniek tot terugtrekking en isolement, en kunnen zowel psychisch als fysiek voelbaar zijn.
Sommige groepen lopen een groter risico op trauma en ervaren het vaker dan andere . Het gaat onder andere om: mensen van kleur en mensen die in het leger hebben gediend of nog steeds dienen.
Hoewel de meeste mensen psychologisch gezien grotendeels bestand zijn tegen de negatieve gevolgen van trauma , ontwikkelt een aanzienlijke minderheid chronische, invaliderende psychische symptomen die hun functioneren ernstig belemmeren; anderen ontwikkelen aanvankelijk symptomen en herstellen, of ontwikkelen...
Deze 4 C's zijn: Kalmeren, Beheersen, Zorgen en Omgaan met trauma. 2 Trauma en traumagerichte zorg Pagina 10 34 (Tabel 2.3). Deze 4 C's benadrukken belangrijke concepten in traumagerichte zorg en kunnen dienen als leidraad voor onmiddellijke en duurzame gedragsverandering.
Symptomen van onverwerkt trauma omvatten voortdurende stress, alertheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen, nachtmerries, en het continu 'aan staan' van je lichaam; psychisch zie je vaak angst, stemmingswisselingen, concentratieproblemen, woede-uitbarstingen, en vermijdingsgedrag, terwijl je ook lichamelijke klachten (hoofdpijn, buikpijn), relationele problemen en een laag zelfbeeld kunt ervaren, omdat het trauma je zenuwstelsel en emotionele verwerking continu bezet houdt.
Trauma wordt opgeslagen in het lichaam, doordat de hersenen tijdens een heftige gebeurtenis bepalen hoe het lichaam moet reageren op dit 'gevaar'. Dit gebeurt door het onbewuste deel van de hersenen, die het sympathisch zenuwstelsel in werking zet en bepaalt of je moet vechten, vluchten of bevriezen.
Trauma Type III, een relatief nieuw begrip binnen de psychotraumatologie, verwijst naar complexe, meervoudige traumatiseringen die plaatsvinden op zowel individueel als collectief niveau.
We vonden positieve en matige correlaties tussen gevoeligheid en diverse psychische problemen zoals depressie, angst, posttraumatische stressstoornis, agorafobie en vermijdende persoonlijkheidsstoornis.
Hoe gaat het verder bij posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Met behandeling herstellen veel mensen. Maar soms kan PTSS een levenslange impact hebben op je leven. Je kan je soms beter voelen en dan weer slechter als je iets tegenkomt dat je herinnert aan wat je hebt meegemaakt.
Bepaalde aspecten van de traumatische gebeurtenis en biologische factoren (zoals genen) kunnen ervoor zorgen dat sommige mensen een grotere kans hebben om PTSS te ontwikkelen .
"De vier R's" ( Realiseren / Herkennen / Reageren / Weerstaan ) - Trauma-geïnformeerde onderwijspraktijk - Bibliotheekgidsen van de Universiteit van Portland.
Dit zijn dezelfde symptomen die iemand met een posttraumatische stressstoornis (PTSS) kan ontwikkelen. Niet iedereen die een traumatische gebeurtenis meemaakt, ontwikkelt echter PTSS. Sterker nog, de meeste mensen die een traumatische gebeurtenis meemaken, merken dat de negatieve effecten na verloop van tijd verdwijnen .
Onverwerkt trauma kan een last zijn die je onbewust met je meedraagt. Misschien ben je hyperbewust van je omgeving, heb je moeite om anderen te vertrouwen of worstel je met een laag zelfbeeld. Vaak houden we deze emoties diep vanbinnen, uit angst om zwak over te komen.
De drie meest voorkomende indelingen van trauma zijn enkelvoudig trauma (één gebeurtenis), meervoudig/chronisch trauma (herhaalde gebeurtenissen), en complex trauma (langdurige, complexe blootstelling aan meerdere, vaak interpersoonlijke, traumatische ervaringen), waarbij complex trauma ontstaat door bijvoorbeeld chronische kindermishandeling, verwaarlozing, of langdurig misbruik en vaak leidt tot complexere klachten dan enkelvoudig trauma.
Fysieke symptomen die verband houden met onverwerkt trauma.
Trauma kan zich op subtiele of verrassende manieren in het lichaam manifesteren. Enkele veelvoorkomende voorbeelden zijn: Spier- en gewrichtspijn – chronische spanning in de schouders, kaak of rug . Hoofdpijn of migraine – gerelateerd aan aanhoudende stress en overprikkeling.
Er is geen wetenschappelijk bewijs dat traumatische herinneringen onbewust in je lichaam worden opgeslagen. Het geheugen werkt niet als een videorecorder. Latere ervaringen en gebeurtenissen kleuren onze herinneringen.
De belangrijkste klacht bij psychotrauma of PTSS is het steeds weer opnieuw beleven van de traumatische gebeurtenis. Opdringerige beelden, gedachten en angstige dromen over het trauma blijven terugkomen. Soms voelt het alsof de gebeurtenis opnieuw plaatsvindt, vooral wanneer iets in de omgeving eraan herinnert.
Trauma heeft blijvende gevolgen voor de hersenen. Het kan moeilijk worden om je volledig levend te voelen in het huidige moment. Wanneer we niet in het nu leven, herbeleven we het verleden – of zijn we bang voor wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren . Onze ervaringen vormen ook onze overtuigingen over onszelf.
Emotionele en psychologische symptomen:
Regelmatig terugkerende flashbacks, nachtmerries of verontrustende herinneringen. Emotionele gevoelloosheid of afstandelijkheid ten opzichte van dierbaren. Onverklaarbare stemmingswisselingen of plotselinge prikkelbaarheid. Moeite met het vertrouwen van anderen of een gevoel van veiligheid.
Welke therapieën en technieken gebruiken we bij traumabehandeling
Een traumareactie is een reflexmatige actie van het lichaam om met extreme stress of traumatische gebeurtenissen om te gaan. Deze reactie kan er voor veel mensen heel anders uitzien. Iedereen reageert anders op extreme stressfactoren en trauma's. De vier meest voorkomende reacties zijn vechten, vluchten, zich onderwerpen en bevriezen .
Belemmeringen zoals een gebrek aan competentie bij zorgverleners, terughoudendheid van patiënten en beperkte middelen kunnen de vooruitgang echter verhinderen. Het overwinnen van deze belemmeringen vereist organisatorische en klinische veranderingen.