Overal jeuk (generaliserede jeuk) kan duiden op huidaandoeningen zoals schurft, ernstig eczeem, netelroos (galbulten) of een zeer droge huid. Ook inwendige ziektes, zoals lever-, nier- of schildklieraandoeningen, en stress kunnen hevige, verspreide jeuk veroorzaken. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu | RIVM +5
Bekende factoren zijn: water, zeep, droge lucht, warmte, transpiratie, wol, alcohol en uw algehele conditie. Ook uw psychische gesteldheid kan van invloed zijn op jeuk. Zo kunnen bijvoorbeeld spanningen of stress jeuk verergeren.
Bij leverproblemen ontstaat vaak hevige jeuk over het hele lichaam, vooral op handpalmen en voetzolen, vaak zonder zichtbare uitslag, en is 's nachts erger. Deze jeuk wordt veroorzaakt door een ophoping van galzouten (cholestase) die de lever niet goed kan uitscheiden. Het kan ook samenhangen met leverkanker, cirrose of zwangerschapscholestase, waarbij de galwegen geblokkeerd zijn, en kan gepaard gaan met geelzucht en donkere urine.
Veel ziekten beginnen met jeuk, waaronder huidaandoeningen zoals eczeem, psoriasis en netelroos, infecties (zoals schurftmijt), allergieën, of interne aandoeningen van de lever, nieren of schildklier, en zelfs psychische problemen zoals stress; het is belangrijk om bij aanhoudende jeuk een arts te raadplegen om de specifieke oorzaak te achterhalen, omdat jeuk een symptoom is van diverse aandoeningen, van mild tot ernstig.
Met pruritus psychogenica (psychogene jeuk) wordt bedoeld jeuk als gevolg van psychiatrische of psychosomatische aandoeningen (bijv. depressie of wanen). Ook bij andere oorzaken van jeuk kunnen psychische factoren een rol spelen bij de perceptie van de jeuk en de reactie er op, bijvoorbeeld habitueel krabben.
Stressbultjes, ook bekend als stressuitslag, manifesteren zich meestal als kleine, rode bultjes op de huid. Deze kunnen jeuken, steken of zelfs een branderig gevoel geven. 'Deze stressuitslag wordt ook wel netelroos genoemd. ' De uitslag verschijnt vaak op je handen, je gezicht, je nek, je borst of je rug.
Bij cutane lupus valt je immuunsysteem je huidcellen aan, wat chronische ontstekingen in je huid veroorzaakt. Dit uit zich als een herkenbare uitslag, vaak met bijbehorende symptomen zoals jeuk, irritatie of zwelling. Je bent wellicht bekend met een andere auto-immuunziekte, systemische lupus erythematosus (SLE).
Vitamine B12 is betrokken bij de productie van witte bloedcellen, die een belangrijke rol spelen in het immuunsysteem. Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een verzwakt immuunsysteem, waardoor de huid gevoeliger wordt voor jeuk en ontstekingen.
Jeuk bij diabetes kan overal voorkomen, maar vaak op specifieke plekken zoals lichaamsplooien (onder borsten, liezen), geslachtsdelen, mond, handen, voeten en benen, veroorzaakt door schimmelinfecties (candida), een droge huid, slechte bloedsomloop of huidreacties van sensoren/pompen; het is een gevolg van hoge bloedsuiker en een verminderde weerstand.
”HUIDPASTA”: een ezelsbruggetje voor onderstaande mogelijke oorzaken van jeuk.
Leververvetting geeft vaak weinig tot geen symptomen, maar als ze optreden, zijn ze meestal vaag, zoals vermoeidheid, vage buikpijn rechtsboven, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en soms jeuk; pas bij ontsteking (MASH) of ernstigere stadia zoals cirrose komen er duidelijkere klachten zoals geelzucht, donkere urine, en gewichtsverlies. Vaak wordt het bij toeval ontdekt tijdens bloedonderzoek.
Uremische pruritus, ook wel jeuk door nierfalen genoemd, is een aandoening die intense, chronische jeuk veroorzaakt bij mensen met een vergevorderde nierziekte of nierfalen in het eindstadium.
De eerste waarschuwingssignalen van een beschadigde lever die begint te falen, zijn de ophoping van gal en andere gifstoffen in het bloed. Deze kunnen onder andere bestaan uit: Geelzucht (een gele verkleuring van het wit van de ogen en de huid). Hepatische encefalopathie (veranderde mentale toestand) .
Raadpleeg een huisarts bij jeukende huid:
wordt veroorzaakt door een nieuwe uitslag, bult of zwelling waarover u zich zorgen maakt . zit over uw hele lichaam. is ernstig. komt voor tijdens de zwangerschap.
Om snel van jeuk af te komen, koel de huid met koude omslagen of een ijspakking (met doek eromheen), dep je huid droog na het wassen met lauwwarm water, en gebruik een vette, parfumvrije zalf; vermijd krabben en warme douches, draag losse kleding, en zoek afleiding. Voor directe, verkoelende verlichting kan een mentholzalf of calamineschudsel ook helpen, aldus een apotheek.
Voorbeelden zijn een droge huid (xerosis), eczeem (dermatitis), psoriasis, schurft, parasieten, brandwonden, littekens, insectenbeten en netelroos . Interne aandoeningen. Jeuk over het hele lichaam kan een symptoom zijn van een onderliggende ziekte, zoals leverziekte, nierziekte, bloedarmoede, diabetes, schildklierproblemen en bepaalde vormen van kanker.
Plotselinge jeuk kan voortkomen uit droge huid, allergische reacties (op voedsel, medicijnen, planten, insecten), huidziekten (eczeem, psoriasis, galbulten). Ook interne ziekten (lever, nier, diabetes, bloedarmoede), stress/psychische factoren, zwangerschap, parasieten, of zenuwproblemen kunnen de oorzaak zijn, vaak zonder direct zichtbare uitslag. Het is belangrijk om bij aanhoudende of ernstige jeuk een arts te raadplegen om de exacte oorzaak te achterhalen, aldus Huidarts.com, Diakonessenhuis, en Nivea.nl.
Jeuk. Plaatselijke jeuk wordt vaak veroorzaakt door diabetes . Het kan ook veroorzaakt worden door een schimmelinfectie, een droge huid of een slechte doorbloeding. Wanneer een slechte doorbloeding de oorzaak van de jeuk is, kunnen de meest jeukende plekken zich aan de onderkant van de benen bevinden.
Huidproblemen en jeuk
Langere tijd verhoogde bloedsuikerspiegels kunnen de huid beschadigen. Hierdoor kan de huid vocht minder goed vasthouden, waardoor deze droog en gevoelig wordt. Bovendien kan diabetes neuropathie veroorzaken. Door de zenuwschade kun je jeuk en tintelingen krijgen.
Vitamine B complex
Ook helpt het goed bij jeuk, uitslag en irritatie. Vitamine B3 (niacinamide) is een belangrijk antioxidant die onder andere ontstekingsremmend werkt, roodheid vermindert en de barrièrefunctie van de huid verbetert.
Voedingsmiddelen rijk aan vitamine E
Dit kan helpen om droogheid of jeuk als gevolg van zonnebrand te voorkomen. Studies hebben ook aangetoond dat het innemen van vitamine E-supplementen het risico op jeuk door atopische dermatitis (ook wel eczeem genoemd) kan verminderen.
Symptomen van een vitamine B12-tekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten, geheugen- en concentratieproblemen, bleke huid, duizeligheid, hartkloppingen, spierzwakte, en een pijnlijke, ontstoken tong. Psychische klachten zoals somberheid, prikkelbaarheid, verwardheid en stemmingswisselingen komen ook voor, evenals andere vage klachten zoals haaruitval, gewichtsverlies, en problemen met het gezichtsvermogen.
Een jeukende huidziekte
Er zijn veel huidziekten die zorgen voor jeuk. De bekendste voorbeelden zijn eczeem, psoriasis en galbulten. Ook schimmelinfecties met Candida kunnen jeuk veroorzaken.
Jeuk bij multiple sclerose
Het is een van de abnormale gewaarwordingen die mensen met MS kunnen ervaren. Deze gewaarwordingen omvatten: tintelingen en een branderig gevoel .
Seborroïsche dermatitis — plekken met schilferige, geïrriteerde huid
Seborroïsche dermatitis is een veelvoorkomende huidaandoening in de algemene bevolking, maar komt nog vaker voor bij mensen met de ziekte van Parkinson. Het veroorzaakt schilferige, rode huidplekken en roos, voornamelijk op de hoofdhuid en op de vettige delen van het gezicht, zoals de zijkanten van de neus.