Een narcist gebruikt taal vaak om te manipuleren, te controleren en de schuld bij jou te leggen, gebruikmakend van technieken zoals gaslighting ("Dat heb ik nooit gezegd") en victim-blaming ("Jij maakt me boos"). Typische uitspraken zijn kleinerend ("Je bent te gevoelig"), manipulatief ("Ik doe dit omdat ik van je hou") of grootschalig ("Ik verdien beter"). Vitaal Gezond +2
Narcistische uitspraken zijn vaak manipulatief, bagatelliseren gevoelens, draaien de schuld om of projecteren eigen gedrag, zoals "Jij bent te gevoelig," "Dat heb ik nooit gezegd" (gaslighting), "Ik doe het alleen omdat ik van je hou" (om gedrag goed te praten) en "Jij bent gewoon jaloers" (projectie), met als doel controle te houden, zelfbeeld te beschermen en het slachtoffer onzeker te maken.
Kenmerken van narcisme zijn een overdreven gevoel van eigen belangrijkheid, behoefte aan bewondering, fantaseren over succes, gebrek aan empathie, jaloezie, manipulatie en onrealistische verwachtingen van anderen, vaak vermomd door charme maar met een diepe onzekerheid. Men voelt zich uniek en verheven, maar ook snel gekrenkt en is obsessief bezig met het eigen uiterlijk en prestaties, terwijl men anderen gebruikt om doelen te bereiken.
Hier zijn enkele veelvoorkomende narcistische uitspraken:
Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis houden weinig rekening met anderen. Ze kunnen zich niet zo goed in een ander inleven en gebruiken andere mensen vooral voor hun eigen doelen. Ze hebben een grote behoefte aan bewondering en reageren doorgaans met woede op elke vorm van kritiek of afwijzing.
Een aantal narcisme kenmerken op een rij:
De zwakke plekken van een narcist draaien om hun fragiele ego en gebrek aan zelfreflectie, waaronder diepe angst voor schaamte en kritiek, een onvermogen tot echte empathie, een afhankelijkheid van constante bewondering (narcistische bevoorrading), moeite met grenzen, wantrouwen, en een neiging tot manipulatie zoals gaslighting, waarbij ze de realiteit verdraaien om controle te houden en hun eigen superioriteitsgevoel te bevestigen.
De verschillende soorten narcisten: even snel op een rijtje
Ze domineren en monopoliseren de gesprekstijd door zich voornamelijk te richten op waar zij het over willen hebben (het woord voeren), terwijl ze weinig tot geen interesse hebben in de gedachten, gevoelens en prioriteiten van anderen . In wezen is de narcistische communicator egocentrisch en zelfingenomen.
Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Kenmerken van narcisme
De lach van een narcist is heel duidelijk niet verbonden met de ogen. In zijn ogen zie je geen schittering. Hoe groot zijn glimlach ook is of hoe hard hij ook lacht, zijn ogen blijven er koud uitzien. Omdat een narcist zijn gezichtsspieren niet gebruikt, blijven ook de bekende kraaienpootjes uit.
Narcisten hebben de neiging zichzelf te verheffen door anderen, inclusief hun partners, te kleineren . Dit gedrag kan zich uiten in kleinerende opmerkingen, het ongunstig vergelijken van anderen met anderen, of het afwijzen van je prestaties en inspanningen. Het is een manier voor hen om een gevoel van superioriteit en controle in de relatie te behouden.
Narcisme wordt vaak verward met egoïsme of zelfingenomen gedrag, maar de definitie van narcisme gaat verder. In psychologische zin spreken we van narcisme wanneer iemand een overdreven gevoel van eigenbelang heeft, constant behoefte heeft aan bewondering en weinig tot geen empathie toont voor anderen.
Door te huilen, manipuleert de narcist anderen door hen te laten denken dat hij een bepaalde emotie heeft, zoals spijt, verdriet, pijn, angst, liefde, enzovoort. Maar let op: Dit is een toneelspel! Je wordt gemanipuleerd waar je bij staat. De narcist voelt in werkelijkheid helemaal niet de emotie die hij laat zien.
Een narcist kan absoluut niet tegen afwijzing, kritiek (zeker publiekelijk), onafhankelijkheid van anderen, het verlies van controle, gebrek aan bewondering (voeding), het blootgesteld worden van hun kwetsbaarheid (schaamte), empathie/compassie, en zelfspot; ze reageren hierop vaak met woede, manipulatie, of vernederend gedrag omdat het hun fragiele, opgeblazen zelfbeeld en gevoel van superioriteit direct aanvalt.
Voorbeelden van narcistische woede
Een collega krijgt constructieve en positieve feedback op een project, maar reageert daarop met een uitbarsting tegen collega's . Een vriend(in) wordt niet uitgenodigd voor een evenement waar hij/zij volgens hem/haar wel bij had moeten zijn. Hij/zij wordt woedend, scheldt de gastheer/gastvrouw uit en beschuldigt hem/haar van disrespect.
Narcisten houden van ruzie maken. Ze zullen je porren, uitlokken en provoceren. Als je niet hapt vinden ze dat frustrerend, omdat hun behoefte niet bevredigd wordt. Na een tijdje zullen ze boos worden, dan verveeld raken en uiteindelijk laten ze het los (in ieder geval met jou).
Blijf kalm en beheerst.
Het is cruciaal om kalm te blijven in de omgang met iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Hoe kalmer je bent, hoe kleiner de kans dat je gemanipuleerd wordt door drama en conflictzoekend gedrag.
Een narcist gebruikt zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en controle te houden, zoals: "Je bent te gevoelig," "Dat heb ik nooit gezegd," "Jij maakt er altijd een drama van," "Ik doe het alleen omdat jij me zo maakt," en "Iedereen zegt dat, niet alleen ik," om jou aan jezelf te laten twijfelen en te isoleren. Ze gebruiken ook liefdesverklaringen als "Je bent het beste wat me ooit is overkomen" om je te lokken, maar draaien het later om naar "Als je van me hield, zou je..." voor emotionele chantage.
Je maakt je excuses en probeert een oplossing te bedenken. De narcist explodeert: Hij of zij begint te schreeuwen dat je altijd egoïstisch bent, niets geeft om de relatie en hem of haar opzettelijk negeert. De boosheid lijkt veel te groot voor wat er daadwerkelijk gebeurd is.
Kenmerken narcist
Een opgeblazen gevoel van belangrijkheid, zonder de bijbehorende prestaties. Fantasieën over grenzeloos succes, grenzeloze macht, genialiteit of ideale liefde. Gedachten over hoe bijzonder en uniek men (de narcist) is. Excessieve behoefte aan bewondering.
De grootste angst van de narcist is zijn onmacht en onwaardig te zijn. Dat komt omdat hij zich niet geliefd voelt, maar waardeloos, onwaardig, verworpen en bang om verlaten te worden.
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.
Een narcist is afhankelijk van de aandacht die hij of zij van anderen krijgt. Door ze te negeren kun je ze dus raken omdat ze dan geen voeding krijgen. Een narcist wordt nog liever uitgescholden dan dat je hem of haar negeert. Als jij uiting geeft van je haat dan voed je ze.