Bepaalde groepen mensen lopen een verhoogd risico op een vitamine B12-tekort, vaak door voedingskeuzes, verminderde opname in het lichaam of medicijngebruik. De belangrijkste risicogroepen zijn:
Vitamine B12 zit alleen in dierlijk voedsel zoals vlees, vis, eieren en melk. Veganisten lopen daarom een hoger risico op een tekort. Een tekort aan vitamine B12 kan ook een gevolg zijn van alcoholisme of ondervoeding.
Komt vitamine B12-tekort veel voor? “Een tekort aan vitamine B12 komt bij ouderen relatief veel voor. Bij jongeren is het zeldzaam, maar bij mensen ouder dan 70 jaar, heeft ongeveer 10% een tekort aan deze vitamine.
Een vitamine B12-tekort wordt vaak veroorzaakt door auto-immuunziekten zoals Pernicieuze Anemie (een maagaandoening), maar ook door maag- en darmziekten zoals Crohn, coeliakie, gastritis (maagontsteking) of een H. pylori infectie, en door maagoperaties. Andere oorzaken zijn medicijngebruik, langdurig alcoholgebruik, veganisme (zonder supplementen) en aandoeningen die de opname in de dunne darm verstoren, zoals parasieten of een operatie aan het laatste deel van de dunne darm (ileum).
Vitamine B12 speelt een rol bij de regulatie van de eetlust. Ook speelt ze een rol bij de productie van bepaalde hormonen die betrokken zijn bij het verzadigingsgevoel. Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een verstoring van deze processen, waardoor mensen mogelijk meer gaan eten en dus gewichtstoename ervaren.
Symptomen van een vitamine B12-tekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten, geheugen- en concentratieproblemen, bleke huid, duizeligheid, hartkloppingen, spierzwakte, en een pijnlijke, ontstoken tong. Psychische klachten zoals somberheid, prikkelbaarheid, verwardheid en stemmingswisselingen komen ook voor, evenals andere vage klachten zoals haaruitval, gewichtsverlies, en problemen met het gezichtsvermogen.
Een vitamine B12-tekort kan leiden tot vermoeidheid, hoofdpijn, stemmingswisselingen, gevoelloosheid, cognitieve problemen en in ernstige gevallen depressie of geheugenverlies. Het kan ook de stofwisseling beïnvloeden, hoewel het verband met gewichtstoename of -verlies nog niet duidelijk is.
Op den duur heeft een vitamine B12 tekort neurologische gevolgen omdat het zenuwstelsel wordt aangetast. Patiënten klagen over tintelingen en een dof gevoel in handen en voeten. Dit kan overgaan in een zwaar gevoel en moeilijkheden met lopen. Ook kunnen er coördinatieproblemen en psychische stoornissen optreden.
Een tong met een B12-tekort ziet er vaak rood, glad en gezwollen uit, omdat de tongpapillen (bultjes) verdwijnen, wat een 'biefstuktong' of 'aardbeientong' kan veroorzaken, en kan pijnlijk aanvoelen, vooral bij gekruid eten, zure dranken of tandenpoetsen.
Psychische aandoeningen die gediagnosticeerd worden bij B12-patiënten zijn onder andere: dementie, depressie, delirium, bipolaire stoornis, paniekstoornis, psychose en fobieën.
Een vitamine B12 tekort kan ontstaan door: Een tekort aan voedingsmiddelen met vitamine B12. Een auto-immuun ziekte of infectie die er voor zorgt dat vitamine B12 niet goed wordt opgenomen. Een operatie waarbij een deel van de maag wordt verwijderd.
Vitamine B12 zit in dierlijke producten, zoals melk en melkproducten, vlees en vleeswaren, vis en eieren. Vitamine B12 komt vrijwel alleen voor in dierlijke producten, omdat het wordt gemaakt door bepaalde bacteriën in het maag-darmkanaal van dieren.
Vergeetachtigheid kan wijzen op een tekort aan vitamine B12, maar ook aan B1 (thiamine), die beide cruciaal zijn voor het zenuwstelsel en de cognitieve functies. Een tekort aan B12 leidt tot neurologische klachten zoals tintelingen, geheugenproblemen en concentratiestoornissen, terwijl een B1-tekort vaker voorkomt bij slechte eetgewoonten of alcoholisme (Syndroom van Korsakov). Het is belangrijk om een arts te raadplegen voor een diagnose, omdat deze klachten ook door andere oorzaken kunnen komen.
Vitamine B12 (cobalamine of Cbl) speelt een cruciale rol in de normale groei en ontwikkeling van de mens, evenals in het neurologische, cardiovasculaire en immuunsysteem. Eerdere studies hebben een verband aangetoond tussen hoge cobalaminespiegels en solide tumoren, hematologische aandoeningen en leverziekten .
In veel gevallen herstellen mensen gelukkig vrijwel volledig. Helaas kan het voorkomen dat het tekort te lang heeft bestaan, en er zelfs bij voldoende behandeling klachten blijven bestaan. Daarom is een vroeg diagnose en behandeling zo belangrijk.
Herstel bij B12-tekort duurt vaak lang.
Sommigen doen er jaren over om te herstellen en redelijk klachtenvrij door het leven te gaan. Herstel van neurologische en neuro-psychiatrische schade, van kapotte zenuwbanen en spierweefsels, duurt lang, zeker als het tekort al langer bestaat.
Om je B12-niveau snel omhoog te krijgen bij een tekort, zijn B12-injecties de snelste methode, omdat ze direct in de bloedbaan gaan, gevolgd door hooggedoseerde sublinguale tabletten (onder de tong) die het maag-darmkanaal omzeilen; daarnaast helpt een dieet rijk aan dierlijke producten (vlees, vis, eieren, zuivel) en verrijkte voedingsmiddelen, maar een arts raadplegen is cruciaal voor de juiste diagnose en behandeling, vooral bij opnameproblemen.
Een vitamine B12-tekort kan aanzienlijke gevolgen hebben voor je spieren en je sportprestaties. B12 speelt een cruciale rol bij de energieproductie in je spiercellen. Wanneer je lichaam onvoldoende B12 heeft, kunnen je spieren niet optimaal functioneren. Je kunt last krijgen van spierzwakte en verminderde spierkracht.
Stress kan een oorzaak zijn van een vitamine B12 tekort
Een vitamine B12 tekort kan veroorzaakt worden door verschillende factoren. Eén daarvan is een vitamine B12 tekort door stress.
Symptomen van een vitamine B12-tekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten, geheugen- en concentratieproblemen, bleke huid, duizeligheid, hartkloppingen, spierzwakte, en een pijnlijke, ontstoken tong. Psychische klachten zoals somberheid, prikkelbaarheid, verwardheid en stemmingswisselingen komen ook voor, evenals andere vage klachten zoals haaruitval, gewichtsverlies, en problemen met het gezichtsvermogen.
Mensen met een zeer laag vitamine B12-gehalte kunnen symptomen ervaren zoals vermoeidheid, spierzwakte, maagproblemen, zenuwschade, zichtproblemen en stemmingswisselingen . Ze kunnen ook een ijzertekort hebben, oftewel bloedarmoede, of een laag aantal bloedcellen. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 voor volwassenen is 2,4 microgram (mcg).
Vitamine B12 verzorgt inderdaad een betere energiestofwisseling waardoor je een stuk fitter voor de dag komt. Er ontbreekt echter wetenschappelijk bewijs dat B12 effectief bijdraagt tot gewichtsverlies. Afvallen hangt namelijk samen met veel verschillende factoren zoals gezonde voeding en voldoende lichaamsbeweging.
Er bestaan vele oorzaken voor een tekort aan vitamine B12. Deze zijn onder te verdelen in 4 categorieën: verminderde inname (geen/te weinig dierlijke producten in de voeding), een gestoorde opname, aangeboren stoornissen in de B12-stofwisseling, en overige oorzaken.
Vitamine B12 is een belangrijke wateroplosbare vitamine. Bij langdurig onvoldoende inname uit voeding of supplementen kan een tekort ontstaan. Symptomen van een vitamine B12 tekort zijn onder meer gewichtstoename, jeuk en uiteenlopende psychische klachten.
Het lichaam benut zijn voorraad vitamine B12 als er tijdelijk een tekort is. Bij een langdurige periode (enkele maanden of soms jaren) zonder vitamine B12 ontstaat er een significant tekort. Dit uit zich bij iedereen op een andere manier. Lees onder de afbeelding wat de oorzaken van een b12 tekort kunnen zijn.