Meteorologen rekenen juni, juli en augustus tot het zomerseizoen. Maar ook voor en na die tijd kan het zomers zijn. Het zomerhalfjaar duurt van april tot en met september.
De herfstequinox markeert het einde van de zomer en het begin van de herfst. In 2024 vindt dit plaats op 22 september om 12:44 GMT in het Noordelijk Halfrond. Deze datum is echter niet vast en kan variëren van jaar tot jaar, vallend tussen 21 en 24 september.
Het meteorologische seizoen
Zo start de lente op 1 maart, de zomer op 1 juni, de herfst op 1 september en de winter op 1 december.
20 juni 2024 om 22:51 begint de astronomische zomer. De zon staat op zijn jaarlijks hoogste punt aan de hemel op het noordelijk halfrond. Om precies te zijn, de zon staat loodrecht boven de Kreeftskeerkring, vanaf nu worden de dagen weer korter.
Officieel loopt de herfst van 21 september tot en met 20 december.
De klimatologische seizoensindeling waarbij de seizoenen steeds op de eerste van de maand beginnen biedt voor de meteorologen de mogelijkheid om de seizoenen onderling te kunnen vergelijken. Volgens de sterrenkundige kalender begint de winter meestal op 21 december en soms op 20 of 22 december.
Bladeren vallen
Voor veel mensen start de herfst wanneer de bladeren van de bomen beginnen te verkleuren en vallen. Een blad bestaat vaak uit één deel, maar soms ook uit meerdere kleine blaadjes. In de herfst veranderen de bladeren ook nog eens van kleur. Welke kleur een blad krijgt verschilt per boomsoort.
Met een gemiddelde temperatuur van 17,7 °C tegen 17,5 °C was de zomer net iets warmer dan het langjarig gemiddelde. De zomer kende twee gezichten: de eerste helft was het vaak koel en nat, de tweede helft vaak warm en droog.
De eerste warme dag van het jaar valt meestal in april.
Maar officieel, vanuit astronomisch oogpunt, begint de winter dit jaar op zaterdag 21 december 2024 om precies 9.20 en 30 seconden UTC.
Gedeeld tiende plaats van warmste septembermaanden
Met een gemiddelde temperatuur van 15,8 graden tegen 14,7 graden normaal gaat september 2024 de boeken in als een warme maand. Overdag was het gemiddeld 20,8 graden en tijdens de nacht 11,1 graden.
De astronomische zomer op het noordelijk halfrond begint komend jaar op 21 juni 2025. De astronomische zomer breekt elk jaar aan op het moment dat de zon loodrecht boven de Kreeftskeerkring staat, op de langste dag van het jaar.
Maar eindigde wel met hoge temperaturen boven de 20 graden. Op dit moment zijn de voorspellingen dat de zomer 2025 waarschijnlijk wat koeler zal verlopen dan de twee voorgaande jaren. Maar de verwachting is tevens, dat juni, juli en augustus 2025 tot de 3 warmste jaren ooit binnen Europa gaan horen.
De gebruikelijke vier meteorologische seizoenen zijn de winter: december-januari-februari, de lente: maart-april-mei, de zomer: juni-juli-augustus, en de herfst: september-oktober-november.
De astronomische start van de lente valt meestal op 20 maart. Dit zijn de data tot en met 2029: 20 maart 2024 om 04:06 CET.
Januari, de tweede maand van de meteorologische winter, is gemiddeld gezien de koudste maand van het jaar. De maandgemiddelden van de maximumtemperatuur liggen, naargelang van de plaats, tussen 0 en 6°C en die van de minimumtemperatuur tussen –5 en 1°C.
Met een gemiddelde temperatuur van 18,2°C was juli een fractie koeler dan het klimatologische gemiddelde van 18,3°C. Daarmee is het de tweede koele zomermaand op een rij, na juni met 15,8°C tegen 16,2°C normaal.
Het record van de warmste dag die ooit gemeten is wereldwijd, ligt al na 1 dag aan diggelen. Op 22 juli werd een gemiddelde wereldwijde temperatuur gemeten van 17,15 graden Celsius, alweer 0,06 graden boven de recordtemperatuur van 21 juli. Nooit had de aarde het warmer sinds het begin van de metingen.
Klimaatdetectivewerk
Een deel van die warmte begrijpen we goed: de uitstoot van broeikasgassen door de verbranding van fossiele brandstoffen bereikte in 2024 recordhoogtes, waardoor warmte in de atmosfeer wordt vastgehouden .
Het werd In De Bilt op acht dagen zomers warm met 25 graden of meer. Daarmee beleefden we een vrij normale maand wat betreft zomerse dagen. Normaal gesproken komt het in augustus negen keer tot een zomerse dag in De Bilt. Wat betreft warme dagen zaten we wel ruim boven het gemiddelde.
De winter van 2024-2025 lijkt een zachte winter te worden, met daarbij een normale hoeveelheid neerslag. Dat is wat blijkt uit de seizoensmodellen voor de komende winter, maar er zijn meerdere aanwijzingen die duiden op een grote kans op zacht winterweer.
Zoals het er nu naar uitziet begint september met warmer en droger weer dan normaal. Daarbij kan het soms best nog zomers warm worden. Naarmate september vordert blijft het waarschijnlijk warmer dan normaal, maar daarbij neemt de kans op regen wel toe.
De herfst is weer begonnen. Dat betekent dat er deze maand weer groentes zoals boerenkool, spruitjes en witlof in Nederland in het seizoen zijn. Wist je trouwens dat er in oktober de meeste seizoensgroenten beschikbaar zijn van het hele jaar?
Voor mensen die op de evenaar wonen is het makkelijk: op het midden van de dag staat de zon pal boven hun hoofd, althans op 21 maart en 21 september. Bij ons in Nederland, op ongeveer 52 graden Noorderbreedte, staat de zon 52 graden lager.