De gecompenseerde shock (de eerste fase van elk type shock) is het moeilijkst te herkennen, omdat het lichaam de verminderde doorbloeding nog compenseert, waardoor klassieke symptomen zoals een lage bloeddruk vaak nog niet aanwezig zijn. EMS1
Soms is shock namelijk lastig te herkennen, dus een vermoeden is genoeg om 112 te bellen. Hoe sneller de hulpdiensten er zijn, hoe beter. In de tussentijd kan jij ervoor zorgen dat het slachtoffer zich zo min mogelijk inspant. Als er een uitwendige bloeding is, is het belangrijk om deze te stelpen.
Er zijn vier hoofdsoorten shock: hypovolemisch (bloed-/vochtverlies), cardiogeen (hartfalen), obstructief (blokkade van de bloedstroom) en distributief (bloedvaten verwijden te veel, met subtypes zoals septisch, anafylactisch en neurogeen). Deze categorieën beschrijven de onderliggende oorzaak van de onvoldoende doorbloeding en zuurstoftoevoer naar de weefsels.
Slachtoffers voelen zich vaak licht in het hoofd, voelen zich slap of worden ineens angstig. Daarnaast wordt en hartslag sneller of onregelmatig. Uiteindelijk kan het slachtoffer bleek worden, verward raken of flauwvallen.
Symptomen van hypovolemische shock
Veelvoorkomende symptomen zijn:
Hemorragische shock is een ernstige medische aandoening die ontstaat door aanzienlijk bloedverlies, wat leidt tot onvoldoende doorbloeding en zuurstofvoorziening van de weefsels . Deze aandoening kan snel leiden tot orgaanfalen en de dood als deze niet tijdig wordt herkend en behandeld.
Circulatoire shock is een toestand waarbij er een tekort is aan effectief circulerend volume met als gevolg dat er onvoldoende weefselperfusie plaatsvindt. Door shock krijgen organen en weefsels onvoldoende zuurstof aangevoerd om hun normale functie te kunnen handhaven, resulterend in cellulaire hypoxie.
Een anafylaxie is een acute ernstige reactie waarbij er een belemmering van de ademhaling kan ontstaan of een te kort schietende bloedcirculatie met benauwdheid of slap worden tot gevolg. De oorzaak is meestal een allergie, maar soms is de oorzaak anders of onbekend.
De 3 fasen van shock beschrijven het progressieve proces van circulatoire falen: de niet-progressieve (compensatoire) fase waarin het lichaam zichzelf nog kan herstellen, de progressieve fase waarin compensatiemechanismen falen en schade optreednt (lactaatacidose), en de irreversibele (terminale) fase, waarin de schade te groot is en de dood intreedt, zelfs met behandeling.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
De "law of 8" is geen "wet" zoals de naam suggereert, maar een grafisch model waarbij de circulatie wordt afgebeeld in de vorm van een 8. Hierbij kan grafisch op een handige manier worden afgebeeld waar de diverse parameters anatomisch geplaatst kunnen worden.
De volgende (combinatie van) symptomen kunnen zich voordoen bij anafylaxie: Huid en slijmvliezen: gegeneraliseerde jeuk, urticaria, erytheem of angio-oedeem. Bovenste en onderste luchtwegen: droge hoest, keelschrapen, dikke keel, benauwd, inspiratoir piepen (stridor), expiratoir piepen (astma)
Shock kan verschillende oorzaken hebben.
Een aantal van de meest voorkomende symptomen:
Maak het lichaam NOOIT warmer: warmte zorgt voor vaatverwijding, waardoor de bloeddruk nog verder terugloopt. Houd de luchtweg vrij en leg het slachtoffer in de stabiele zijligging. Geef NOOIT iets te eten of te drinken. Bij shock neemt het lichaam vocht niet meer op en er is gevaar voor verslikking en braken.
Anafylaxie kenmerkt zich door de symptomen die binnen enkele seconden tot twee uur optreden, nadat u in contact bent gekomen met een allergeen (stof) waar u allergisch voor bent.
Een vergiftiging, met een ander woord intoxicatie, kan worden gedefinieerd als het ziektebeeld dat ontstaat door een te grote hoeveelheid van een bepaalde verbinding in het lichaam. De concentratie van deze verbinding op receptor- of orgaanniveau is hoger dan therapeutisch beoogd.
Als de symptomen van een anafylactische shock niet worden behandeld dan kan dit leiden tot bewusteloosheid, ademhalingsfalen en een hartstilstand. Daarom is het belangrijk om snel medische hulp te zoeken. Als een slachtoffer een EpiPen mee heeft dan kan je deze toedienen.
Hoe herken je een hypovolemische shock
Het is vooral belangrijk dat je herkent dat de patiënt een shock heeft. Dat merk je omdat de patiënt bleek is en een klamme huid heeft. De patiënt is misselijk en heeft bijna geen kracht meer in zijn lichaam.
Gangbaar gerapporteerde kenmerken zijn onder meer dyspneu, ademgeruis, verhoogde druk in vena jugularis, gewijzigde mentale toestand, abnormale polsdruk, oligurie, koud aanvoelende ledematen, en verhoogde lactaatgehaltes in serum.
Hypertensieve crisis. Een hypertensieve crisis is een ernstig verhoogde bloeddruk (meestal >200-220 mmHg systolisch en >120-130 mmHg diastolisch). Hierdoor kan acute schade ontstaan aan organen zoals de hersenen, hart, nieren, grote bloedvaten of ogen.
Wanneer u begint te bloeden, wordt dit hemorragie genoemd. Simpel gezegd betekent dit bloedverlies.
Bij een medische shock krijgen de lichaamscellen niet voldoende zuurstofrijk bloed. Het is doorgaans het gevolg van een ziekte of verwonding. Het is cruciaal dat iemand in shocktoestand onmiddellijk medische hulp krijgt. Zonder behandeling kan een medische shock fataal zijn of blijvende schade aan organen veroorzaken.
Circulatoire shock wordt gedefinieerd als een levensbedreigend falen van de bloedsomloop, gekenmerkt door verminderde weefselperfusie, wat leidt tot onvoldoende zuurstoftoevoer en/of zuurstofgebruik om aan de cellulaire metabole behoefte te voldoen.