Het afbouwen van antipsychotica is een proces waarbij het lichaam en de hersenen moeten wennen aan een nieuwe chemische balans. Dit kan onttrekkingsverschijnselen (ontwenningsverschijnselen) veroorzaken.
Ongeveer de helft van de mensen krijgt klachten tijdens of na het afbouwen van antipsychotica. Je kunt last krijgen van de volgende klachten: misselijkheid, duizeligheid, rusteloosheid, slaapproblemen, je emotioneel labiel voelen, angst, irritatie, agitatie, stijfheid of trillen.
Clozapine, olanzapine, quetiapine en trifluoperazine zijn het moeilijkst af te bouwen.
Bij het afbouwen en stoppen van medicatie kan het namelijk gebeuren dat na een paar weken of maanden klachten terugkomen of verergeren. Dit heb je zelf niet altijd door, zeker niet als je je alleen maar steeds beter gaat voelen omdat de bijwerkingen verdwijnen.
Quetiapine afbouwen doen we vaak in stappen van 12,5 mg (een halve tablet van 25 mg) per twee weken of per maand. Als dat nog te snel is kun je ook 'taperingstrips' aanvragen die elke dag een heel klein beetje minder quetiapine bevatten. Kijk samen met je huisarts op de website www.taperingstrips.nl.
De ontwenningsverschijnselen treden vaak pas één tot vier dagen na plotseling stoppen op. Ze zijn na 2 weken meestal over.
Ontwenningsverschijnselen van Seroquel kunnen enkele uren tot meerdere weken aanhouden, en sommige kunnen zelfs langer dan zes weken duren . Stop nooit met het innemen van uw medicatie zonder eerst met uw arts te overleggen; uw arts kan u adviseren om uw dosis geleidelijk af te bouwen over een periode van enkele maanden.
Meer dan de helft van de deelnemers beschreef negatieve gevolgen van het afbouwen van antipsychotica voor hun geestelijke gezondheid, zoals het terugkeren van specifieke psychotische symptomen, een toename van emotionele intensiteit of andere symptomen .
Samenvattend: het is waarschijnlijk dat je verantwoord in één keer weer met je quetiapine kunt stoppen maar het is belangrijk dat je daarbij goed oplet of dat ook helemaal goed gaat voor jou. Als je medicatie gebruikt raakt je lichaam daaraan gewend.
Antipsychotica hebben verschillende halfwaardetijden, variërend van enkele uren tot meerdere dagen. Het kan dus enkele dagen tot enkele weken duren voordat het medicijn volledig uit je systeem is.
Volgens onderzoeksresultaten gepubliceerd in Lancet Psychiatry behoren olanzapine en clozapine tot de meest gebruikte antipsychotica wat betreft metabole bijwerkingen bij de acute behandeling van patiënten met schizofrenie.
Het is echter vooralsnog onduidelijk of het gebruik van antipsychotica op lange termijn de levensverwachting van mensen met een psychotische stoornis negatief beïnvloedt en of er tussen de verschillende antipsychotica op dat vlak onderlinge verschillen bestaan.
Het is het veiligst om langzaam en geleidelijk te stoppen .
Hoe langer u een medicijn hebt gebruikt, hoe langer het waarschijnlijk duurt om er veilig mee te stoppen. Vermijd abrupt stoppen, indien mogelijk. Als u te snel stopt, is de kans op een terugval van uw psychotische symptomen veel groter.
De bijwerkingen
Oudere ('typische') antipsychotica zoals haloperidol kunnen je spieren stijf maken. De meeste nieuwe ('atypische') antipsychotica, zoals risperidon, quetiapine en olanzapine, hebben als nadeel dat je er suf van kunt worden en dat je gewicht toeneemt.
Antipsychotica. Over het algemeen: 25% afbouwen per 1-2 weken of dosering halveren per 2 weken. Bij problemen (te heftige onttrekkingsverschijnselen) ga terug naar de vorige stap en halveer het tempo of de dosisverlaging per stap. Depot preparaten kunnen gestopt worden zonder af te bouwen.
De bijwerkingen van antipsychotische medicatie variëren van relatief lichte verdraagbaarheidsproblemen (bijv. lichte sedatie of een droge mond) tot zeer onaangenaam (bijv. constipatie, akathisie, seksuele disfunctie), pijnlijk (bijv. acute dystonieën), misvormend (bijv. gewichtstoename, tardieve dyskinesie) en levensbedreigend (bijv. ...).
Lage doseringen (zeg 25 tot 150 mg) werken vooral via histamine- en adrenerge blokkade — dat maakt je suf en kan helpen bij inslapen, maar doet nog weinig op stemming of psychose.
Bij (jong)volwassenen zijn de serotonineheropnameremmers (SSRI's) citalopram, escitalopram, fluoxetine en sertraline voorkeursmiddelen; bij ouderen zijn dit citalopram of sertraline.
Zoals zweten, misselijk zijn, gebrek aan eetlust, diarree, angst, slecht slapen, onrust, loopneus, spierpijn en vreemde gevoelswaarnemingen, zoals kriebels. De ontwenningsverschijnselen treden vaak pas één tot vier dagen na plotseling stoppen op. Ze zijn na 2 weken meestal over.
Er zijn ook psychische bijwerkingen van antipsychotica, zoals: Depressieve gevoelens. Gebrek aan motivatie, apathie. Problemen in aandacht/concentratie.
De '25-regel' is een informele term die suggereert dat ongeveer 25% van de mensen met schizofrenie volledig kan herstellen na hun eerste episode en een normaal dagelijks leven kan hervatten . Het is geen medische regel en de uitkomsten variëren sterk.
Het te snel stoppen met antipsychotica kan ontwenningsverschijnselen veroorzaken, waaronder psychotische symptomen op zich , of kan een echte terugval uitlokken (vaak ontwenningsgerelateerde terugval genoemd), mogelijk als gevolg van het optreden van andere ontwenningsverschijnselen (zoals slapeloosheid, angst of agitatie) [10 ▪ ,25 ▪ ▪ ].
Antwoord. Als je quetiapine nog maar zo kort gebruikt dan is je lichaam daar vrijwel zeker nog niet aan gewend en dan kun je waarschijnlijk zonder problemen weer in één keer stoppen.
De gebruikelijke therapeutische dosering voor de goedgekeurde indicaties ligt tussen 400 en 800 mg per dag. De dosis van 25 mg heeft geen op bewijs gebaseerde toepassingen, behalve voor dosisaanpassing bij oudere patiënten . Uit het rapport bleek echter dat 23,3% van alle patiënten die quetiapine gebruikten, uitsluitend de 25 mg-dosering innamen.
Nieuw onderzoek uit Denemarken toont dat quetiapine ook in lage dosis leidt tot cardiovasculaire bijwerkingen op lange termijn. Dit is relevant omdat dit middel in Nederland steeds vaker off-label wordt voorgeschreven door bijvoorbeeld huisartsen bij slaapklachten.