Morele gevoelens (of morele emoties) zijn emotionele reacties die voortkomen uit ons besef van goed en kwaad, verbonden aan waarden, rechtvaardigheid en onze verhouding tot anderen. Ze motiveren prosociaal gedrag (zoals helpen) en helpen goed te doen of kwaad te vermijden. Voorbeelden zijn schuldgevoel, medeleven, schaamte en trots. Managementboek +2
Morele emoties onderscheiden zich van alledaagse emoties door hun sociale karakter en ethische dimensie. Ze omvatten gevoelens als schuld, schaamte, empathie, woede, trots en dankbaarheid. Deze emoties functioneren als moreel kompas en beïnvloeden onze beslissingen, vaak zonder dat we ons daarvan bewust zijn.
Morele emoties omvatten woede, walging, minachting, schaamte, trots, schuldgevoel, medeleven, dankbaarheid en verhevenheid, en helpen mensen de kracht en energie te geven om goed te doen en kwaad te vermijden.
De zes soorten zijn: (i) het spiegelen van emoties; (ii) altruïsme; (iii) het beoordelen van de intensiteit van emoties/handelingen; (iv) het beoordelen van de waarde van emoties/handelingen; (v) vriendschap en liefde; en (vi) streven dat leidt tot bewondering.
In de Theory of the Moral Sentiments probeert Smith te verkennen aan welke emoties een mens onderhevig is, hoe deze emoties zich tot elkaar verhouden en hoe men deze emoties kan categoriseren.
Er zijn vier belangrijke ethische theorieën: utilitarisme, deontologie, rechtvaardigheid en billijkheid, en deugd . Het utilitarisme stelt dat de moreel juiste handeling er een is die het grootste goed voor het grootste aantal mensen bevordert. De deontologie stelt dat morele handelingen die handelingen zijn die uit plicht worden verricht, en niet uit eigenbelang.
De best bekende voorbeelden van morele redenen zijn principes zoals 'niet liegen', de gevolgen van ons handelen, en deugden zoals moed en eerlijkheid (Van der Deijl, 2022). Morele oordelen zijn erg complex maar het goede nieuws is dat mensen kunnen leren om betere beoordelaars te worden.
Vriendelijkheid, mededogen, respect, samenwerking, empathie, eerlijkheid, dankbaarheid, zelfdiscipline, moed en vergeving zijn de belangrijkste morele waarden die elke student zou moeten omarmen.
Enerzijds wordt schaamte doorgaans beschouwd als een emotie die verband houdt met onze morele tekortkomingen . Net als schuldgevoel wordt schaamte vaak gezien als een soort morele houding.
Dit zijn morele waarden die zichtbaar worden in normatief gedrag, zoals de ander helpen. Empathie is geraakt worden door het gevoel van een andere persoon. Gedrag waarbij de andere persoon bevoordeeld wordt, zoals de ander helpen, noemen we prosociaal gedrag.
Uit een onderzoek onder 60 culturen van over de hele wereld kwamen de volgende regels naar voren: help je familie, help je groep, doe iets terug voor anderen, wees moedig, toon respect voor meerderen, verdeel middelen eerlijk en respecteer andermans eigendom .
Verdriet en angst zijn twee belangrijke emoties bij morele oordelen en in noodsituaties.
Moreel gedrag is goed of deugdzaam gedrag. Het heeft te maken met waarden die je mee wilt geven, zoals eerlijkheid, vertrouwen en zorgzaamheid voor elkaar. Respect is het kernwoord in het begrip moreel gedrag. Het gaat om respect voor jezelf en anderen, voor alle vormen van leven en voor de omgeving.
Moral injury, in het Nederlands ook wel 'moreel trauma' genoemd, is een begrip dat verwijst naar de psychosociale klachten die mensen kunnen ontwikkelen wanneer zij ervaringen hebben meegemaakt waarin belangrijke morele verwachtingen en overtuigingen worden geschonden.
De zeven emoties zijn woede, angst, bezorgdheid, onrust, vreugde, verdriet of rouw en schrik . Elke emotie heeft unieke kenmerken, fysiologische reacties en gedragsuitingen, waardoor individuen de wereld om hen heen kunnen waarnemen en erop kunnen reageren.
Er komen eerst gedachten en daarna emoties. Emoties komen voort uit je frame, je ervaringen en je gedachten. Dezelfde activiteit roepen verschillende emoties op. Het veranderen van je gevoelens rondom iets wat je moeilijk vindt kun je ook doorbreken door je routine te veranderen.
Morele emoties, gevoelens en verlangens
Ze maken aan onszelf en aan anderen duidelijk welke morele waarden we hoog houden. Ze zijn direct verbonden met gevoelens en verlangens en we kunnen ze daarom het best beschrijven in de bredere context van een moreel-emotionele ervaring.
Morele emoties zijn de gevoelens en intuïties – waaronder schaamte, walging en empathie – die een belangrijke rol spelen in de meeste ethische oordelen en beslissingen die mensen nemen .
Schaamte is een complexe sociale emotie die ontstaat wanneer mensen het gevoel hebben niet te voldoen aan maatschappelijke verwachtingen of persoonlijke normen. In tegenstelling tot schuldgevoel, dat gekoppeld is aan specifieke handelingen en vaak verband houdt met gevoelens van wangedrag, omvat schaamte een breder gevoel van ontoereikendheid en onwaardigheid.
Dit document bevat een lijst van 16 morele waarden die gebruikt kunnen worden bij het plannen van lessen: vriendelijkheid, zelfredzaamheid, nederigheid, wederzijds respect, liefde, rechtvaardigheid, vrijheid, moed, reinheid van lichaam en geest, eerlijkheid/integriteit, ijver, samenwerking, gematigdheid, dankbaarheid, rationaliteit en maatschappelijke betrokkenheid.
Een moreel (of ethisch) dilemma ontstaat als er een botsing is tussen verschillende morele waarden. Het kiezen voor de ene waarde gaat dan ten koste van de andere waarde.
Respect, verantwoordelijkheid, eerlijkheid en doorzettingsvermogen, mededogen, zelfbeheersing en dankbaarheid behoren tot de belangrijkste morele deugden die leerlingen moeten ontwikkelen. Door deze morele waarden toe te passen, bouwen leerlingen sterke relaties op, leren ze positieve gewoonten aan en worden ze uiteindelijk succesvolle mensen.
Morele rationalisaties zijn “excuses” of “smoesjes” die mensen zichzelf vertellen om hun eigen gedrag goed te praten. De verkoopmedewerker zou bijvoorbeeld zichzelf kunnen vertellen dat haar besluit oké was omdat de verkoop toch als zo goed als rond is, of dat “iedereen dat soort dingen doet”.
Voorbeelden hiervan zijn: steel niet van anderen, omdat dit hun vermogen om projecten uit te voeren ondermijnt . Evenzo moet men niet liegen om mensen ertoe te bewegen op een gewenste manier te handelen; in plaats daarvan moet de ander niet gemanipuleerd worden en zelf een beslissing kunnen nemen.
Moreel denken gaat over wat goed en kwaad is, wat juist en onjuist is . Gevoelens die met moreel denken gepaard gaan zijn goedkeuring, interesse, genot, rechtvaardigheid, woede, walging en verontwaardiging. Moraliteit is een van die dingen die we vaker van anderen eisen dan van onszelf.