Dementie kan niet worden genezen, maar wel vertraagd door een gezonde levensstijl (bewegen, gezond eten, niet roken) en mentale stimulatie. Fysieke activiteit verbetert de doorbloeding en verlaagt de achteruitgang. Nieuwe medicijnen (zoals Donanemab) en cholinesteraseremmers kunnen in vroege stadia het verloop van de ziekte iets afremmen. Zorg voor Beter +6
De 10 eerste tekenen van dementie zijn onder meer geheugenproblemen (vooral recente informatie), moeite met dagelijkse handelingen (koken, aankleden), verwarring over tijd en plaats, taalproblemen (woorden vinden), spullen kwijtraken op vreemde plekken, verminderd beoordelingsvermogen, terugtrekken uit sociale activiteiten, gedrags- en karakterveranderingen, onrust en soms zichtproblemen. Het is belangrijk om bij meerdere van deze symptomen een arts te raadplegen.
Dementie voorkomen
Bij dementie gaan de zenuwcellen in de hersenen kapot. Wetenschappers denken dat vier veranderingen in de hersenen met de ziekte te maken hebben: samenklontering van het eiwit amyloïde, ontstaan van kluwen van het eiwit tau, problemen met gliacellen en problemen met de bloed-hersenbarrière.
Risico's waar we iets aan kunnen doen
Verzadigde vetzuren en transvetten aanwezig in melk(producten), vlees(waren), gebak en fast food zijn schadelijk voor de hersenen. Bietsuiker moet je vermijden, omdat het het risico op diabetes, hartproblemen en obesitas verhoogt, wat schadelijk kan zijn voor de hersenen.
De reis met dementie is vaak vol uitdagingen, maar door je aan deze drie gouden regels te houden – stel geen directe vragen, luister naar de persoon en leer van hem of haar, en spreek elkaar niet tegen – kun je een meer meelevende en respectvolle omgeving creëren.
Hoe ouder iemand is, hoe groter de kans is dat hij of zij dementie krijgt. Het belangrijkste risico voor dementie is dus: een oudere leeftijd. Ook als je niet zo gezond leeft, weinig beweegt, rookt, hoge bloeddruk of diabetes hebt of je hersenen niet zo actief houdt, is de kans om dementie te krijgen groter.
De symptomen van vasculaire dementie lijken op die van de ziekte van Alzheimer, hoewel het geheugenverlies in de beginfase mogelijk minder duidelijk is. Symptomen kunnen soms plotseling ontstaan en snel verergeren, maar ze kunnen zich ook geleidelijk ontwikkelen over een periode van vele maanden of jaren.
Bij mensen met dementie moet je niet te veel corrigeren, te snel of te hard praten, discussiëren over de realiteit, of hun emoties bagatelliseren; vermijd ook te veel vragen stellen over het kortetermijngeheugen en over hun hoofd praten, en onthoud dat gedrag vaak een symptoom van de ziekte is en niet persoonlijk bedoeld wordt. Focus op wat iemand nog wél kan, toon begrip voor hun emoties en blijf rustig en duidelijk communiceren.
Voor veel ouderen met dementie kan het fijn zijn om bepaalde dingen van vroeger terug te zien of te horen. Zo kunt u bijvoorbeeld oude kinderliedjes laten horen, of een oud televisieprogramma samen terugkijken. Ook kan het leuk zijn om een fotoalbum door te bladeren of een stamboom van de familie te maken.
Neem deel aan een activiteit .
Plan activiteiten die de persoon met dementie leuk vindt en kan doen. Dansen, schilderen, tuinieren, koken, zingen en andere activiteiten kunnen helpen om contact te maken met uw naaste. De activiteiten kunnen mensen met dementie ook helpen zich te concentreren op wat ze nog wel kunnen.
Medicijnen tegen dementie
Er is helaas geen medicijn dat dementie geneest. Wel zijn er medicijnen op de markt die de ziekte afremmen en de effecten van dementie verminderen.
Er zijn diverse aandoeningen en condities die op dementie lijken, zoals Mild Cognitive Impairment (MCI) (een voorloper), Korsakov syndroom (door vitamine B1-tekort), niet-aangeboren hersenletsel (NAH), en psychische klachten zoals burn-out en depressie, die geheugen- en concentratieproblemen geven, maar geen dementie zijn, hoewel deze soms wel tot dementie kunnen leiden of er overlap mee vertonen.
De ziekte van Alzheimer heeft vaak invloed op iemands slaapgewoonten. Mensen met Alzheimer kunnen de volgende slaapproblemen ervaren: veel of juist te weinig slapen ; vaak wakker worden gedurende de nacht.
Bij dementie voel je in je hoofd een 'verwarring' en 'overbelasting' door beschadigde hersenen, wat leidt tot geheugenverlies, moeite met concentreren en communiceren, en desoriëntatie in tijd en plaats, vaak gepaard gaand met gevoelens van onrust, angst of verdriet, en problemen met het verwerken van zintuiglijke prikkels (geluid, licht). Het is een voortschrijdende aandoening waarbij de hersenen informatie niet meer goed verwerken, wat leidt tot steeds grotere uitdagingen in het dagelijks leven.
'Artsen kunnen de bloedtest inzetten in de praktijk om de diagnose dementie te stellen. Ze kunnen dus vaststellen om welke vorm van dementie het gaat.
Snel progressieve dementieën (RPD's) zijn dementieën die zich snel ontwikkelen, meestal binnen enkele weken tot maanden, maar soms tot wel twee à drie jaar . RPD's zijn zeldzaam en vaak moeilijk te diagnosticeren.
De meest voorkomende oorzaken van dementie zijn de ziekte van Alzheimer (ongeveer 65% van alle dementie), vasculaire dementie (ongeveer 22% van alle dementie), frontotemporale dementie (ongeveer 4% van alle dementie) en Lewy-body-dementie (ongeveer 2% van alle dementie) ( Francke et al., 2018.
Vermijd vooral blauw en paars (moeilijk te onderscheiden), zwart (kan een gat lijken), en wit op wit (minder contrast) bij mensen met dementie, omdat deze kleuren verwarring kunnen veroorzaken; gebruik in plaats daarvan felle kleuren met veel contrast zoals rood, oranje of geel om objecten en overgangen duidelijk te maken.
Factoren die het risico op het ontwikkelen van dementie verhogen zijn onder andere: leeftijd (komt vaker voor bij mensen van 65 jaar en ouder ), hoge bloeddruk (hypertensie) en een hoge bloedsuikerspiegel (diabetes).
Krijgt iemand dementie op jonge leeftijd (jonger dan 65 jaar), dan kan hij of zij vaak nog ongeveer 9 tot 10 jaar leven. Bij oudere mensen is dit vaak korter. Soms leven zij na de diagnose één of een paar jaar. Voor veel mensen met dementie is de gemiddelde levensverwachting ongeveer 5 jaar na de diagnose.
Corrigeer, spreek niet tegen, geef geen de schuld en dring niet aan . Herinneringen zijn zelden vriendelijk. Ze vertellen iemand keer op keer hoe beperkt hij of zij is. Mensen met dementie zeggen en doen normale dingen voor iemand met geheugenproblemen.
Bij mensen met dementie betekent zelfmanagement dat zij: Zelf kunnen kiezen in hoeverre zij de regie over het leven in eigen hand willen houden of willen overgeven aan hun mantelzorger.
De SAGE-test is een korte, zelfstandig af te nemen evaluatie die vroege tekenen van geheugen- of denkproblemen, zoals dementie, opspoort. U kunt de test zelf thuis of bij uw zorgverlener invullen. De test is eenvoudig en u hoeft er niet voor te studeren. Problemen kunnen hiermee in een vroeg stadium worden opgespoord.