Allereerst is het belangrijk om te begrijpen waar het gedrag vandaan komt. Ga dan ook vooral niet mee in de agressie en blijf rustig en begripvol. Het is een verschijnsel dat bij dementie hoort, en dat zich uit naar iets of iemand in de directe omgeving. Simpelweg omdat er op dat moment niets of niemand anders is.
Er zijn verschillende factoren die de kans vergroten dat mensen agressief reageren. Veel agressieve reacties komen voor als iemand met dementie lichamelijk wordt verzorgd. Angst en schaamte, maar ook frustratie omdat hij/zij zichzelf niet meer kan verzorgen kan een belangrijke oorzaak zijn.
Haloperidol wordt aangeraden bij agressie of ernstige agitatie met psychotisch gedrag bij dementie 1. De richtlijn van de vereniging voor klinische geriatrie noemt haloperidol en risperidon als middelen van eerste keus bij agressie bij dementie, en risperidon als middel van eerste keus bij psychose bij dementie 3.
Frontotemporale dementie treft vooral de voorste en zijwaartse delen van de hersenen. Dit leidt vaak tot veranderingen in persoonlijkheid en gedrag, en problemen met taalvaardigheid.
Bij verbale agressie kan het gaan om schreeuwen, vloeken, maar ook om het maken van denigrerende opmerkingen. Dit komt voornamelijk door frustratie die speelt bij dementie. Hier is vooral sprake van wanneer ouderen zich nog in het beginstadium bevinden, en zich bewust zijn van het feit dat de ziekte ze verandert.
Iemand kan zich gebeurtenissen of gesprekken van kort daarvoor niet meer herinneren. Problemen met het plannen van afspraken en deze nakomen. Confabuleren. Dat betekent: verhalen vertellen die niet kloppen.
Olanzapine (Zyprexa) en risperidon verminderen dementie-gerelateerde agitatie veel langer dan placebo. (SOR: B, gebaseerd op één hoogwaardige gerandomiseerde gecontroleerde studie [RCT].) Dextromethorphan/kinidine (Nuedexta) kan effectief zijn bij het verminderen van agitatie bij patiënten met dementie.
Het gebruik van antipsychotica zoals Haldol voor het beheersen van gedragssymptomen bij dementie is zelfs in verband gebracht met een verhoogd risico op bijwerkingen, waaronder beroerte, cognitieve achteruitgang en zelfs overlijden.
Laatste fase alzheimer
De persoon herkent bekende voorwerpen, mensen of plekken niet meer. Ook plekken die heel bekend waren of mensen die heel dichtbij staan. Verder kan iemand in de laatste fase van de ziekte van Alzheimer: moeite krijgen met kauwen en met slikken.
Wel doen: rust en structuur aanbrengen
Breng structuur aan in het leven van de persoon met dementie. Zorg voor een duidelijke dagindeling en veel herhaling. Plan regelmatige rustmomenten in op de dag. Zo kan iemand even tot rust komen en de prikkels en informatie verwerken.
De ziekte van Alzheimer
Bijna 70% van de mensen die dementerend zijn, heeft deze vorm. Bij de ziekte van Alzheimer raken steeds meer hersencellen beschadigd.
Diabetes en hart- en vaatziekten zijn risicofactoren voor dementie. Daarnaast lijken vezels ook nog bij te dragen aan het verminderen van ontstekingen in het lichaam. Ook ontstekingen spelen vaak een rol bij dementie.
Ook het kleurenspectrum verkleint bij mensen met dementie. Koude kleuren zoals blauw, groen en paars zijn moeilijker te onderscheiden dan warme kleuren zoals rood, geel en oranje. Een kleurcodering waarin blauw naast paars gezet wordt doe je beter niet.
Houd oogcontact en probeer rustig uit te leggen waarom je daar bent. Moedig de persoon voorzichtig aan om met je te communiceren. Als je de persoon probeert te ondersteunen met een activiteit of taak, bedenk dan of het op dat moment gedaan moet worden. Als je kunt, geef ze dan de ruimte, kom later terug en probeer het opnieuw.
Iemand kan geleidelijk achteruitgaan, maar het kan ook plotseling slechter gaan.
Het is niet duidelijk wat precies de oorzaak is van rusteloosheid in de middag. Het lijkt echter te komen door veranderingen in de hersenen die door dementie worden veroorzaakt . Er zijn een paar dingen die kunnen leiden tot rusteloosheid in de middag: vermoeidheid of slaapgebrek.
Het is mogelijk dat de persoon minder gaat roepen als er bepaalde factoren worden weggenomen of als de persoon op een andere manier benaderd wordt. Een weldoende massage kan wonderen doen, net als lekkere geurtjes verspreiden in de kamer van de dementerende of de favoriete muziek opzetten van de persoon.
Psychotisch gedrag. Depressief gedrag. Angstig gedrag. Geagiteerd gedrag, waaronder verschillende vormen van rusteloos, prikkelbaar of agressief gedrag.
Confabulatie is een teken van de vroege stadia van dementie. Confabulatie komt aanzienlijk vaker voor bij dementie dan bij andere ziekten die de cognitieve functies van een persoon kunnen beïnvloeden, zoals de ziekte van Alzheimer en hersentumoren of -letsels.
Agressief gedrag
Iemand met dementie kan zich daardoor agressief gaan gedragen. Of zoekt vaker ruzie met anderen, zonder directe aanleiding.
Het doel van aangepaste kleding is dat mensen zo lang mogelijk zich zelfstandig kunnen aan- en uitkleden. En zodra hulp nodig is bij het aan- en uitkleden is aangepaste kleding prettig, omdat het de fysieke belasting vermindert van de betrokkenen. Dat scheelt energie en voorkomt weerstand.