Tonsilla (meervoud: tonsillen) zijn amandelen, oftewel twee amandelvormige klieren van lymfeweefsel achterin de keel (verhemelte-amandelen) die fungeren als een filter voor bacteriën en virussen. Ze maken deel uit van het afweersysteem, vooral bij kinderen. Bij ontsteking zwellen ze op, wat pijn en slikklachten veroorzaakt. Ensie - encyclopedie +4
Adenoïd is de medische term voor neusamandel en de tonsillen zijn de keelamandelen. De amandelen zijn verdikt klierweefsel in de neus-keelholte. Ze hebben een belangrijke functie in het opvangen en onschadelijk maken van ziekteverwekkers.
Bij volwassenen (en kinderen ouder dan 10 jaar) worden de amandelen meestal verwijderd door ze stapsgewijs los te maken, ook wel pellen genoemd. Dit is nodig omdat de keelamandelen bij ouderen veel vaster zitten aan de onderliggende weefsellaag. De ingreep vindt plaats onder volledige verdoving (narcose).
De keelamandelen (tonsillen) zijn zichtbaar als knobbels links en rechts achter in de keel. De huig, het aanhangsel van het zachte gehemelte, hangt midden tussen de keelamandelen.
Sommigen kinderen hebben klachten van vergrote amandelen. Indien de beide keelamandelen (tonsillen) elkaar raken, spreken we van "kissing tonsils". Dit kan aanleiding geven tot een zware ademhaling, snurken en apnoe's (ademhalingstops). Deze hebben een invloed op de slaapkwaliteit en maken eten moeilijker.
Ontstoken keelamandelen hebben meestal geen behandeling nodig. De klachten gaan vaak vanzelf binnen 10 dagen over. Als de keelpijn niet binnen een week overgaat, juist alsmaar erger wordt of als je je echt heel erg ziek voelt, is het verstandig contact op te nemen met de huisarts.
Amandelen die elkaar raken (kissing tonsills) ontstaan wanneer beide keelamandelen zo groot worden dat ze elkaar in de keelholte raken . Dit is meestal het gevolg van chronische ontsteking of een terugkerende infectie. Zowel kinderen als volwassenen kunnen deze aandoening ontwikkelen. Vergrote amandelen kunnen de luchtweg vernauwen en de stemkwaliteit beïnvloeden.
De zogenaamde keelamandelen (tonsillen) zijn te zien als knobbels links en rechts achter in de mond. De huig, het aanhangsel van het zachte gehemelte, hangt midden tussen de keelamandelen.
Onderzoek heeft aangetoond dat mensen die vaak een keelontsteking hebben gehad, het meeste baat hebben bij een operatie. Daarom moet je minstens 7 aanvallen in het eerste jaar hebben gehad, 5 aanvallen per jaar gedurende twee jaar, of 3 aanvallen per jaar gedurende 3 jaar , om in aanmerking te komen voor een amandelverwijdering.
Tonsilkanker is een vorm van hoofd-halskanker die begint in de palatinale amandelen, die aan weerszijden achter in de mond zitten. De meeste tonsilkankers zijn plaveiselcelcarcinomen die ontstaan in het slijmvlies.
Amandelstenen ruiken erg onaangenaam, een geur die vaak wordt omschreven als rotte eieren, zwavelachtig, of muf, door de zwavelverbindingen en bacteriën die erin zitten. Ze veroorzaken een vieze smaak in de mond en een slechte adem (halitose) en kunnen een brokgevoel in de keel geven.
Hoewel volwassenen meer complicaties ervaren, is het nog steeds een zeer veilige ingreep. Het kan nodig zijn om als volwassene uw amandelen te laten verwijderen als ze te groot zijn of als u moeite heeft met ademhalen tijdens het slapen . Veelvoorkomende redenen voor een amandelverwijdering bij volwassenen zijn frequente keelontstekingen, slaapapneu en amandelkanker.
Mensen worden geboren met vier soorten amandelen: de keelamandel, twee buisamandelen, twee gehemelamandelen en de tongamandel .
Wanneer iemand keelontsteking heeft, draagt hij of zij bacteriën en virussen in het speeksel en de luchtwegen. Activiteiten zoals zoenen, het delen van drankjes of bestek, of zelfs het aanraken van voorwerpen zoals deurknoppen of telefoons die eerder door een besmette persoon zijn aangeraakt, kunnen deze ziekteverwekkers verspreiden .
Symptomen van een amandelontsteking zijn hevige keelpijn (vooral bij slikken), koorts, vermoeidheid, en witte of gele vlekken/pus op de gezwollen, rode amandelen. Andere veelvoorkomende klachten zijn moeite met praten, een slechte adem, gezwollen lymfeklieren in de nek, hoofdpijn en oorpijn.
Een operatie om de amandelen volledig te verwijderen (totale tonsillectomie) kan het aantal keelontstekingen verminderen . De amandelen zelf kunnen dan niet meer ontstoken raken, maar andere weefsels in de keel kunnen nog wel geïnfecteerd raken.
Oma weet raad bij keelpijn
Gorgelen met zout water is een beproefd middel bij keelpijn. Zout reinigt en werkt ontstekingsremmend - exact hetzelfde principe waarop moderne keelsprays zijn gebaseerd. Honing doet wonderen zoals hierboven beschreven.
Streptokokken verspreiden zich dus via contact met druppeltjes wanneer je eten of drinken deelt met een ziek persoon, een ziek persoon knuffelt of kust , of oppervlakken aanraakt die besmet zijn met de bacterie en vervolgens je neus of mond aanraakt. Streptokokken zijn meestal niet meer besmettelijk 24 uur nadat je met de antibiotica bent begonnen, mits je koorts is verdwenen.
Bij een keelontsteking moet je niet roken, schreeuwen of te veel praten, en pittig eten, alcohol en koolzuurhoudende dranken vermijden om irritatie te voorkomen, plus uit de buurt blijven van rokerige ruimtes en handen goed wassen om besmetting te voorkomen. Rust nemen is cruciaal, en bij veel pijn is paracetamol een goede pijnstiller, maar vermijd zuigtabletten met NSAID's.
De voornaamste risico's van te vroeg hervatten van seksuele activiteit na een operatie zijn: Hechtdehiscentie (opengaan van de wond) Bloedingen in het operatiegebied. Hematoom (bloedophoping in het weefsel)
Klachten bij keelontsteking
Klachten die passen bij een keelontsteking zijn roodheid, het opzwellen van de amandelen, witte stipjes in de keel of zelfs een abces. “Meestal zie je bij mensen alleen wat roodheid of helemaal niets,” zegt huisarts Rick. Maar keelontsteking kan bij iedereen verschillen.
De oorzaak is meestal een virus, soms een bacterie. De amandelen zijn dan rood, dik en pijnlijk. U heeft vaak ook koorts en voelt zich ziek. De klachten gaan meestal vanzelf over binnen 7 tot 10 dagen.
Virussen zoals die van verkoudheid en griep worden gemakkelijk overgedragen via speeksel, neusvocht en nauw contact. Iemand kussen terwijl je ziek bent, kan deze ziekten snel verspreiden , dus het is belangrijk om voorzichtig te zijn tijdens het verkoudheids- en griepseizoen.
De meeste gevallen van keelontsteking worden veroorzaakt door een virusinfectie, zoals een verkoudheid of griep. Sommige gevallen kunnen ook worden veroorzaakt door een bacteriële infectie, meestal een bacteriestam die groep A-streptokokken wordt genoemd. Keelontsteking zelf is niet besmettelijk, maar de infecties die het veroorzaken wel.
Amandelstenen, of dus tonsilstenen, zijn kleine, harde klompjes die zich vormen in de amandelen, de klieren aan de achterkant van de keel. Ze worden veroorzaakt door de ophoping van verschillende bacteriën die amandelcrypten nestelen. Deze crypten zijn kleine kuiltjes of groeven in de amandelen.