Er zijn twee manieren om "de wolvenhoofdstad van de wereld" te interpreteren, afhankelijk van of je doelt op een toeristische/natuurlijke titel of een actuele situatie in Nederland:
Thompson, Manitoba, heeft geprobeerd zichzelf te profileren als "de wolvenhoofdstad van de wereld", in de hoop de stad en haar ontwikkelingen aantrekkelijker te maken en haar imago als hoofdstad van gewelddadige misdaad en armoede van zich af te schudden.
Waar leven wolven? In de delen van Noord-Amerika, Europa en Azië met grotere wolvenpopulaties leven de dieren vooral in afgelegen gebieden in Oost-Europa, Noord-Azië, Alaska en delen van Canada. In bossen, woestijnen, graslanden en alles daartussenin, zoals landbouwgebieden.
Barneveld is hoofdstad wolvenaanvallen op vee: veruit de meeste van heel Nederland. Barneveld steekt met kop en schouders boven andere gemeenten uit als het gaat om aanvallen van wolven op vee. Dit blijkt uit gegevens van Bij12. In 2025 zijn er tot nu toe 65 gevallen bekend.
Het aantal wolven in Europa wordt geschat op zo'n 10.000 stuks, verdeeld over tien subpopulaties. De grootste populaties bevinden zich in de Karpaten en de Dinarische Alpen (in voormalig Joegoslavië) met beide meer dan 3000 wolven, gevolgd door de Baltische populatie (> 1000 wolven).
Wat echter opvalt: de gebieden waar tientallen katten worden vermist, zijn wolvengebieden. “Dat is geen toeval. De wolf is een slimme jager die alles pakt wat hij gemakkelijk kan vangen – natuurlijk ook katten”, bevestigt Dr. Dirk-Henner Wellershoff (59), voorzitter van de aangrenzende jachtvereniging van Brandenburg.
Wolven in Nederland lopen voornamelijk in grote bosrijke natuurgebieden zoals de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug (met de bekende roedel rond Leusden/Amerongen) en het Drents-Friese Wold, maar ook in Drenthe zelf en soms in Overijssel, Groningen en andere provincies als zwerfdieren. Hoewel wolven van nature schuw zijn en mensen vermijden, is het belangrijk om alert te zijn in deze gebieden, je hond aan te lijnen en op de paden te blijven, vooral rond de Utrechtse Heuvelrug waar recente incidenten waren.
Om een wolf te verjagen met geluid, maak je harde, onverwachte geluiden zoals roepen, claxons, of speciale alarmfluitjes (rond 110 dB) en maak je jezelf groot met gebaren; dit schrikt het dier af, maar vermijd voeren, lokken, of erachteraan rennen, en houd je hond altijd aan de lijn. Officiële instanties experimenteren ook met geluiden zoals gastoeters en rotjes om brutale wolven te verjagen.
Het doodschieten van een wolf is in Nederland een ernstig misdrijf, met mogelijke straffen van maximaal drie jaar cel of een boete van € 21.750, vanwege de strikte bescherming van wolven onder nationale en Europese wetgeving, zoals de Omgevingswet. In België zijn de boetes en celstraffen voor het doden van een wolf nog hoger, tot wel € 500.000 boete en vijf jaar cel, afhankelijk van de regio.
Als je oog in oog staat met een wolf, blijf kalm, ren niet weg (want dat kan de wolf zien als prooi), maak jezelf groot, maak lawaai, en loop langzaam achteruit terwijl je het dier in de gaten houdt om afstand te creëren, eventueel door je armen boven je hoofd te steken en luid te praten. Houd honden altijd aan de lijn en neem afstand; wolven zijn van nature conflict-vermijdend.
De grootste vijand van de wolf is de mens, voornamelijk door aanrijdingen in het verkeer en illegale jacht, hoewel wolvenjongen ook sterven aan honger, ziekte, en andere roofdieren. Volwassen wolven vechten onderling om territorium, maar geen enkel dier heeft de wolf als natuurlijke vijand.
Maak jezelf zo groot mogelijk door je armen boven je hoofd uit te steken. Loop op deze manier langzaam achteruit. Zo geef je de wolf de kans om weg te gaan, terwijl je er zelf ook stiekem vandoor gaat. Verlies de wolf ondertussen geen seconde uit het oog.
Ja, wolven hebben in het verleden mensen gedood, maar dit is extreem zeldzaam en komt vandaag de dag vrijwel niet meer voor in Europa door de afname van hondsdolheid en het feit dat wolven mensen mijden. Historisch gezien vonden dodelijke aanvallen vooral plaats door hondsdolle wolven, of wolven die in het nauw gedreven werden, waarbij vaak kinderen of vrouwen het slachtoffer waren.
Sinds 2017 zijn er continu wolven in Nederland, maar pas sinds begin 2019 is er een wolf meer dan zes maanden aanwezig in ons land. Dat betekent dat deze wolvin de eerste gevestigde wolf in Nederland is na ongeveer 150 jaar.
Waar leeft de wolf? Wolven leven nu vooral in bosrijke natuurgebieden op de Veluwe, in Drenthe en op de Utrechtse Heuvelrug. Ook vanuit andere provincies komen regelmatig waarnemingen van zwervende wolven. Extra maatregelen om vee te beschermen zijn dus op meer plekken noodzakelijk.
De volgende gevestigde wolven zijn in de periode van 1 februari tot en met 23 mei 2025 via DNA vastgesteld:
In de natuur jagen wolven vooral op reeën en wilde zwijnen. Toch begeeft de wolf zich ook buiten natuurgebieden en ziet soms ook een schaap als prooi. We moeten vee dus beschermen en schade compenseren. Wolven jagen op dieren die ze gemakkelijk kunnen vangen.
Kaukasische Herdershond
Generaties lang heeft het kuddes bewaakt in ruig bergachtig gebied, waar wolven de moed van elke bewaker op de proef stelden. Zijn dikke vacht beschermt tegen de kou, terwijl zijn imposante aanwezigheid roofdieren op afstand houdt voordat ze hun kans wagen.
Kwetsbaarheid Hoewel een wolf in staat is prooien ter grootte van een rund of een paard te doden, brengt dit voor de wolf wel een risico met zich mee omdat de kans groot is dat hij wordt verwond. Een wolf zal daarom eerder andere prooidieren aanvallen.
Niet alleen de geur van urine, maar ook de geur van vuur schrikt volgens Vanvoorden wolven af. “Dieren zijn heel bang van vuur. We verspreiden dus naast urine ook een brandgeur rond de weiden.
Wolven huilen op alle uren van de dag; het is hun manier van communiceren . Soms huilt een roedel samen, gewoon voor de lol, maar meestal is het een manier om over lange afstanden contact te houden. Ze huilen om de roedel bijeen te roepen, om ze naar huis te roepen als er problemen zijn in het hol, en om elkaars locatie in de gaten te houden.
Keffen en blaffen zijn geluiden die wolven maken als er gevaar dreigt. Grommen doen ze als ze geïrriteerd zijn (bijvoorbeeld als ze hun prooi willen beschermen). Janken doen wolven als ze het niet naar hun zin hebben.
Omdat wolven zo schuw zijn, zijn aanvallen op mensen uiterst zeldzaam. In heel Europa en in Noord-Amerika hebben in totaal twaalf aanvallen plaatsgevonden. 'De kans dat een mens door een wolf wordt aangevallen, is zo goed als nul,' zegt Lelieveld.
De das (Meles meles) behoort tot de marterachtigen en is de grootste inheemse soort landroofdier in Nederland.
Niet de wolf, maar de grijze zeehond is ons grootste roofdier. Ze kunnen tot 3 meter lang en tot 350 kilogram zwaar worden! Ze eten vooral vis. Maar ook de enige dolfijn die je dichtbij onze kust kunt zien, de anderhalve meter lange bruinvis, wordt wel eens opgegeten!