De 3-jaarsregel (of in sommige contexten de 180-dagenregeling) bij een nalatenschap houdt in dat schenkingen die een persoon heeft gedaan kort voor zijn of haar overlijden, fiscaal worden behandeld alsof ze nog tot de erfenis behoren. Dit is bedoeld om te voorkomen dat mensen vlak voor hun overlijden belastingvrij vermogen wegschenken om erfbelasting te ontduiken.
Jaarlijkse vrijstelling
Ouders mogen in 2026 € 6.908 schenken aan hun kind. Onder 'kind' verstaan wij ook een pleegkind of een stiefkind. De jaarlijkse vrijstelling voor alle andere personen in 2026 is € 2.769.
Die regel houdt in dat, als je binnen drie jaar na de schenking sterft, er bij de berekening van de erfbelasting wél rekening wordt gehouden met de waarde van de schenking van onroerend goed als er nog een ander onroerend goed aanwezig was in de nalatenschap en als de schenkingen door dezelfde persoon zijn gebeurd.
U krijgt altijd bericht binnen de wettelijke termijn van 3 jaar. Vanaf 2026 hebt u langer de tijd om uw aangifte erfbelasting te doen. De wettelijke termijn van 3 jaar verandert niet. Maar wij streven ernaar om u binnen 6 maanden een definitieve aanslag te sturen.
Hervorming erfbelasting: singlevermindering en verhoogd abattement voor langstlevende partners. Op 1 januari 2026 gaat de eerste fase van de hervorming van de erfbelasting in: Er komt een singlevermindering, een voordeel in de erfbelasting voor kinderloze singles.
De levenslange vrijstelling voor erfbelasting en schenkbelasting bedraagt in 2026 $15 miljoen per persoon / $30 miljoen voor een gehuwd stel dat gezamenlijk aangifte doet, en kan in de toekomst worden geïndexeerd voor inflatie.
De driejarige termijn voor de afwikkeling van een nalatenschap verwijst naar de periode waarbinnen bepaalde handelingen met betrekking tot de nalatenschap van een overledene moeten worden verricht . Deze regel wordt doorgaans toegepast wanneer de overledene op het moment van overlijden geen geldig testament had.
Uw aangifte erfbelasting moet bij ons binnen zijn uiterlijk op de inleverdatum die in de aangiftebrief staat. Deze datum ligt 20 maanden na de overlijdensdatum. Lukt het echt niet binnen deze termijn aangifte erfbelasting te doen? In uitzonderlijke situaties kunt u dan eenmalig uitstel aanvragen.
Adviseurs raden over het algemeen aan om schulden met hoge rente af te lossen, een noodfonds op te bouwen en vervolgens te beleggen voor langetermijndoelen . Met een duidelijk plan kan geërfd geld zo worden gespaard dat het rendement de inflatie overtreft en je dichter bij doelen zoals een huis of pensioen brengt.
Ieder jaar krijg je van de bank een jaaropgave. De bank stuurt dezelfde gegevens ook naar de belastingdienst. Op basis daarvan controleert de belastingdienst je aangifte inkomstenbelasting. Maar dezelfde gegevens kunnen ook worden gebruikt voor het opsporen van verzwegen schenkingen.
Tussen elke schenking laat je minstens drie jaar tijd.
Als je tussen verschillende onroerende schenkingen aan dezelfde persoon minimum drie jaar laat, zal de schenkbelasting telkens opnieuw berekend worden vertrekkende van het laagste tarief.
Als je tijdens je leven (een deel van) je woning aan je kinderen wilt overdragen, is er sprake van een schenking of een verkoop. Als je niets doet, erven je kinderen de woning automatisch na het overlijden van de langstlevende ouder. Dan betalen zij erfbelasting over de WOZ-waarde minus de eventuele hypotheekschuld.
Als de schenker van een onroerend goed overlijdt binnen de 3 jaar na de schenking dan wordt de waarde van het geschonken onroerend goed alsnog bij de nalatenschap van de schenker gevoegd.
Als de ouders € 100.000 schenken en ze geen beroep kunnen doen op een vrijstelling, dan moet het kind 10% schenkbelasting betalen, dus € 10.000. Het kind houdt dan € 90.000 over. Maar als de ouders vrij van recht € 100.000 schenken, dan houdt het kind ook echt € 100.000 over.
Schenken is vaak voordeliger dan erven omdat je gebruik kunt maken van jaarlijkse vrijstellingen en eenmalige verhoogde schenkingen (zoals de jubelton-variant voor een huis), waardoor het vermogen alvast fiscaal wordt uitgesmeerd en erfbelasting wordt verminderd; bij erven betaalt men erfbelasting over de volledige waarde, hoewel de belastingtarieven gelijk zijn, kan slim schenken (eventueel met huurclausule) de uiteindelijke belastingdruk flink verlagen. Het beste is maatwerk: schenken is gunstig als je het geld kunt missen en erfbelasting wilt besparen, maar erven kan voordelig zijn bij buitenlandse huizen of als je de woning zelf wilt blijven gebruiken.
Als je deze € 100.000 erft van je overleden moeder, betaal je als kind over € 100.000 - € 21.282 = € 78.818 belasting. Als je € 100.000 erft van je overleden kind betaal je als ouder maar over € 100.000 - € 50.397 = € 49.403 belasting. 10% over de eerste € 128.751 boven de vrijstelling.
Wat kan ik doen om te besparen op de erfbelasting?
Wanneer wordt de erfenis uitbetaald? Het duurt al gauw meer dan een jaar voordat een nalatenschap is afgewikkeld. Vaak is het namelijk een ingewikkeld juridisch proces waarbij veel regelwerk komt kijken. Zo moeten de erfgenamen het overal over eens zijn en moeten alle bezittingen en schulden in kaart worden gebracht.
Bij de wettelijke verdeling in het erfrecht krijgt de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner de erfenis. De wettelijke verdeling geldt als er geen testament is gemaakt. Sinds 2018 gelden er regels die bepalen dat erfenissen en schenkingen niet meer automatisch in de gemeenschap van goederen vallen.
De som ineens is het recht van een kind van een erflater op een geldsom voor de kosten van zijn verzorging en opvoeding totdat dat kind 18 jaar wordt. Een kind kan hierop ook aanspraak maken voor de kosten voor zijn levensonderhoud of studie totdat dit kind 21 jaar wordt. De som wordt betaald uit de nalatenschap.
Het jaarlijkse bedrag dat iemand belastingvrij mag schenken is afhankelijk van de ontvanger. In 2026 mogen ouders een bedrag ter grootte van € 6.908 schenken aan hun kind. Onder 'kind' wordt ook een pleegkind of stiefkind verstaan. Voor schenkingen aan kleinkinderen en anderen bedraagt de vrijstelling € 2.769.
Met een slim testament zorg je voor uitstel van of besparing op de erfbelasting. Hierdoor hoeven jouw erfgenamen minder of zelfs helemaal geen erfbelasting te betalen. Om bijvoorbeeld je kinderen erfbelasting te besparen, kun je één van deze vier clausules in je testament opnemen: opvullegaat.