Het kabinet bereidt de
In de Rijksbegroting staan de verwachte verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van de rijksoverheid voor het komende jaar. De Rijksbegroting bestaat in feite uit een aantal afzonderlijke begrotingen (begrotingsstaten en toelichtingen), per ministerie en voor specifieke fondsen.
Een begroting is een financieel plan waarin je verwachte inkomsten en uitgaven voor een specifieke periode in kaart brengt. Dit kan je doen voor een maand, een kwartaal, een boekjaar, of bijvoorbeeld een los project. De belangrijkste onderdelen van een begroting zijn de inkomsten, uitgaven en het verschil hiertussen.
De uitgaven in 2024 zijn naar verwachting ruim 433 miljard euro.
De begroting is een jaarlijks document dat de bedragen van alle ontvangsten en uitgaven bepaaltdie in de loop van het jaar kunnen worden verwezenlijkt en vastgelegd.
In 2022 geeft het Rijk naar verwachting 353 miljard euro uit. Onderstaande kerntabel 2.1.1 toont het overzicht van de totale rijksbegroting, inclusief de raming voor de komende jaren. De tabel laat zien dat de (netto)uitgaven doorstijgen, ondanks de coronacrisis.
De begroting van de Europese Unie i wordt grotendeels (ongeveer 95%) gefinancierd door de lidstaten. Dat geld wordt uitgegeven aan allerlei beleidsprogramma's en subsidies. Veel Europees geld vloeit daardoor weer terug naar de lidstaten. Het budget van de EU voor 2022 bedraagt circa 169,5 miljard euro.
De schuldquote bedraagt naar verwachting 47,6% bbp in 2023 en 47,3% bbp in 2024, wat neerkomt op circa 510 miljard euro in 2024. Hiermee ligt de overheidsschuld ruim onder de Europese grenswaarde van 60% bbp.
De inkomsten van de overheid bestaan vooral uit de belastingen en premies die burgers en bedrijven betalen. De overheid geeft dit geld uit aan voorzieningen zoals scholen, wegen en ziekenhuizen.
budget (zn) : begroting, beraming, raming, bestedingsruimte, bestedingspakket. raming (zn) : schatting, berekening, benadering, begroting, taxatie, rooi, gis.
Het ministerie van Financiën controleert of de Rijksbegroting klopt met de afspraken uit het Regeerakkoord. Ook schrijft het ministerie van Financiën een uitleg bij de belangrijkste keuzes, plannen en uitgaven in de Rijksbegroting. Die uitleg heet de Miljoenennota.
Elk jaar maken de ministers samen de rijksbegroting. Ieder ministerie heeft daarin een eigen hoofdstuk. In de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap staat bijvoorbeeld hoeveel geld er gaat naar lerarensalarissen, onderhoud van schoolgebouwen, schoolboeken en onderzoek op universiteiten.
Ieder jaar biedt de minister van Financiën op Prinsjesdag de Miljoenennota en de Rijksbegroting in een koffertje aan de Tweede Kamer aan.
Rentepercentage en schuld Nederlandse overheid relatief laag
De Nederlandse overheidsschuld lag eind 2023 op 45,1 procent van het bruto binnenlands product (bbp), tegenover 80,8 procent voor de hele EU. De rentelast als percentage van de schuld bedroeg dat jaar 1,5 procent.
Een begroting is een akte waarin de verwachte en toegelaten ontvangsten en uitgaven van een overheid zijn opgenomen.
Maar het fundament van de rijkdom werd gelegd met de handel in Europa: de graanhandel en houthandel op het Oostzeegebied of moedernegotie. In de Europese- en wereldeconomie ging Amsterdam een zeer belangrijke rol spelen. De bloeiende handel leidde tot een grote en zeer rijke klasse van kooplieden.
In slechtere economische tijden dalen tijdelijk de belastinginkomsten.Dan leent het Rijk geld om alsnog alle uitgaven te kunnen doen: de staatsschuld loopt nu op. Dat is de schuld van alleen de Rijksoverheid.
Dan zijn landbouwgoederen, inclusief alle voeding en dranken gemaakt van landbouwproducten, de exportgroep waar de Nederlandse economie het meest aan verdient. Het ging om 44,4 miljard euro in 2022. Na landbouw volgen machines en apparaten, fabricaten, chemische producten, energie en vervoermaterieel.
Dankzij een florerende economie, vooral gebaseerd op financiële dienstverlening en toerisme, heeft San Marino een van de hoogste inkomens per hoofd, zeer lage werkloosheid, geen staatsschuld en een begrotingsoverschot. San Marino is het enige land ter wereld met meer auto's dan inwoners.
De opbrengst van de loon- en inkomstenheffing, de grootste inkomstenbron van de overheid, steeg in 2023 naar 128,4 miljard euro. De toename van 9 procent komt vooral door toegenomen lonen. De inkomsten uit de btw namen door hogere prijzen voor goederen en diensten met 5,5 miljard euro toe tot 79,5 miljard euro.
De geconsolideerde brutoschuld in de EU bedraagt 82% van het bbp, een daling ten opzichte van de piek van 90% tijdens de coronapandemie in 2020. Griekenland, Italië, Frankrijk, Spanje en België hebben de hoogste schuld, met een schuldquote van meer dan 100%.
Nederland was in 2023 na Duitsland de grootste nettobetaler (uitgedrukt in percentage van het bruto nationaal inkomen, gebaseerd op de definitie van de Europese Commissie). Dit is het saldo van ontvangsten van en uitgaven aan de EU.
Tegelijkertijd profiteert Duitsland volgens de regering in Berlijn het meest van de interne markt van de EU , en verdient er meer dan vijf keer zoveel aan, zo'n 132 miljard euro per jaar. Toen de DPA vroeg naar de specifieke bijdragen van Duitsland aan de EU-begroting, weigerde de Commissie commentaar te geven op de cijfers.
naar 433,6 miljard euro in 2024.