Het eten van blauwvintonijn wordt over het algemeen afgeraden vanwege twee hoofdredenen: de ernstige overbevissing (ecologische duurzaamheid) en de hoge concentraties kwik (gezondheidsrisico).
Tonijn als voedsel
Het vlees van de blauwvintonijn bederft sneller dan dat van andere soorten vissen. Het vlees wordt het liefst rauw gebruikt in veel gerechten zodat het direct gekoeld moet worden.
Kortom:
Rauwe tonijn is over het algemeen veilig als deze op de juiste manier wordt behandeld en ingevroren om parasieten te elimineren .
Je eet niet te veel tonijn vanwege de ophoping van kwik en andere zware metalen in het lichaam, wat schadelijk kan zijn voor de gezondheid, vooral voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen en jonge kinderen. Tonijn is een roofvis aan het einde van de voedselketen, waardoor kwik zich concentreert, en langdurige consumptie kan neurologische problemen veroorzaken. Variatie is belangrijk, en alternatieven zoals kleinere, korter levende vissen zijn een gezondere keuze.
100% van de blikjes zijn verontreinigd met kwik, 10% overschreed bovendien de huidige norm die wordt getolereerd voor verse tonijn (1mg/kg) en 57% overschreed het niveau van 0,3 mg/kg, dat meer bescherming biedt voor de gezondheid en die geldig is toegepast voor andere vissoorten.
Het witte spierweefsel van vis bevat bijzonder veel parvalbumine – veel meer dan het rode spierweefsel . Dit verklaart waarom vissoorten zoals tonijn, die voornamelijk uit rood spierweefsel bestaan, vaak beter worden verdragen door mensen met een visallergie. Parvalbumine is relatief hittebestendig.
Dat betekent niet dat kwik voor volwassenen niet schadelijk kan zijn, maar dan moet je wel érg veel vis eten. Ons advies: bijna elke man kan zonder problemen vier keer per week een blikje tonijn eten.
Voor de meeste gezonde volwassenen is er geen specifieke limiet aan de consumptie van tonijn uit blik , aangezien het niet als vette vis wordt beschouwd. Zwangere vrouwen, vrouwen met een kinderwens en moeders die borstvoeding geven, dienen hun inname echter te beperken tot maximaal vier middelgrote blikken per week.
Zalm is dus een klein beetje gezonder dan tonijn uit blik. Maar dat betekent niet dat tonijn uit blik slecht is. Volgens het voedingscentrum zou je eens per week vis moeten eten, en daartoe rekenen ze ook tonijn en zalm uit blik.
Volgens berekeningen van Bloom Association leidt een kwikgehalte van 1 mg/kg in verse tonijn tot een theoretisch gehalte van ongeveer 2,7 mg/kg in tonijn in blik, aangezien tonijn in blik veel water verliest en het kwik daarom 2 tot 3 keer meer geconcentreerd is dan in verse tonijn.
' In Japan werd er in 2019 zelfs 2,7 miljoen euro (!) betaald voor een blauwvintonijn van 278 kilogram. Dit is omgerekend zo'n 10.000 euro per kilo. De hoge prijs van blauwvintonijn is te wijten aan schaarste en de omvang van de tonijn.
Dit zijn ook de meest overbeviste soorten waarbij een hoog risico is voor illegaal vangsten. We raden af om deze soorten te eten. De tonijnsoorten die het meest in blik wordt verwerkt, zijn de kleinere Skipjack- en Albacore-tonijn.
De Atlantische blauwvintonijn (Thunnus thynnus) leeft in de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee en de Zwarte Zee. Hij reist in scholen en maakt uitgebreide trekbewegingen om zich te voeden en voort te planten. Hoewel hij de neiging heeft in oppervlaktewateren te leven, kan hij tot 1000 m diepte duiken.
Advies supermarkten
Als je de verpakking van verse tonijn of zalm uit de supermarkt bekijkt, zie je dan ook vrijwel altijd een bereidingsadvies. Er staat niks vermeld over rauw eten, maar een veiligheidsvoorschrift waarin rauwe consumptie wordt afgeraden ontbreekt.
Bijna alle haaien zijn carnivoren die andere zeedieren eten. De meeste haaien eten kleine vissen, weekdieren en schaal- en schelpdieren, die meestal in hun geheel worden doorgeslikt. Grotere haaiensoorten eten ook grotere vissen en zeezoogdieren zoals dolfijnen en zeeleeuwen.
Maar welke vissen kan je dan nog wel met een gerust hart eten? Wel, met schelvis, heek, tong, Alaska pollak, kabeljauw, koolvis en pladijs zit je goed. En ook mosselen, garnalen, kreeft en sint-jacobsschelpen zijn een goede keuze.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om 1 keer per week (liefst vette) vis te eten.
Je eet niet te veel tonijn vanwege de ophoping van kwik en andere zware metalen in het lichaam, wat schadelijk kan zijn voor de gezondheid, vooral voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen en jonge kinderen. Tonijn is een roofvis aan het einde van de voedselketen, waardoor kwik zich concentreert, en langdurige consumptie kan neurologische problemen veroorzaken. Variatie is belangrijk, en alternatieven zoals kleinere, korter levende vissen zijn een gezondere keuze.
Hoewel vis op zichzelf gezond is, verliest kibbeling veel van die voordelen door het frituren. Het beslag zuigt veel olie op, waardoor het vetgehalte flink stijgt. Kibbeling is dus vet, maar het gemaakt van magere vis. Hierdoor bevat het minder van de goede visvetzuren dan vette vissoorten als zalm of haring.
Vis vervult een belangrijke rol in het dieet door de vitaminen en mineralen die erin zitten. Idealiter zou je twee porties per week moeten eten, waaronder één keer vette vis zoals zalm, tonijn (niet uit blik), makreel of sardientjes.
Hoe lang kun je een geopend blikje vis bewaren? Haal het restant vis uit het blikje en verpak het in een luchtdichte, hersluitbare verpakking. Bewaar het in de koelkast en consumeer het binnen 2 dagen na opening.
“Tonijn uit blik is net zo voedzaam als verse tonijn”, benadrukt hij. Essentiële voedingsstoffen zoals hoogwaardige eiwitten, vitamine B12, vitamine D, selenium, jodium en omega-3-visvetzuren blijven behouden bij het inblikken.
"Volgens de FDA kan een gemiddelde volwassene veilig zo'n 170 tot 250 gram tonijn per week eten ", zegt dr. O'Neill. "Dat komt meestal neer op één tot twee blikjes, afhankelijk van de grootte."
Het advies om een geopend blik niet in de koelkast te zetten, heeft vooral met de smaak van het voedsel te maken. Als een blik geopend is, kan het metaal onder invloed van zuurstof reageren met de inhoud. De producten van die reactie kunnen in het voedsel terechtkomen. Dat kan een metalige smaak aan het eten geven.
Vis bevat meeste PFAS
In Nederland krijgen we PFAS vooral binnen via vis. In magere én vette vis kan veel PFAS zitten. Vooral kabeljauw bevat gemiddeld genomen een hoog gehalte, terwijl zalm bijvoorbeeld veel minder PFAS bevat.