De schemering duurt het kortst aan de evenaar, doordat de zon hier recht omlaag onder de horizon verdwijnt. Ook binnen landsgrenzen zijn er verschillen; zo duurt de burgerlijke schemering rond de langste dag op Rottum 5 minuten langer dan in Maastricht, en in Essen 4 minuten langer dan in Virton.
In de gebieden rond de evenaar verloopt de zonsondergang het snelst. In iets meer dan twee minuten is de klus geklaard. Het gevolg is dat het in die gebieden heel snel donker wordt: het "vallen" van de nacht. Naarmate we hogere breedtegraden opzoeken, wordt het verschil tussen de seizoenen duidelijk.
Vanwege de noordelijke ligging zijn in Nederland in de winter de dagen korter. In de zomer krijgt Nederland juist meer uren daglicht. Ook duurt de schemering in Spanje minder lang doordat het land dichter bij de evenaar licht. Het wordt daardoor sneller donker.
Evenaar. Op onze plek op de aardbol duurt de schemering sowieso best lang. Hoe dichter je bij de evenaar zit, hoe korter dat duurt. In sommige landen ploft de zon bijna verticaal achter de horizon wanneer hij ondergaat, en ineens is het donker.
Doordat vanuit het midden van de Aarde aan ons wordt 'getrokken' is onze zwaartekracht afhankelijk van onze afstand tot het middelpunt van de Aarde. Dat betekent dus dat je iets zwaarder bent op de polen en iets lichter op de evenaar.
De evenaar staat precies tussen het noordelijk en het zuidelijk halfrond in, dus moeten de dagen en de nachten daar wel even lang zijn. En in de buurt van de evenaar zijn de verschillen in daglengte veel kleiner dan bij ons.
' Centrifugale kracht ' door het ronddraaien verlaagt uw lichaamsgewicht met ongeveer 0,4 procent bij de evenaar ten opzichte van het gewicht bij de polen. De draaiing van de aarde zorgt er ook voor dat de planeet uitpuilt, zodat u bij de evenaar ongeveer 21 km verder van het zwaartepunt van de aarde bent en dus ongeveer 0,1 procent minder weegt.
Het wordt eerder licht en later donker. Dat geldt ook voor het verschil tussen Amsterdam en Nice maar natuurlijk nog sterker tussen Amsterdam en Madrid etc.
Middernachtzon is wanneer de zon in de zomer nooit ondergaat. De middernachtzon is een periode van 24 uur zonlicht die kan worden ervaren boven de poolcirkel in Zweeds Lapland. Het hoge noorden van Zweden weet het hele jaar door een fantastische lichtshow te presenteren dankzij de wonderen van moeder natuur.
De helling van de aarde – een korte wetenschapsles
Onze planeet, de Aarde, staat niet rechtop in zijn baan om de Zon. In plaats daarvan is hij licht gekanteld in een hoek van ongeveer 23,5 graden. Deze kanteling is wat de verschillende seizoenen gedurende het jaar veroorzaakt, en het is de reden dat we meer zonlicht krijgen in de zomer en minder in de winter.
Hoe verder een land van de evenaar verwijderd is, hoe schuiner de zon naar de horizon staat, waardoor de zonsondergang een andere duur heeft . Parijs ligt op de 49e graad noorderbreedte en is daarom erg ver van de evenaar verwijderd.
Deze plekken zijn allemaal te vinden in de nabijheid van de poolcirkel: het zijn de meest noordelijke delen van Canada, Groenland, Finland, Noorwegen, Zweden, Alaska, IJsland en Antarctica. Zo'n bestemming bezoeken wanneer 't altijd donker (óf juist altijd licht) is maakt een trip ontzettend bijzonder.
Frankrijk, Holland, Luxemburg en België zaten oorspronkelijk allemaal in dezelfde tijdzone als het VK, maar Duitsland veranderde hun tijd om deze aan te laten sluiten bij de Duitse zone (één uur voor op het VK) tijdens hun bezetting van die landen tijdens de oorlog. Ondertussen veranderde de Spaanse dictator Franco de tijd ook in Spanje naar een uur voor.
De aarde draait met een gekantelde as ten opzichte van de zon, en in de zomermaanden is de Noordpool naar de zon gericht. Daarom gaat de zon voor enkele weken niet onder boven de poolcirkel. In Noorwegen is Spitsbergen de plek waar de middernachtzon het langst te zien is.
Turkije ligt inderdaad zuidelijker, waardoor de zonsondergang (en zonsopgang) abrupter is. Daarnaast is het zo dat Nederland relatief behoorlijk aan de west-kant van onze tijdzone ligt (Central European Time). Hierdoor is het relatief laat donker.
Zweden ligt in dezelfde tijdszone als Nederland en België. De zomermaanden in Zweden staan bekend om hun vele uren daglicht, terwijl het in de wintermaanden in sommige noordelijke delen bij een schemering blijft.
Landen die in de poolgebieden liggen, zoals Alaska in de VS, Groenland, Noorwegen, Finland, de Siberische regio's van Rusland op de Noordpool en Antarctica op de Zuidpool, hebben zes maanden lang een periode van dag en nacht in verschillende verhoudingen in plaats van de normale duur van 12 uur, afhankelijk van hun breedtegraad en lengtegraad.
In de zomer in Fins Lapland blijft de zon vrijwel de hele dag aanwezig. Tijdens de maanden juni en juli is er bijna 24 uur per dag daglicht, waardoor je volop de gelegenheid hebt om van de natuur te genieten. Gemiddeld genomen liggen de daglichturen tussen de 18 en 24 uur per dag.
Als u echt van de zon houdt, kunt u eens denken aan een lente- en zomervakantie naar Spitsbergen, Noorwegen . De zon gaat daar elk jaar niet onder van ongeveer 19 april tot 23 augustus! Dit fenomeen ontstaat doordat de aarde ongeveer 23 graden op zijn as staat.
Hoe dichter bij de Noordpool, hoe langer het in de zomer licht blijft. Echt 24 uur licht blijft het alleen vlak bij en ten noorden van de poolcirkel. Hoe verder je van de poolcirkel af bent, des te langer de nacht is. Dat verklaart ook het verschil tussen het noorden en zuiden van ons land.
In Friesland heb je twee erkende Dark Sky Parken: Nationaal Park Lauwersmeer en op de Waddeneilanden, de Boschplaat op Terschelling. Dit laatste gebied was het eerste Nederlandse Dark Sky Park, gevolgd door Nationaal Park Lauwersmeer , sinds 2016 erkend als 'donker'. Hier zijn de nachten nog echt donker!
In de winter zijn de dagen in Denemarken korter dan in Nederland. Het wordt later licht en eerder donker.
Een persoon weegt meer op de Noordpool dan op de evenaar. Omdat de aarde in het midden uitpuilt, bevindt een persoon die op een van de polen staat zich iets dichter bij de centrale massa van de planeet en ervaart meer zwaartekracht.
De evenaar dient als referentie voor het aangeven van de geografische breedte van een positie. De evenaar is daarbij nul graden NB/ZB en de polen liggen op 90° NB/ZB. De evenaar is volgens het GRS80 40 075 016, 685 6 m lang. Alle meridianen staan loodrecht op de evenaar.
Omdat de stralen van de zon het grootste deel van het jaar loodrecht op de evenaar terecht komen is het daar altijd warm. Ook is het meestal vochtig (door veel regen) rond de evenaar. Dat zorgt er voor dat je rond de evenaar veel oerwouden (tropische regenwouden) vindt.