Een hoge bloedsuiker in de ochtend wordt vaak veroorzaakt door het dageraadfenomeen (dawn phenomenon): je lichaam maakt in de vroege ochtend (tussen 4:00 en 8:00 uur) hormonen aan (cortisol, groeihormoon) om wakker te worden, die de lever aanzetten tot extra glucoseproductie. Bij diabetes kan het lichaam dit onvoldoende compenseren. Diabeteslifestylecoach +4
In de vroege ochtend maakt je lichaam extra hormonen aan om wakker te worden. Die hormonen zorgen er vaak voor dat je bloedglucose stijgt, ook als je 's avonds niets anders hebt gegeten. Dit heet het dageraadfenomeen (ook wel dawn phenomenon).
Het dageraadfenomeen
In de vroege ochtenduren geven hormonen, waaronder cortisol en groeihormoon, de lever het signaal om de productie van glucose te verhogen . Deze glucose levert de energie die je nodig hebt om wakker te worden.
Uw nuchtere bloedsuiker is te hoog als deze hoger is dan 8. Een te hoge bloedsuiker is niet direct gevaarlijk voor uw gezondheid. Drink elke dag 1,5 tot 2 liter: water, thee of koffie zonder suiker. Eet gezond en beweeg veel.
Beweeg op een nuchtere maag en na het eten
Ze zeggen weleens: 'je moet je koolhydraten verdienen' en zo is het ook echt. Wanneer je dagelijks beweegt, verbrand je de koolhydraten die je binnenkrijgt en verlaag je de bloedsuikerspiegel. Ook zorgt bewegen ervoor dat je beter op insuline reageert.
Een gezonde nuchtere bloedsuiker (na minstens 8 uur niet eten) ligt meestal tussen 4,0 en 6,0 mmol/L; boven de 7,0 mmol/L wijst op waarschijnlijk diabetes, terwijl waarden tussen 6,1 en 6,9 mmol/L wijzen op prediabetes (voorfase), wat reden is om de huisarts te raadplegen voor verder onderzoek.
2. Gehydrateerd blijven. Voldoende hydratatie is essentieel om de suikerspiegel in het bloed onder controle te houden. Water drinken helpt je lichaam om glucose via de urine af te voeren, wat bijdraagt aan de regulatie van de bloedsuikerspiegel.
Symptomen van een te hoge bloedsuiker (hyperglycemie) zijn onder andere veel dorst, vaak en veel plassen, vermoeidheid, wazig zien, een droge mond, hoofdpijn, en gewichtsverlies zonder reden, meldt de Hartstichting. Ook kunnen er klachten zijn zoals slecht genezende wondjes, jeuk, misselijkheid, buikpijn, en stemmingswisselingen.
Bij een te hoge suiker (bloedglucose) moet je producten met snelle suikers en veel eenvoudige koolhydraten vermijden, zoals wit brood, witte pasta, frisdrank, sap, snoep, koekjes en gebak, omdat deze de bloedsuiker snel laten stijgen. Drink water, thee of koffie zonder suiker en vervang witte producten door volkoren varianten voor meer vezels, wat de opname van suiker vertraagt.
Als je cellen verzadigd zijn in energie, maar er nog steeds glucose in het bloed zit, dan zet het lichaam dat overschot aan glucose om in lichaamsvet. Als je dus te vaak een hoge bloedsuikerspiegel hebt en daarmee een overschot aan glucose, kom je dus aan in gewicht.
Schommelingen in bloedglucosewaarden kunnen ervoor zorgen dat je moe wordt. Zijn de de bloedglucosewaarde te hoog? Dan heeft je lichaam moeite om glucose in de cellen te krijgen voor energie. Hierdoor kun je je extreem moe voelen.
Hoeveel we slapen, en hoe goed of slecht, heeft een grote invloed op de suikerstofwisseling. Eén nacht te weinig slapen heeft al gevolgen voor de bloedsuiker, zo blijkt uit dit onderzoek. Na een nachtrust van vier uur daalt de gevoeligheid voor insuline met bijna een kwart.
Goed slapen gaat beter als de bloedglucose (redelijk) stabiel is. Zijn er overdag veel pieken en dalen, dan is de kans op een slechte nachtrust groter. En bij hoge glucosewaardes in de nacht is de kwaliteit van de slaap ook minder. Dat merk je de dag erna: je lichaam is dan tijdelijk minder gevoelig voor insuline.
Ja, havermout is zeer goed voor mensen met diabetes (type 2) vanwege de vezels (bèta-glucanen) die de bloedsuikerspiegel helpen stabiliseren, de langzame opname van suikers bevorderen en het cholesterol verlagen, waardoor het een gezonde keuze is als onderdeel van een gebalanceerd dieet. Kies onbewerkte, volkoren havermout en vermijd varianten met toegevoegde suikers.
Bij diabetes kies je best voor mager, onbewerkt vlees zoals kipfilet, kalkoenfilet, varkenshaas, rosbief, of magere runderlappen, en beperk je rood en bewerkt vlees (worst, spek, ham) vanwege verzadigd vet en mogelijke risico's. Eet maximaal 500 gram vlees per week, waarvan maximaal 300 gram rood vlees, en las vaker vegetarische dagen in. Vis is een nog betere keuze, bij voorkeur twee keer per week.
Het dageraadfenomeen veroorzaakt een hoge bloedglucose vlak nadat je wakker wordt. In het Engels heet het ook wel: het dawn phenomenon. De bloedglucose stijgt vroeg in de ochtend door je hormonen. Bij diabetes type 2 kan het lichaam deze stijging niet of niet helemaal voorkomen.
Een gezond ontbijt voor diabetes richt zich op eiwitten, vezels en gezonde vetten om de bloedsuikerspiegel stabiel te houden, met opties zoals havermout met noten en zaden, (plantaardige) yoghurt met bessen, of volkorenbrood met 100% pindakaas en ei; vermijd suikerrijke producten zoals vruchtensappen en zoete ontbijtgranen.
Er is geen fruit dat strikt 'verboden' is bij diabetes, maar je moet fruit met een hoge glycemische index (GI) en veel suiker, zoals rijpe bananen, druiven, mango, ananas, vijgen, dadels en watermeloen, met mate eten. Gedroogd fruit, fruit op siroop en vruchtensappen (zonder vezels) zijn minder gunstig omdat ze sneller de bloedsuiker laten stijgen. Vers fruit en fruit met een lage GI (zoals bessen, citrusvruchten, perziken) zijn betere keuzes, mits je portiegrootte in de gaten houdt.
Een gevaarlijke bloedsuikerwaarde is > 11 mmol/L (niet-nuchter) of > 7.0 mmol/L (nuchter), wat wijst op diabetes, maar < 11 mmol/L na 2 uur eten kan ook een verhoogd risico (prediabetes) aangeven. Bij zeer hoge waarden (> 15-20 mmol/L), veel dorst, veel plassen en vermoeidheid (hyperglycemie) is er direct medische aandacht nodig om ketoacidose (een levensbedreigende situatie) te voorkomen, met name bij insulinetekort, wat kan leiden tot diabetisch coma.
Om je bloedsuiker snel te verlagen, is directe beweging (zoals een korte wandeling), veel water drinken, en het vermijden van snelle suikers cruciaal, terwijl je focust op vezelrijke voeding en minder koolhydraten voor de langere termijn, aangevuld met voldoende slaap en stressvermindering, altijd in overleg met een arts bij hoge pieken.
Wat zijn symptomen van diabetes type 2?
Drinkadviezen voor patiënten met diabetes (suikerziekte)
Duizeligheid bij diabetes is een belangrijk symptoom, meestal van een hypoglykemie (lage bloedsuiker), veroorzaakt door te veel insuline of te weinig eten, en herkenbaar aan zweten, trillen, honger en hoofdpijn; het kan ook door een hyperglykemie (hoge bloedsuiker) ontstaan door uitdroging en elektrolytenstoornissen. Ongeacht of het een hypo of hyper is, duizeligheid wijst op ontregelde bloedsuikerspiegels, wat onmiddellijke actie vereist, zoals glucose nemen bij een hypo.
Het gebruik van kaneel in supplementvorm om de glucosehuishouding te verbeteren wordt niet ondersteund door bewijs en wordt daarom niet geadviseerd. Kaneel bevat hydroxychalcone, wat mogelijk de werking van insuline versterkt. Er is te weinig bewijs om dit als effectief aan te merken in mensen met diabetes.