Stekende pijn bij het hart wordt vaak veroorzaakt door onschuldige factoren zoals spierpijn, stress, of maagklachten Moet ik naar de dokter?. Het kan echter ook wijzen op zuurstofgebrek in de hartspier door vernauwde kransslagaders (angina pectoris), vaak getriggerd door inspanning. Ernstige, aanhoudende pijn vereist direct medische hulp. Hartstichting +4
Bel dan 112. Pijn of druk op de borst kan te maken hebben met je spieren, slokdarm, maag, hart of longen, of met stress. Maak een afspraak bij je huisarts als je pijn op de borst hebt. Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als de klachten blijven als je rustig zit.
Neem contact op met de spoedeisende hulp (112), als u de volgende klachten heeft: Pijn op uw borst. Drukkend gevoel op uw borst. Zweten.
Oorzaak angina pectoris
De pijn op de borst bij angina pectoris komt meestal door vernauwing van de kransslagaders. Dit zijn de bloedvaten die het hart van zuurstof voorzien. Door die vernauwingen krijgt het hart minder zuurstof dan het nodig heeft. Je merkt niet direct iets van vernauwingen in de kransslagaders.
Klachten kransslagadervernauwing
Signalen zijn: een beklemmende, drukkende of benauwende pijn midden in de borst; uitstralende pijn naar de onderkaak, hals, schouderbladen, armen, rug of maagstreek; zweten en misselijkheid.
Stress kan hartklachten veroorzaken zoals hartkloppingen, een beklemmend gevoel of pijn op de borst, kortademigheid, zweten en duizeligheid, doordat stresshormonen je hartslag en bloeddruk verhogen en je autonome zenuwstelsel verstoren, wat kan leiden tot onrust, snelle hartslag, of zelfs extrasystolen (overslagen). Hoewel vaak onschuldig, kunnen deze symptomen verontrustend zijn, dus het is belangrijk om het verschil te kennen met een hartaanval en bij twijfel altijd medische hulp te zoeken, vooral als de pijn uitstraalt naar arm, nek of kaak.
Een stil infarct is een hartinfarct dat niet is herkend. Je hebt geen klachten gehad. Of de klachten waren minder duidelijk. Het is vaker een kleiner infarct.
Symptomen van een 'licht' hartinfarct zijn vaak vaag en kunnen lijken op andere klachten, zoals pijn in de kaak, nek, rug of bovenbuik, extreme vermoeidheid, duizeligheid, kortademigheid, misselijkheid, zweten, of een onrustig gevoel. Hoewel een drukkende borstpijn typisch is, kunnen deze subtielere tekenen, vooral bij vrouwen, wijzen op een hartinfarct en vereisen ze direct medische aandacht, omdat ze soms dagen of weken van tevoren kunnen optreden.
Pijn op de borst bij stress of emoties kan onschuldig zijn maar het kan ook angina pectoris (hartkramp) of een hartinfarct zijn. Je hartspier krijgt dan onvoldoende zuurstof doordat de kransslagaders vernauwt zijn. Bij een stressvolle gebeurtenis heeft je hartspier meer zuurstof nodig dan normaal.
Veel aandoeningen lijken op hartklachten, zoals angstaanvallen (paniek met hartkloppingen, kortademigheid), maag-darmproblemen (reflux, slokdarmkrampen) die een brandend gevoel geven, longaandoeningen (ontsteking, pijn bij ademen) en spier- of zenuwpijn in de borstkas, maar ook vaatspasmen (Prinzmetal angina) kunnen hartklachten nabootsen, waarbij de pijn op de borst door kramp van de bloedvaten ontstaat. Let op: dit zijn symptomen, de enige manier om zeker te weten is door een arts te raadplegen.
Duidelijke signalen van een hartinfarct bij mannen en vrouwen zijn:
branderig gevoel onder het borstbeen; onaangenaam gevoel of pijn tussen de schouderbladen, pijn in de nek; onaangenaam klemmend of drukkend gevoel in de borststreek; hartkloppingen (hartbonzen);
Er zijn grofweg twee hoofdsoorten hartinfarcten – acuut (met hevige klachten) en stil (zonder duidelijke pijn) – maar medisch gezien worden ze ook onderverdeeld in types op basis van oorzaak en ernst (zoals Type 1 met volledige verstopping, Type 2 met zuurstoftekort), waarbij een 'stil infarct' vaak een kleiner, onopgemerkt infarct is dat achteraf op een hartfilmpje te zien is.
Oorzaken
Stress activeert het sympathisch zenuwstelsel, hierdoor komt ons lichaam in de vecht-vlucht modus. Doordat het sympathisch zenuwstelsel geactiveerd wordt ontstaat er een verhoogde spierspanning, versnelde hartslag en een verhoogde bloeddruk. Wanneer dit te lang aanhoudt kan het fysieke pijn veroorzaken.
De belangrijkste symptomen van hartfalen zijn vermoeidheid, kortademigheid (vooral bij inspanning, platliggen of 's nachts) en vocht vasthouden (dikke enkels/benen/buik, snelle gewichtstoename), door de verminderde pompkracht van het hart waardoor organen minder zuurstof krijgen. Andere symptomen zijn kriebelhoest, koude handen/voeten, nachtelijke plasdrang, concentratieproblemen, verminderde eetlust en onrustige slaap.
'Steken in je borst' is een pijnlijke sensatie die kan wijzen op onschuldige oorzaken zoals spierpijn, stress of maagzuur, maar ook op ernstigere hartproblemen (angina pectoris, hartinfarct) of longproblemen; het is cruciaal om medische hulp te zoeken als de pijn hevig is, langer duurt dan enkele minuten, of gepaard gaat met kortademigheid, zweten, misselijkheid of uitstraling naar armen, kaak, nek of rug, omdat dit kan wijzen op een hartkramp door zuurstoftekort van de hartspier.
Stress kan hartklachten veroorzaken zoals hartkloppingen, een beklemmend gevoel of pijn op de borst, kortademigheid, zweten en duizeligheid, doordat stresshormonen je hartslag en bloeddruk verhogen en je autonome zenuwstelsel verstoren, wat kan leiden tot onrust, snelle hartslag, of zelfs extrasystolen (overslagen). Hoewel vaak onschuldig, kunnen deze symptomen verontrustend zijn, dus het is belangrijk om het verschil te kennen met een hartaanval en bij twijfel altijd medische hulp te zoeken, vooral als de pijn uitstraalt naar arm, nek of kaak.
Fysieke signalen van stress herkennen
Stress kan zich in het lichaam tonen nog vóór er duidelijke pijnklachten ontstaan. Voorbeelden zijn opgetrokken schouders, gebalde vuisten of een gespannen kaak (Hersenstichting). Deze signalen blijven vaak onopgemerkt tot het ongemak verergert.
Een stille hartinfarct voelt vaak vaag, zonder de typische 'olifant op de borst'-pijn; het kan aanvoelen als onverklaarbare vermoeidheid, misselijkheid, kortademigheid, rug- of kaakpijn, of een algemeen ongemak, vooral bij vrouwen, ouderen en diabetici, omdat de zenuwen minder goed pijnsignalen doorgeven.
Symptomen van een hartaanval bij vrouwen
Een stil hartinfarct is een hartinfarct dat niet wordt herkend in de acute fase. Dit kan zijn omdat er geen sprake is van de hierboven beschreven symptomen, of omdat de symptomen niet als dusdanig herkend worden. Op een hartfilmpje of MRI-scan kan achteraf gezien worden dat een hartinfarct is doorgemaakt.
Soms merkt iemand helemaal niets van een hartinfarct of heeft alleen vage klachten. Dit noemen we een 'stil hartinfarct'. Onderzoek laat zien dat 10 tot 20% van alle hartinfarcten 'stil' verlopen. Dat betekent dat ongeveer 1 op de 5 mensen die een hartinfarct krijgt, dit niet bewust ervaart of herkent.
Luister naar uw lichaam (vermoeidheid, klachten); pas eventueel uw activiteiten of tempo hierop aan. U mag voelen dat u bij inspanning wat sneller en dieper gaat ademen, maar u mag niet buiten adem raken of benauwd worden. Tijdens inspanning is het belangrijk dat u een gesprek kunt blijven voeren (ademgrens).
Wat op een hartinfarct lijkt maar het niet is, kan angina pectoris (hartkramp), vaatspasmen (Prinzmetal angina), een hartritmestoornis, of zelfs het gebroken hart syndroom (Takotsubo) zijn, die allemaal symptomen zoals drukkende pijn op de borst, zweten en misselijkheid kunnen geven, maar meestal een tijdelijk zuurstoftekort of een andere oorzaak hebben dan de volledige blokkade die een hartinfarct veroorzaakt. Bel bij twijfel altijd 112, want het verschil is vaak niet zelf te bepalen.