Zowel als er te veel wordt gevraagd, als te weinig. Dat kan leiden tot een burn-out of bore-out.
'Burned-out MS' (BOMS) is een term die recentelijk is ontstaan in de literatuur over multiple sclerose . Een vroege definitie van BOMS beschreef patiënten met een hoge EDSS-score na een langdurig ziekteverloop die atrofie hadden maar geen ontstekingsactiviteit op MRI (Bhatia & Singh. Ann Indian Acad Neurol 2019;22:131-136).
Emotionele reacties, angst, depressie, verlies van zelfwaardering, zijn gevoelens die bij iedere pmMS in meer of mindere mate aanwezig zijn. Iemand die te horen krijgt dat hij aan MS lijdt, ondervindt zeer uiteenlopende gevoelens.
Er zijn onderzoeken waaruit blijkt dat stress een trigger voor MS kan zijn. Ontstekingen zijn immers een onderdeel van de stressreactie. Stress heeft ook veel invloed op het immuunsysteem. Bij MS is je immuunsysteem al kwetsbaar, dus stress kan een ongewenste aanjager zijn van nieuwe ziekteactiviteit.
Uit diverse eerdere kleine case-controlstudies is gebleken dat er een significante associatie is tussen emotionele stress, negatieve levensgebeurtenissen, psychische klachten en een verhoogd risico op MS [6, 7, 8], terwijl andere case-controlstudies slechts verwaarloosbare bevindingen hebben gemeld [9, 10, 11].
Helaas is nog niet bekend wat de aanleiding is om MS te ontwikkelen. Onderzoekers denken dat een combinatie van erfelijke factoren en factoren uit de omgeving de aanleiding zijn voor MS, al dan niet samen. Zo zijn er aanwijzingen dat virusinfecties een rol spelen.
Een burn-out ontstaat door langdurige stress en overbelasting. Je hebt te lang te veel van jezelf gevraagd. Een burn-out merk je niet alleen aan je geest, maar ook je lichaam.
Hoe herken je burn-out klachten? Iemand met burn-out klachten heeft last van de volgende drie kenmerken: Spanningsklachten, zoals: lichamelijke vermoeidheid, concentratieproblemen, geheugenproblemen, onrustig slapen, piekeren en/of een gejaagd gevoel. Verliezen van grip op de situatie en een gevoel van machteloosheid.
Psychologische reactie op MS
Het kan leiden tot een hele reeks emoties zoals verdriet, angst, schuldgevoel, vrees, irritatie en woede . Er is geen goede of foute manier om te reageren, en reacties op de aandoening zullen van persoon tot persoon sterk verschillen.
MS is geen dodelijke ziekte. Het is een chronische, progressieve aandoening die vaak levenslang zorg dan wel medicatie behoeft. De levensduur van de meeste mensen met MS wijkt, afhankelijk van de vorm, nauwelijks af van gezonde mensen.
Multiple sclerose kan een significante impact hebben op uw stemming . Niet alleen omdat MS moeilijk is om mee te leven, maar het beïnvloedt ook delen van de hersenen die uw stemming controleren. Stemmingswisselingen zijn een symptoom van MS, maar ook een reactie erop.
Bij MS raakt dit energieverbruik op 3 manieren uit balans: Het is moeilijker om energie op te slaan, waardoor je minder energie beschikbaar hebt . Je besteedt meer energie aan dezelfde taken dan je gewend was. Het duurt langer voordat je energieniveaus terugkeren, vooral als je te veel op één dag hebt gedaan.
Bij MS treden ontstekingen (laesies) op in het hersenweefsel, waardoor beschadigingen ontstaan aan de isolatielaag om zenuwen, het myeline. Daarnaast kenmerkt MS zich door verlies aan hersencellen en uitlopers van hersencellen (zenuwbanen).
Ook al denk je dat MS niet zo heel veel invloed heeft op je leven, toch kan het zijn dat je je meer aanpast vanwege je symptomen dan je denkt. Er zijn veel verschillende symptomen die een beperkende invloed kunnen hebben op je leven, buiten bijvoorbeeld problemen met lopen of bewegen.
Officieel kan je burn-out momenteel niet vaststellen", aldus professor Godderis. Het is wel niet de bedoeling dat de bloedtest alle andere klinische testen zal vervangen. Volgens de professor is het belangrijk om een burn-out objectief te kunnen vaststellen om goed een onderscheid te maken met een depressie.
Volgens onderzoekers mogen we spreken van een burn-out als aan de volgende kenmerken wordt gedaan: Je voelt je overspannen. De klachten houden al minimaal zes maanden aan. Gedurende de hele dag voel je je voornamelijk vermoeid en uitgeput, zowel geestelijk als lichamelijk, en je kan niet meer zoveel aan als vroeger.
“Dan raakt de hippocampus overwerkt en stopt met het sturen van anti-stress-prikkels. Vanaf dat moment krijg jij het steeds moelijker. Het hersendeel dat jou normaal gezien helpt met concentreren, remmen van emoties en omgaan met prikkels van buiten, werkt dan niet meer goed. Dat kan leiden tot een burn-out.”
Maak kennis met het “burnoutsyndroom”
Workplace burnout wordt beschreven als een staat van emotionele, mentale en fysieke uitputting veroorzaakt door chronische stress op de werkplek die niet succesvol is beheerd . Naarmate de stress aanhoudt, raken werkinteresse of motivatie uitgeput.
Onthoud: het is niet jouw schuld
“Het belangrijkste is om te beseffen dat je niets hebt gedaan waardoor je MS hebt gekregen,” zegt Dr. Krupp.
Bij een opflakkering of aanval verergeren de klachten, of treden er nieuwe klachten op. De klachten worden geleidelijk aan erger in een periode van enkele uren tot enkele dagen. Klachten duren tussen enkele dagen en enkele maanden. Nadien verdwijnen klachten weer geleidelijk.
U kunt het CBR op de hoogte stellen dat u MS hebt en dat u wilt (blijven) autorijden. Om veilig te kunnen rijden hebt u niet alleen een rij¬bewijs maar ook een verklaring van geschiktheid van het CBR nodig.