Uitzaaiingen (metastasen) zijn in de meeste gevallen niet meer te genezen, maar door moderne behandelingen (zoals immunotherapie en doelgerichte therapie) leven mensen er wel steeds langer mee. In specifieke gevallen, zoals bij bepaalde vormen van zaadbalkanker of een beperkt aantal uitzaaiingen (oligo-metastasen) in de lever of longen, is genezing soms nog wel mogelijk. UMC Utrecht +4
De levensverwachting met uitgezaaide kanker varieert sterk per persoon, kankersoort en behandeling, maar gemiddeld leeft ongeveer de helft van de patiënten minder dan zeven maanden na diagnose van de uitzaaiingen, terwijl de andere helft langer leeft, soms jarenlang dankzij nieuwe therapieën zoals immunotherapie en doelgerichte therapie. Voor specifieke kankers, zoals borstkanker, leven sommige mensen 2-3 jaar gemiddeld, en een deel zelfs 5 jaar of langer, terwijl de vooruitzichten bij bijvoorbeeld alvleesklierkanker vaak minder gunstig zijn.
Meestal ongeneeslijk
Bij sommige soorten kanker kunnen uitzaaiingen helemaal verdwijnen. Een voorbeeld is zaadbalkanker; uitzaaiingen hiervan kunnen door chemotherapie vaak verdwijnen. Ook bij uitgezaaid melanoom (een vorm van huidkanker) zijn recent dankzij nieuwe medicijnen zeer bemoedigende resultaten behaald.
Van een kwaadaardige tumor kunnen cellen losraken. Die kankercellen kunnen via het bloed en/of de lymfe ergens anders in het lichaam terechtkomen. Zij kunnen zich daar hechten en uitgroeien tot nieuwe tumoren. Dit zijn uitzaaiingen.
Behandeling bij kanker met uitzaaiingen
Hoewel volledige genezing bij uitgezaaide kanker zelden haalbaar is, biedt behandeling vaak belangrijke voordelen: Systemische therapieën zoals chemotherapie, hormoontherapie, immunotherapie en gerichte medicijnen kunnen de groei van tumoren vertragen.
Via het bloedvaten- of het lymfestelsel kunnen kankercellen zich verspreiden. Op andere plekken ontstaan dan nieuwe tumoren. Die zijn vaak niet goed te behandelen, waardoor mensen vaak niet meer kunnen genezen. KWF financiert veel onderzoek naar uitgezaaide kanker.
Alvleesklierkanker is (relatief) het vaakst uitgezaaid bij diagnose (ruim de helft van de patiënten), melanoom het minst vaak. Naar schatting werd bij nog zo'n 18.000 mensen ná de diagnose uitzaaiingen ontdekt. De overleving van patiënten met uitgezaaide kanker verschilt sterk per kankersoort.
De tumor in de borst kan door de chemotherapie kleiner worden. Dat geldt ook voor uitzaaiingen, die kunnen door chemotherapie zelfs verdwijnen. Soms zijn er na de neo-adjuvante behandeling en de operatie toch nog kankercellen aanwezig. Dan kan het nuttig zijn om nog een behandeling met chemotherapie te doen.
Uitgezaaide kanker kan zich in weken, maanden of jaren verspreiden. Agressiviteit hangt af van de kenmerken van de kankercellen, de locatie van de primaire tumor en hoe snel kankercellen omliggende weefsels binnendringen.
Kleincellig. Kleincellige longkanker groeit sneller en zaait makkelijk uit. Als kleincellige longkanker ontdekt wordt, heeft iemand vaak al uitzaaiingen. Ongeveer 1 op de 5 patiënten heeft deze agressieve vorm.
Uitgezaaide kanker is ernstig en moeilijk te behandelen . Sterker nog, de meeste sterfgevallen door kanker (ongeveer 90%) worden veroorzaakt door uitgezaaide kanker en niet door de oorspronkelijke tumor, de primaire tumor. Onderzoekers werken eraan om beter te begrijpen hoe uitzaaiingen ontstaan, zodat ze nieuwe manieren kunnen vinden om ze te voorkomen of te behandelen.
Symptomen en kwaliteit van leven
Naast klachten gerelateerd aan de plek van de uitzaaiing, zijn er ook klachten van meer algemene aard waar elke patiënt met uitgezaaide kanker mee te maken kan krijgen. Zo komen vermoeidheid, pijn, benauwdheid en verlies van eetlust veel voor.
Als je afweercellen uit het lichaam haalt, activeert en tot grote hoeveelheden laat groeien (zoals Rosenberg deed), kan je daarmee kankercellen aanvallen en opruimen. Net zoals het lichaam bij virussen en bacteriën doet.
Zo hebben patiënten met borst-, prostaat- of huidkanker goede overlevingskansen (rond de 90%). Maar voor bijvoorbeeld patiënten met long- of alvleesklierkanker is de 5-jaarsoverleving veel slechter: voor longkanker 28% en bij alvleesklierkanker maar 6%.
Uitgezaaide tumoren verschijnen vaak in grote aantallen op verschillende plekken, groeien snel en ontwikkelen vlot resistentie tegen bestaande therapieën. De snelgroeiende metastasen verdrukken belangrijke organen, bloedvaten en zenuwen – zo sterk en zo verstorend, dat veel patiënten daaraan bezwijken.
Ook kan de kanker gaan uitzaaien als de ziekte na de eerste behandeling weer terugkomt. Bij een uitzaaiing zitten er kankercellen van de neuskanker op een andere plek in het lichaam.
Het behandelen van uitzaaiingen is moeilijk, omdat ze vaak op vele plaatsen in het lichaam verdeeld zitten. Hierdoor is het onmogelijk ze via een operatie te verwijderen. Een ideale therapie valt alleen kankercellen aan en laat de gezonde lichaamscellen met rust.
Rapport uitgezaaide kanker in beeld
De helft van de patiënten bij wie de kanker bij diagnose al is uitgezaaid leeft zes maanden of korter na de diagnose. Dat is maar één maand langer vergeleken met 10 jaar geleden, zo blijkt uit het rapport 'Uitgezaaide kanker in beeld', dat IKNL in 2020 publiceerde.
In het begin van de ziekte hebben veel mensen meestal geen pijn. Als de ziekte zich verder in het lichaam uitbreidt en/of als er sprake is van uitzaaiingen, kan echter wel pijn optreden. Kanker is een ingewikkelde ziekte die vaak niet makkelijk te genezen is.
Uitzaaiingen zijn vaak niet te genezen als ze zich naar andere organen hebben verspreid, maar de ziekte kan wel vaak worden geremd en klachten worden verminderd door behandelingen (palliatieve zorg), waardoor mensen langer met een goede levenskwaliteit kunnen leven. Soms zijn uitzonderingen mogelijk, bijvoorbeeld bij uitzaaiingen in lymfeklieren in de buurt van de primaire tumor (regionale uitzaaiingen) of bij specifieke kankersoorten zoals zaadbalkanker, waar genezing soms wel mogelijk is. De behandelmogelijkheden en prognose hangen sterk af van het type kanker, de locatie en hoeveelheid uitzaaiingen, en de reactie op therapie.
Meer over chemotherapie
Chemotherapie, al dan niet in combinatie met immunotherapie, is nodig als sprake is van uitgezaaide longkanker. Deze behandeling is niet-genezend maar levensverlengend. Chemotherapie wordt soms ook gegeven om te voorkomen dat de kanker na een operatie terugkomt.
Risico op complicaties: Operaties brengen altijd risico's met zich mee, zoals infecties, bloedingen, en complicaties door de anesthesie. Bij patiënten met uitgezaaide kanker kunnen deze risico's verhoogd zijn.
De tekenen van de eindtijd, voornamelijk beschreven in de Bijbel, omvatten wereldwijde gebeurtenissen zoals oorlogen, hongersnoden, epidemieën, aardbevingen, en de opkomst van valse profeten, samen met een toename van onderdrukking en vervolging, en een bekoelende liefde voor God. Cruciaal is de heropleving van de staat Israël en Jeruzalem als een wereldwijd focuspunt, wat wijst op de naderende wederkomst van Jezus en de vestiging van een Vrederijk, wat volgens velen een voorbereiding is op de komst van de Messias.
Een jaar na diagnose is nog maar 22% van de patiënten met stadium IV longkanker nog in leven en na vijf jaar is dat gedaald naar 3%. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR), waarin alle patiënten zijn opgenomen die in ons land zijn gediagnosticeerd met kanker.
In een recent gepubliceerd onderzoek onthullen wetenschappers van Stanford University (VS) dat veroudering geen geleidelijk proces is, zoals lang werd aangenomen, maar in twee 'verouderingsgolven' komt. Halverwege de 40 en net na je zestigste verouder je plotseling sneller.