Blijven zitten voelt vaak als een ramp, maar is op de lange termijn zelden rampzalig. Hoewel het demotiverend kan werken en sociaal-emotioneel ingrijpend is, biedt het soms de nodige tijd voor rijping en het wegwerken van achterstanden. Wetenschappelijk gezien is het echter vaak ineffectief en schadelijk voor de motivatie. Vernieuwenderwijs +4
Effecten van zittenblijven. Zittenblijven blijkt in het algemeen minder gunstig dan leerkrachten doorgaans denken. Vooral op langere termijn heeft het een negatief effect op de schoolse prestaties en schoolloopbaan van de zittenblijvers, tenzij ze een ruim pakket aan extra ondersteuning krijgen en doorstromers niet.
Uit onderzoek naar zittenblijven blijkt dat dit in veruit de meeste gevallen geen positieve invloed heeft op de schoolloopbaan en de motivatie van leerlingen. Het aantal zittenblijvers in Nederland blijft echter hoog. Zittenblijven heeft vaak een negatief effect op zowel de motivatie en daarmee prestatie.
Gevolgen zittenblijven
Een leerling in het basisonderwijs stroomt een jaar later door naar het voortgezet onderwijs. Een leerling in het voortgezet onderwijs stroomt een jaar later door naar het mbo, hbo of wo. Als een leerling blijft zitten, stromen zijn of haar vriendjes vaak wel door naar het volgende leerjaar.
Veel jongeren ervaren het toch als positief, bleek uit onderzoek. Tweederde (67%) van de vroegere zittenblijvers vinden het achteraf gezien goed dat ze bleven zitten. Bij de grootste groep bleef het zelfvertrouwen gelijk (39%) en bij een derde (31%) nam dit zelfs toe nadat ze een jaar overdeden.
Scholen bepalen zelf hoe lang een leerling mag doen over het vmbo, havo en vwo. Op veel scholen voor havo en vwo mogen leerlingen maximaal één keer blijven zitten in de onderbouw. Vmbo-scholen hanteren vaak de regel dat je maximaal twee keer mag blijven zitten.
Er is geen eenduidig antwoord of een vroege of late leerling beter is; het hangt af van het ontwikkelingsstadium, maar onderzoek wijst vaak op voordelen voor late leerlingen op de lange termijn door betere cognitieve en sociaal-emotionele rijpheid, terwijl vroege leerlingen door het huidige selectiesysteem benadeeld kunnen worden; voor leerlingen die moeite hebben, kan een jaar extra kleuteren (wat een late leerling dus vaak doet) helpen, maar dit heeft vaak slechts tijdelijk effect en verdwijnt later, aldus bronnen zoals OCO en CPS.nl.
Maximaal één onvoldoende voor de kernvakken Nederlands, Engels en Wiskunde; Maximaal drie onvoldoendes binnen het totale vakkenpakket; Minimaal een 6 gemiddeld voor alle vakken.
Ruim 1 procent blijft zitten; dit percentage is licht afgenomen in de periode tussen 2017 en 2023, van 1,4% naar 1,2% (Zie OCW in cijfers ). Zittenblijven komt vooral voor in de eerste jaren van de basisschool. In groep 1 en 2 wordt zittenblijven ook wel 'verlengd kleuteren' genoemd.
Het risico op het ontwikkelen van gewoonten zoals roken en drinken is groter, vooral onder tieners. Daarnaast vertonen veel jongeren in deze leeftijdsgroep tekenen van psychische problemen zoals angst en depressie. Langdurig binnen zitten kan leiden tot een slechte algehele gezondheid en een verhoogd risico op chronische ziekten gedurende hun hele leven .
Er zijn sterke aanwijzingen dat lang zitten samengaat met een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Ook zijn er aanwijzingen voor een verhoogd risico op diverse ziekten, zoals diabetes, hart- en vaatziekten, depressie, kanker, en klachten aan het bewegingsapparaat.
Gegevens in een tabel. In 2024 is het percentage zittenblijvers 6,13%. Dit houdt in dat 6,13% van de leerlingen in het schooljaar 2023/2024 in het jaar 2024/25 hun leerjaar opnieuw doen. Het percentage zittenblijvers is na jaren van stijging weer gedaald.
Er is niet één universeel moeilijkste leeftijd; het hangt af van de uitdaging, maar onderzoek en ouderervaring wijzen vaak naar de peuterfase (2-4 jaar) vanwege driftbuien en de pre-tien/vroege tienerjaren (12-14 jaar) vanwege mentale en sociale uitdagingen, hoewel leeftijd 8 ook vaak wordt genoemd als verrassend moeilijk door een mix van onafhankelijkheid en emotionele intensiteit.
Hoelang mag je zitten per dag? Er is nog geen norm vastgesteld hoeveel je maximaal mag zitten per dag. Onderzoek heeft wel uitgewezen dat mensen die dagelijks 8 tot 11 uur zitten een grotere kans hebben op vroegtijdig overlijden dan mensen die minder dan 4 uur per dag zitten.
Groep 7 wordt vaak beschouwd als het moeilijkste jaar op de basisschool vanwege de toename in complexiteit van rekenstof (breuken, procenten) en taal (ontleden), en de groeiende nadruk op zelfstandigheid en huiswerk, wat een brug slaat naar het voortgezet onderwijs. Echter, sommige ouders en leerkrachten vinden groep 4 of 5 ook zwaar door nieuwe vakken of het wegvallen van hulpmiddelen, en de ervaring kan per kind verschillen, met leerlingen die het zwaar krijgen door extra zorgbehoeften.
Zoek dan professionele hulp in je omgeving. Je school kan hierbij helpen en de opties met je bespreken. Maak jij je veel zorgen over het feit dat je bent blijven zitten en weet je niet meer hoe het verder moet met je leven?
In het schoolreglement van de meeste scholen staat dat leerlingen: maximaal 1 keer mogen blijven zitten in dezelfde klas; 1 keer mogen zakken voor het examen; of 2 keer mogen blijven zitten in verschillende klassen.
Het 1ste, 3de en 5de zijn de 'moeilijkste' jaren. vooral omdat dit de keuzejaren zijn.
Of een leerling twee keer mag zittenblijven, verschilt per school. Op sommige middelbare scholen mag een leerling maximaal één keer blijven zitten. Terwijl andere middelbare scholen twee keer zittenblijven toestaan. Ook in het basisonderwijs verschillen de regels per school.
Wat is de 5,5 regel bij de examens precies? De 5,5 regel houdt in dat je kind een onvoldoende voor een vak mag compenseren met voldoendes voor andere vakken, zonder direct te zakken voor het eindexamen.
De regel houdt in de eerste plaats in dat leerlingen tijdens de les 70% van de tijd actief bezig zijn met oefenen en discussiëren, terwijl de docent de overige 30% directe instructie en feedback geeft . Deze verschuiving van "spreektijd docent" (TTT) naar "spreektijd leerling" (STT) is cruciaal voor diepgaand leren.
Het normale cijferbereik ligt tussen 55 en 100. De cijfercijfers corresponderen met lettercijfers, zoals weergegeven in de onderstaande tabel. Het minimale voldoende cijfer is 70 (C) . Cijfers tussen 55 en 69 (D en F) worden beschouwd als onvoldoende en leveren geen studiepunten op.
Het derde jaar van de middelbare school (het elfde leerjaar) wordt vaak beschouwd als het meest cruciale jaar. In dit jaar leggen leerlingen gestandaardiseerde toetsen af, houden ze hun cijfers op peil voor toelating tot de universiteit en beginnen ze met het onderzoeken en bezoeken van universiteiten. Goede schoolprestaties in dit jaar hebben een aanzienlijke invloed op de toelatingsbeslissingen van universiteiten.
Uit het onderzoek van Souza bleek dat iemand met een IQ van 126 of hoger vaak in één uur kan leren wat iemand met een gemiddeld IQ in 4-5 uur zou leren . Dit betekent dat begaafde mensen daadwerkelijk sneller kunnen lezen en begrijpen dan een gemiddeld persoon.
Hoe weet je of je kind een vroege leerling is? Een kind is een vroege leerling als hij is geboren tussen september en december. Is je kind een vroege leerling, dan kan hij eventueel na anderhalf jaar kleuteren naar groep 3. En als hij daar nog niet aan toe is, blijft hij een jaartje extra kleuteren.