Autisme (Autismespectrumstoornis, ASS) wordt beschouwd als een ontwikkelingsstoornis en kan in veel gevallen als een beperking of handicap worden ervaren, maar de ernst varieert enorm per persoon. Omdat het een 'spectrum' is, betekent dit dat de impact op het dagelijks leven uiteenloopt van mild tot zeer ernstig. Hersenstichting +2
autisme is een psychische stoornis, die behandeld kan worden; autisme is een ontwikkelingsachterstand; autisme is een atypische ontwikkeling: het logische denken ontwikkelt zich sneller, maar het sociaal-emotionele inzicht langzamer dan bij leeftijdsgenoten. autisme is een manier van zijn, een persoonlijkheidsvorm.
Volgens de DSM 5 hebben mensen met de ontwikkelingsstoornis autisme ernstige problemen met sociale interactie en (non-) verbale communicatie. Ze vertonen beperkte repetitieve gedragspatronen, interesses of activiteiten. De stoornis heeft invloed op alle ontwikkelingsgebieden. De problemen zijn vaak ernstig.
De term 'klassiek autisme' werd gebruikt om de meest zware variant van autisme te omschrijven. Moeilijkheden om tot sociale interacties te komen, op zowel verbaal als non-verbaal vlak, staan bij deze vorm van autisme op de voorgrond.
Voorbeelden van arbeidsbeperkingen
Je hebt een arbeidsbeperking als je bijvoorbeeld: Chronisch ziek bent (zoals reuma, diabetes of epilepsie) Een psychische kwetsbaarheid hebt (zoals autisme, angstklachten of ADHD) Slechtziend of slechthorend bent.
Bij autisme heb je recht op ondersteuning en aanpassingen vanuit de zorg (GGZ, Wmo via gemeente), onderwijs (passend onderwijs, schoolondersteuning), en werk (redelijke aanpassingen). Dit varieert van therapie, begeleiding thuis, PGB, tot aanpassingen op school en werkplek, met als doel je zelfstandigheid en functioneren te bevorderen, via instanties zoals de gemeente, zorgverzekeraar en werkgever.
Als werknemer met autisme heb je in Nederland dezelfde basisrechten als iedere andere werknemer, plus aanvullende rechten op grond van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte.
Als autisten boos zijn, kunnen ze reageren met meltdowns (overweldigende woede-uitbarstingen met schreeuwen, smijten, of zelfs zelfverwonding), zich terugtrekken, of zich overmatig focussen op een speciale interesse. Vaak komt dit voort uit overprikkeling of frustratie, met een verlies van controle, en kan het zich uiten in 'vechten, vluchten, of bevriezen' reacties, zoals verstarren of vermijden, wat leidt tot uitbarstingen omdat ze emoties moeilijk kunnen verwerken en uiten.
In totaal volgde Scheeren 917 volwassenen (425 mannen en 492 vrouwen) met autisme tussen de 18 en de 65 jaar. Allen zijn deelnemers van het NAR. Met de meesten – 86 procent – gaat het redelijk tot zelfs heel goed. En in de loop van de tijd voelen zij zich bovendien steeds vaker gelukkig.
Vroeger was het zelfs zo dat men dacht dat alle mensen met autisme minder intelligent waren dan gemiddeld. Tegenwoordig wordt steeds duidelijker dat er een grote groep slimme autisten is. Ook is zijn er mensen met autisme die een bepaald ding heel goed kunnen. Bijvoorbeeld rekenen, muziek maken of tekenen.
Er is geen 'gemiddelde leeftijd' voor autisme zelf, maar de diagnoseleeftijd varieert sterk, van peuterleeftijd (vanaf 2 jaar) tot ver in volwassenheid, vooral bij subtiele kenmerken, met een toename van laat-diagnoses in de afgelopen decennia. De gemiddelde levensverwachting is wel lager dan bij neurotypische mensen, mede door comorbiditeiten zoals suïcide, wat de urgentie van vroege herkenning en goede ondersteuning benadrukt.
Een kind kan autisme erven van zowel de vader als de moeder, aangezien het een complexe genetische basis heeft; beide ouders kunnen genen dragen die de kans vergroten, ook als ze zelf geen autisme hebben, en soms ontstaat een 'nieuwe' mutatie ('de novo') bij het kind zelf, hoewel omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap ook een rol spelen. De kans is groter als een ouder autisme heeft, en nog groter als beide ouders het hebben.
Het is redelijk bekend dat mensen met autisme de wereld om hen heen anders ervaren dan neurotypicals. Uit dit artikel blijkt wel dat mensen met autisme ook hun innerlijke wereld anders waarnemen. Dit maakt het herkennen van emoties (bij zichzelf en anderen) en het reguleren ervan een ingewikkelde opgave.
Maar oud worden is bij uitstek een onvoorspelbaar proces en daardoor lopen senioren met autisme vaak vast. Zij merken het bijvoorbeeld sneller op wanneer hun hoofd of lijf achteruitgaan. En maken zich vervolgens drukker dan mensen met een niet-autistisch brein over het onvoorspelbare verloop van die aftakeling.
70% van de mensen met autisme kampt op enig moment in zijn leven met klachten als een stemmingsstoornis/depressie, een angst- en/of dwangstoornis, posttraumatische stress-stoornis (ptss), burn-out of een persoonlijkheidsstoornis. Bij de algemene bevolking is dit 40%.
Voor sommige mensen en in verschillende situaties heeft een ASS meer invloed op het dagelijks leven dan voor andere mensen. Een op de drie mensen met een ASS heeft daarnaast ook een verstandelijke beperking.
Mensen met autisme en trauma delen vaak de uitdaging van emotionele bewustwording en regulatie. Bij trauma zien we dit in de vorm van intense, vaak overweldigende emoties die moeilijk te beheersen zijn. Bij autisme kunnen mensen juist moeite hebben om emoties überhaupt te herkennen of te begrijpen.
Sommige volwassenen met autisme huilen veel, maar vooral als reactie op overprikkeling of emotionele stimulering, niet zo zeer uit persoonlijk verdriet. Daarnaast kunnen ze ook last hebben van andere atypische huilreacties, zoals huilen als je boos bent of juist niet kunnen huilen.
Autisme spectrum in relaties geeft vaak communicatieproblemen. Mensen met autisme spectrum stoornis kunnen zich vaak lastig inleven in de gevoelens van anderen. Ook in de onderlinge communicatie komt een gebrek aan inlevingsvermogen vaker voor.
De meest voorkomende redenen die neurotypische waarnemers noemden toen ze oordeelden dat ze autistische personen niet aardig vonden, waren (1) de waargenomen onhandigheid van de persoon , (2) de wens om niet met de persoon te praten, (3) het feit dat de persoon onaangenaam overkwam, en (4) het waargenomen vermogen (of gebrek daaraan) van de persoon om empathie te tonen.
Om rust te vinden bij autisme is het essentieel om prikkels te beheren door structuur, voorspelbaarheid en 'nee' durven zeggen, en om ontspanningstechnieken te gebruiken zoals natuur, muziek of ademhalingsoefeningen, terwijl je een veilige omgeving creëert en indien nodig hulp zoekt bij stress, overprikkeling en vermoeidheid.
Autisme en vermijdingsgedrag zijn sterk met elkaar verbonden, vaak voortkomend uit angst voor overprikkeling, sociale onzekerheid, of de behoefte aan controle (zoals bij PDA), leidend tot het ontwijken van sociale situaties, veranderingen, of sensorische input om stress te voorkomen en het zenuwstelsel te beschermen, wat kan leiden tot sociale terugtrekking of woedeaanvallen.
Administratieve en financiële functies kunnen uitstekend passen bij mensen met autisme doordat ze vaak een beroep doen op nauwkeurigheid, systematisch werken en oog voor detail. Deze rollen bieden vaak ook een gestructureerde werkomgeving met duidelijke procedures.
Autisme kost extra energie
Hoe je het ook went of keert, autisme kost altijd extra energie. Dit wordt veroorzaakt door diverse factoren. Autisme vraagt dagelijks veel nadenken en een verhoogde portie stress. Zit je veel in je hoofd, zal je veel dingen onbewust analyseren.