Minder dan 20% van de oceanen is verkend, 72% van de planeet wordt bedekt door oceanen, en 50% daarvan is
Wetenschappers en ontdekkingsreizigers doen al eeuwenlang pogingen om de oceanen diepgravend te onderzoeken. Maar zo makkelijk is dat niet. Vanwege hevige stormen en de aanwezigheid van ijs zijn de oceanen niet altijd toegankelijk voor schepen. Meetinstrumenten bezwijken onder de immense druk op grote diepte.
Aangezien de oceaan de grootste leefruimte op onze planeet is en bijna 70 procent van het aardoppervlak beslaat, lijkt het erop dat we misschien iets meer zouden moeten weten over de planeet die we thuis noemen. Maar dat doen we niet... We hebben slechts vijf procent van onze wereldoceaan verkend. Dat betekent dat 95 procent van onze oceaan onbekend is.
Tot nu toe hebben we ongeveer 0,4% van de totale massa van de Aarde verkend. Dat zijn wellicht de meest interessante 0,4%, maar het blijft een feit, dat bijna alles wat we verder zouden kunnen vinden op aarde onder ons is.
Ruim 70 procent van de aarde wordt bedekt door water, maar onderzoekers hebben nog maar 26,1 procent van de oceaanbodem in kaart gebracht. Bovendien leven er waarschijnlijk tussen de 700.000 en een miljoen soorten onder de zee, plus miljoenen micro-organismen, waarvan we ongeveer 91 procent nog moeten identificeren.
De National Aeronautics and Space Administration (NASA) begon in 1958 met het onderzoeken van de diepzee, maar stopte in 1978 of 2014 met het onderzoeken van oceanen vanwege een onbekende, mysterieuze ontdekking.
“De reden is dat de ruimte – NASA's favoriete plek – een verre, vijandige en levenloze plek is. Het onderzoek ernaar levert weinig grote ontdekkingen en een overdaad aan gehypede claims op,” schreef socioloog Amitai Etzioni over de ongelijkheid in Issues in Science and Technology.
Minder dan 20% van de oceanen is verkend, 72% van de planeet wordt bedekt door oceanen, en 50% daarvan is volle zee. Oceanen vertegenwoordigen meer dan 90% van de leefruimte voor planten en dieren.
Bijna 80% van de oceaan is nog nooit verkend, in kaart gebracht of zelfs maar gezien door de mensheid. Dit is op zichzelf al een verontrustende gedachte, om nog maar te zwijgen van het feit dat 71% van het aardoppervlak uit water bestaat; bijna 58% van de wereld is onbekend voor de mensheid (1).
De wereldbevolking is het totaal aantal levende mensen op aarde. Volgens de VN is dit aantal midden november 2022 de 8 miljard gepasseerd, met een jaarlijkse toename van 83 miljoen, zo'n 1,1%.
Een van de grootste uitdagingen van oceaanonderzoek komt neer op natuurkunde. Dr. Gene Carl Feldman, oceanograaf bij NASA's Goddard Space Flight Center, legt uit dat de oceaan, op grote diepte, wordt gekenmerkt door nul zichtbaarheid, extreem koude temperaturen en verpletterende hoeveelheden druk .
De aarde bestaat voor bijna driekwart uit oceanen, maar slechts een heel klein deel daarvan is beschermd: 7,6%. Daadwerkelijk beschermd tegen bedreigingen is dat kleine stukje ook niet, want een groot deel van de beschermde zeegebieden is alleen op papier beschermd.
Het NIOZ, het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee, is het nationale oceanografische instituut en het expertisecentrum van Nederland voor oceaan, zee en kust en delta.
Diepe gedeelten van de oceaan zijn plekken met temperaturen rond het vriespunt, corrosief zout water, weinig of geen licht en intense druk . Niet alleen weten we niet altijd wat er op de diepten van de oceaan te vinden is, we missen ook vaak de tools en technologie die nodig zijn om deze extreme plekken te bereiken en te onderzoeken.
De belangrijkste veroorzakers van de stromingen zijn verschillen in dichtheid en warmte. Oceaanstromingen uitgelegd in drie minuten. Aan de evenaar is het oceaanwater warmer dan aan de polen. Daarnaast is water niet overal even zout.
Veel plekken op aarde zijn nog grotendeels onontdekt . Van onbeklommen bergen tot de diepten van de oceanen en regenwouden, er zijn nog veel ecosystemen te ontdekken. En er zijn niet alleen onontdekte plekken, er zijn ook nog steeds ongerepte volkeren! De aarde is inderdaad een grote plek, en we hebben nog niet alles gezien.
Nog nooit lag het relatieve aandeel vrouwen op de wereld zo laag als in 2013: nog 49,59 procent van de wereldbevolking was in 2013 van het vrouwelijke geslacht. Daarmee zet de 'ontvrouwelijkingstrend' zich verder: in 2010 waren er nog 49,61 procent vrouwen, in 2000 49,64.
In tegenstelling tot de oceanen is bijna elke plek op het land bezocht door mensen . Door nieuwe technologie te gebruiken, kunnen wetenschappers nu meer leren over afgelegen plekken waar we moeilijk naartoe kunnen reizen, zoals gebieden die erg koud, erg nat, erg droog of erg hoog zijn.
Wat weten we niet? Om met de deur in huis te vallen: van alles wat er in het heelal zit, zien we tot nu toe maar zo'n 4 (!)procent. Van 96 procent van het heelal weten we niet waaruit het bestaat.
Meer dan 80% van onze oceanen is nog nooit onderzocht of bezocht door de mens. De Marianentrog, het diepste punt op aarde. Een plek waar geen enkele zonnestraal komt. Waar de stroming enorm sterk kan zijn en het zoute water apparatuur aantast.
Het Seabed 2030-initiatief werkt aan het in kaart brengen van de oceaanbodem. In juni 2024 meldde het dat het iets meer dan 26% van het onderwaterterrein ter wereld in kaart had gebracht, een opmerkelijke prestatie voor een project dat in 2017 begon. Maar habitats zijn niet tweedimensionaal. De gemiddelde diepte van onze oceanen is 3.600 m.
Het was in januari 1960 - 9 jaar voordat de eerste mens een stap op de maan zette - dat de Zwitser Jacques Piccard en de Amerikaan Don Walsh de bodem van de Challengerdiepte bereikten, het diepste punt van de aardbol, aan boord van de bathyscaaf Trieste, op 10.916 meter. En wat een verrassing!
De NASA heeft fosfor gevonden in de oceaan van Enceladus, een maan van Saturnus. Fosfor is het zeldzaamste element dat nodig is voor leven. Zes elementen zijn essentieel voor het leven zoals wij dat kennen: koolstof, waterstof, zuurstof, stikstof, fosfor en zwavel.
Hoe zou de Aarde er uit zien zonder water? Als alle oceanen, zeeën, meren en andere watervlaktes ineens verdwenen? Onze wereld zou een Pale Yellow Marble worden, een soort kruising tussen de Maan en Mars.