In Zweden werden vorig jaar 61 mensen doodgeschoten, veel meer dan in buurlanden Denemarken (4 mensen) en Noorwegen (4 mensen). Met in totaal 116 moorden afgelopen jaar, op een bevolking van ruim 10 miljoen mensen, is Zweden een stuk gewelddadiger dan Nederland (met 142 moorden op een veel grotere bevolking).
Internationaal gezien weinig moord of doodslag in Nederland
De cijfers over 2023 zijn nog niet beschikbaar. Wereldwijd werden de meeste moorden gepleegd in Jamaica met 53 per 100 duizend inwoners in 2022, dat zijn er 66 keer meer dan in Nederland.
Het aantal bevestigde moorden in Zweden bereikte de afgelopen 10 jaar een piek in 2020, toen er 124 moorden werden geregistreerd. Het aantal sprong van 2014 naar 2015, maar is sindsdien net boven de 100 gebleven. In 2023 werden er 121 moorden bevestigd in Zweden . Een aanzienlijke meerderheid van de slachtoffers waren mannen.
In Nederland kwamen vorig jaar 125 mensen om het leven door moord of doodslag. Dat zijn er iets minder dan in 2022, maar gemiddeld genomen bleef het aantal moorden de afgelopen tien jaar gelijk. Veel van de omgekomen vrouwen werden door hun (ex-)partner vermoord.
Vergeleken met andere Europese landen komen in Nederland weinig mensen om het leven door moord of doodslag. Per 100.000 inwoners worden 0,81 mensen slachtoffer van moord of doodslag, waardoor Nederland tot de groep landen behoort met het laagste aantal moorden per capita.
Bekende seriemoordenaars
De grootst nog in levende zijnde seriemoordenaar zou de Colombiaan Pedro Alonso López zijn. Hij zou naar schatting 350 vrouwen en kinderen hebben verkracht en vermoord. De grootste seriemoordenaar aller tijden zou volgens het Guinness Book of Records de Indiër Thug Buhram (of Behram) zijn.
Moord. In 2023 had Noorwegen een moordcijfer van 0,72 per 100.000 inwoners . In totaal waren er 40 moorden in Noorwegen in 2023.
In Italië is de kans dat je een moordenaar tegen het lijf loopt, het kleinst. Daar vinden 0,47 moorden per 100.000 inwoners plaats. Wereldwijd ligt het moordcijfer wel veel hoger. Gemiddeld worden in de hele wereld 6,1 mensen per 100.000 inwoners slachtoffer van moord.
Het European Data Journalism Network noemt Duitsland, Italië, en Groot-Brittannië als de drie landen met de hoogste femicide-cijfers van Europa in 2017 met respectievelijk 210, 128 en 109 doden per jaar. In 2015 vielen in Frankrijk 142 doden door femicide, in 2019 waren dat er 146.
Het aantal moorden in de VS steeg met zo'n 4900, naar ruim 21.500. Het aantal moorden ging vooral in de zomermaanden hard omhoog en bleef daarna op een hoog niveau. Het totale aantal moorden is nog wel minder dan in de jaren 80. Volgens de FBI werd 77 procent van de moorden gepleegd met een vuurwapen.
Het grootste deel van de toename is te wijten aan bendegeweld in kwetsbare gebieden in Zweden. Dit zijn gebieden met een hoge criminaliteitscijfer, lage inkomens en opleidingsniveaus en een grote immigrantenpopulatie.
Zweedse autoriteiten schatten in dat Zweden een prioritair doelwit is voor terroristische aanslagen , met toenemende dreigingen door gewelddadige islamitische groeperingen. Het huidige dreigingsniveau is 'hoge dreiging' of niveau 4 van de 5, wat betekent dat de waarschijnlijkheid van een aanslag hoog is. Terroristische aanslagen kunnen op elk moment plaatsvinden.
Ja, antwoordde bijna 70 procent. Mannen vaker dan vrouwen, maar in beide groepen had de meerderheid in gedachten ooit een familielid, irritante collega of desnoods een wildvreemde omgelegd. Fantaseren over moord lijkt dus vrij normaal, maar gelukkig is het niet normaal om het echt te doen.
124 doden vorig jaar
"Vorig jaar zijn er 124 mensen vermoord in Zweden: het hoogste aantal sinds 2002", zegt correspondent Annegrietje Fransen. "Dat is vrij hoog, maar tegelijkertijd heeft dat jaarlijks gemiddelde altijd geschommeld rond de 100, 110."
Wereldwijd staat Venezuela bovenaan de lijst, met de hoogste criminaliteitsindex van 83,76 in 2022. Ondanks dat het een van de meest ontwikkelde landen ter wereld is, staan de Verenigde Staten op de 52e plaats, met een criminaliteitsindex van 47,81.
67 procent van alle seriemoordenaars in de database is Amerikaans. En dat terwijl Amerikanen maar zo'n 4,5 procent van de wereldbevolking uitmaken. Hoe is het mogelijk dat het land zo veel van dit soort criminelen voortbrengt?
Volgens het onderzoek zijn mensen uit Turkije – met gemiddeld 14,5 bedpartners – het meest actief. In Australië en Nieuw-Zeeland hebben inwoners gemiddeld dertien sekspartners en Italianen delen het bed gemiddeld met elf mensen. De landen die daarna volgen zijn Brazilië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
1. Jemen. Jemen is voor het eerst beoordeeld als het onveiligste en minst vreedzame land ter wereld.
Koploper Zweden (score 86) wordt gevolgd door Frankrijk en Spanje. Op enige afstand komen Denemarken en Finland. Nederland volgt met een score van ruim 75. In Hongarije is de meeste ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in besluitvorming.
Geweldsmisdrijven komen in Italië zeer zelden voor, getuige het moordcijfer van 0,51 per 100.000 inwoners in 2021. Dit is het laagste cijfer in Europa, afgezien van microstaten als Vaticaanstad en San Marino, en een van de laagste ter wereld.
Voor het doorlopende moordonderzoek registreert EW sinds 1992 alle gevallen van moord en doodslag. In de jaren negentig waren dat er gemiddeld 250 per jaar, tussen 2002 en 2011 gemiddeld 185 en in de jaren daarna gemiddeld 125. In 2019 vielen in totaal 117 slachtoffers, onder wie vier Poolse.
Vorig jaar kwamen in Nederland 142 mensen om het leven door moord of doodslag. Dat zijn er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zestien meer dan in 2021. Opvallend is dat Rotterdam (met zestien doden) voor het eerst sinds 2008 meer slachtoffers telde dan Amsterdam (tien doden).
Het strafrecht is gebaseerd op een wet uit 1981. Het maakt gebruik van het systeem van tegenspraak, maar bevat elementen van het inquisitoire systeem. De kleine omvang en homogeniteit van de bevolking heeft geresulteerd in een laag niveau van criminaliteit.
Criminaliteit. Noorwegen is een relatief veilig land. Op drukke plaatsen, zoals de vliegvelden van Gardermoen en Rygge, het Vikingmuseum in Oslo of de bushaltes voor de luchthavens moet u op uw hoede zijn voor zakkenrollers.
Straf moord of doodslag
Voor moord kan iemand een maximale gevangenisstraf van 30 jaar krijgen. In sommige gevallen kan iemand zelfs levenslang krijgen. De maximale gevangenisstraf voor doodslag was voorheen 15 jaar. Het verschil tussen de maximale gevangenisstraf voor moord en doodslag, vond de overheid te groot.