Een PTSS-episode (of 'aanval') is een intense, tijdelijke opleving van posttraumatische stresssymptomen, waarbij de hersenen overschakelen naar een overlevingsmodus alsof het trauma opnieuw plaatsvindt. Tijdens zo'n episode verliest iemand tijdelijk de grip op het heden en herbeleeft de schokkende gebeurtenis. PsyQ +1
De belangrijkste klacht bij psychotrauma of PTSS is het steeds weer opnieuw beleven van de traumatische gebeurtenis. Opdringerige beelden, gedachten en angstige dromen over het trauma blijven terugkomen. Soms voelt het alsof de gebeurtenis opnieuw plaatsvindt, vooral wanneer iets in de omgeving eraan herinnert.
De meeste mensen die zo'n trauma meemaken en overleven zullen zich binnen een paar weken of maanden weer 'normaal' voelen. Voor anderen kunnen de angst, hulpeloosheid en andere heftige emoties, die zijn ervaren tijdens de traumatische gebeurtenis, aanwezig blijven.
Klachten van jeugd-PTSS kunnen zijn:
De vier kernsymptoomgroepen van PTSS zijn herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (van herinneringen, situaties), negatieve veranderingen in denken en stemming (gevoelens van vervreemding, schuld, somberheid) en verhoogde prikkelbaarheid/arousal (overmatige alertheid, slecht slapen, schrikken). Deze symptomen houden langer dan een maand aan en beïnvloeden het dagelijks leven, waardoor het moeilijk wordt om het trauma te verwerken.
Iemand met PTSS denkt steeds aan de schokkende gebeurtenis of droomt erover. De gedachten en dromen komen onverwacht en zijn niet tegen te houden. Dat geeft heftige emoties: angst, boosheid en/of verdriet. Iemand gaat daardoor plekken en situaties vermijden.
Herbeleven
Dit is wanneer iemand onvrijwillig en levendig de traumatische gebeurtenis herbeleeft in de vorm van: flashbacks , nachtmerries , herhalende en verontrustende beelden of gewaarwordingen , fysieke gewaarwordingen, zoals pijn, zweten, misselijkheid of trillen .
Bij PTSS beleef je nare gebeurtenissen steeds opnieuw in je gedachten of dromen. De klachten zijn heel heftig. Je doet dingen om er niet aan te denken. Gesprekken met een psycholoog of psychotherapeut kunnen goed helpen.
Neem contact op met uw huisarts of een psycholoog/psycholoog als u langer dan een maand last heeft van verontrustende gedachten en gevoelens over een traumatische gebeurtenis, vooral als deze ernstig zijn . Raadpleeg ook een zorgverlener als u moeite heeft om uw leven weer op de rails te krijgen.
Je moet kinderen niet zeggen dat ze "stom," "vervelend," "niet huilen," of "zoals je broer/zus" zijn, omdat dit hun zelfbeeld schaadt; vermijd ook ""Omdat ik het zeg"" en ""Ik doe het wel even"" omdat dit autoriteit ondermijnt en onafhankelijkheid belemmert, focus op het gedrag in plaats van de persoon en erken hun gevoelens in plaats van ze te bagatelliseren.
Wat maakt PTSS erger? Lang wachten met behandelen is de voornaamste reden voor toename van de PTSS klachten. Hoe langer je wacht, hoe erger de klachten worden. Een slechte leefstijl, waaronder ongezonde voeding, alcohol- of drugsgebruik, is een risicofactor voor toenemende klachten.
In de vierde fase begint het herstelproces van PTSS . Deze fase wordt de 'overgangsfase' genoemd, omdat je een nieuw niveau van acceptatie en begrip bereikt van wat er is gebeurd en hoe het je leven heeft beïnvloed. Dit is de fase waarin de genezing eindelijk begint.
Een PTSS-episode kan er voor iedereen anders uitzien, maar kenmerkt zich vaak door plotselinge en sterke veranderingen in stemming, gedrag of bewustzijn . Voor anderen kan het lijken alsof de persoon plotseling heel bang, boos of verdrietig is. Ze kunnen verward of 'verdwaald' overkomen, alsof ze zich niet volledig bewust zijn van wat er om hen heen gebeurt.
Omgaan met PTSS kan beter gaan wanneer je met mensen over je traumatische gebeurtenis praat. Doe dingen die je voor het trauma leuk vond. Pak een hobby op, ga sporten, spreek af met vrienden en verzet je gedachten. Een gezond lichaam draagt bij aan je herstel.
De twee geneesmiddelen die worden aanbevolen voor de behandeling van PTSS bij volwassenen zijn paroxetine en sertraline . Paroxetine en sertraline behoren beide tot de groep selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's). Deze geneesmiddelen worden alleen gebruikt als u ervoor kiest geen traumagerichte psychologische behandeling te ondergaan.
Liefdevolle aanraking kan bij sommigen depressie, angst en symptomen van PTSS verlichten en tegelijkertijd het gevoel van eigenwaarde en veiligheid versterken.
De 333-regel voor angst is een eenvoudige techniek die je kunt onthouden en direct kunt toepassen als iets je angst aanwakkert. Het houdt in dat je om je heen kijkt en drie objecten en drie geluiden identificeert, en vervolgens drie lichaamsdelen beweegt .
Praktische tips voor een goede slaaphygiëne bij PTSS
Creëer een ontspannend bedtijdritueel : Doe rustgevende activiteiten voor het slapengaan die de geest tot rust brengen en het lichaam het signaal geven dat het tijd is om te ontspannen. Dit kan bijvoorbeeld het lezen van een boek zijn, diepe ademhalingsoefeningen doen of naar rustgevende muziek luisteren.
Mishandeling, waaronder kindermishandeling of huiselijk geweld. Blootstelling aan traumatische gebeurtenissen op het werk, inclusief blootstelling op afstand. Ernstige gezondheidsproblemen, zoals opname op de intensive care. Ervaringen tijdens de bevalling, zoals het verlies van een baby.
Hoe gaat het verder bij posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Met behandeling herstellen veel mensen. Maar soms kan PTSS een levenslange impact hebben op je leven. Je kan je soms beter voelen en dan weer slechter als je iets tegenkomt dat je herinnert aan wat je hebt meegemaakt.
Vermijdingsgedrag is een van de symptomen van PTSS. Dit houdt in dat u allerlei dingen uit de weg gaat, om te voorkomen dat u aan de traumatische gebeurtenissen herinnerd wordt. Vaak vermijden mensen bepaalde geuren, plekken, personen, geluiden, voorwerpen, beeldmateriaal en/of activiteiten.
Werknemers met PTSS kunnen moeite hebben met hun concentratie en geheugen en kunnen vaak moeilijker dealen met stress. Dit kan leiden tot verminderde productiviteit en problemen in de communicatie met collega's. Veel mensen met PTSS ervaren ook slaapproblemen, wat kan resulteren in vermoeidheid tijdens werkuren.
Bij lichamelijke gezondheidsproblemen kan dit bestaan uit laboratoriumonderzoek (zoals bloedonderzoek), tests (zoals een röntgenfoto, scan of biopsie) of een lichamelijk onderzoek. Bij PTSS omvat een beoordeling het beantwoorden van vragen over je gedachten, gevoelens en gedrag . PTSS wordt meestal gediagnosticeerd of bevestigd door een specialist in de geestelijke gezondheidszorg.
PTSS (posttraumatische stressstoornis) ontstaat als reactie op het ervaren van een of meerdere traumatische gebeurtenissen in je leven. Dit kan ook bij terugkerende schokerende gebeurtenissen. Denk aan mishandeling of seksueel misbruik.
Redenen waarom uw PTSS zou kunnen verergeren
Zelfs met behandeling kan PTSS moeilijk te beheersen zijn als je je niet volledig richt op het behoud van je herstel . Daardoor kun je merken dat je PTSS verergert, wat demotiverend kan zijn.