ADD (het onoplettende type ADHD) wordt getest via een professioneel diagnostisch traject door een gz-psycholoog of psychiater, vaak startend met een verwijzing via de huisarts. Het onderzoek bestaat uit gesprekken (anamnese), het invullen van vragenlijsten (zoals de DIVA 2.0) en soms neuropsychologisch onderzoek om kenmerken zoals concentratieproblemen en desorganisatie te bevestigen. Youz +4
De 9 kenmerken van ADD (Attention Deficit Disorder) richten zich vooral op onoplettendheid, zoals snel afgeleid zijn, moeite met concentratie bij saaie taken, dagdromen, vergeetachtigheid, en problemen met plannen en organiseren, maar ook op hyperfocus bij interessante onderwerpen, en vaak zijn er ook kenmerken zoals chaotisch zijn, dingen kwijtraken, moeite met luisteren en instructies opvolgen, en vermijden van langdurige inspanning.
Afzonderlijke onderzoeken kosten meestal €175. De prijs van een onderzoekstraject dat de mogelijke aanwezigheid van een aandachtstekortstoornis (AD(H)D nagaat, kost €700.
ADD bij vrouwen uit zich vaak in internaliserende klachten zoals moeite met focussen, perfectionisme, uitstelgedrag, emotionele overprikkeling en het 'maskeren' van symptomen, wat leidt tot mentale vermoeidheid, laag zelfbeeld, angst en depressie, vaak pas later in het leven ontdekt. Symptomen zijn o.a. snel afgeleid zijn, moeite met plannen/organiseren, vergeten, chaotisch zijn, maar ook sterke emoties, perfectionisme en uitputting door veel te camoufleren. Hormonale schommelingen (menstruatie, overgang) kunnen klachten verergeren.
De eerste kenmerken van ADD zijn vaak al zichtbaar en merkbaar voor anderen als je zo'n 6 jaar oud bent. Meestal krijg je zelf last van de symptomen als je in de puberteit komt of op jongvolwassen leeftijd.
Veelvoorkomende symptomen van ADD
Moeite hebben met luisteren of de aandacht bij gesprekken te houden. Snel afgeleid zijn door externe prikkels. Moeite hebben met het voltooien van taken of het organiseren van activiteiten. Vaak dingen kwijtraken en moeite hebben met het bijhouden van spullen.
Het meest typerende verschil tussen iemand met ADHD en ADD is het hyperactieve gedrag. Als je ADD hebt, dan kom je vaak rustig en dromerig over, in tegenstelling tot iemand met ADHD. Maar jouw hoofd zit echter wel vol met gedachten en ook jij hebt last van concentratieproblemen.
Mensen met ADD komen dromerig over, maar hebben een hoofd vol gedachten. Ze zijn overgevoelig voor uitwendige prikkels en trekken zich regelmatig terug om opgedane ervaringen te verwerken. Bovenstaande ADD symptomen en ADD kenmerken komen vrijwel altijd voor bij mensen met ADD.
Hoe het werkt: neem je voor om 20 minuten aan een taak te werken. Na 20 minuten kun je stoppen – of vaak word je vanzelf doorgetrokken . Dit vermindert de overbelasting en activeert het beloningssysteem van de hersenen.
Je bent chaotisch (warrig of rommelig) en kan het moeilijk vinden om op te ruimen. Je hebt problemen met slapen: je slaapt heel veel maar overdag ben je toch moe of slaperig. Je kunt moeite hebben om tijd in te schatten, bijvoorbeeld hoe lang iets duurt. Je hebt moeite met overzicht houden en dingen snel verwoorden.
Zelftest ADHD en ADD
Hoewel deze test zelfinzicht kan geven, is deze test nadrukkelijk niet bedoeld voor het stellen van een diagnose. Aan de uitkomst van deze test kunnen dan ook geen rechten ontleend worden. Neem voor een volledige diagnose contact op met een huisarts.
U kunt er wel een vermoeden hebben dat u ADD of ADHD klachten hebt op basis van wat u las of hoorde. Maar AD(H)D-test/ADD onderzoek gebeurt bij de psycholoog, neuroloog of psychiater. Het onderzoek duurt 2 uur of iets langer en gebeurt ter plaatse of in een video-call.
Of je ADHD hebt als vrouw wordt gekenmerkt door symptomen zoals verstrooidheid, vergeetachtigheid, moeite met organiseren, innerlijke onrust, overprikkeling en emotionele intensiteit, vaak subtieler dan bij mannen, en soms gemaskeerd door sociaal gedrag of juist als 'altijd maar moe' ervaren. Kenmerken kunnen zijn: moeite met concentreren, uitstelgedrag, stemmingswisselingen, een laag zelfbeeld, en het gevoel constant "aan" te staan, wat pas op latere leeftijd herkend wordt. Om een diagnose te krijgen, is professionele hulp van een psycholoog of psychiater nodig; een zelftest kan je helpen om je klachten te herkennen.
Bij autisme is er een sterke behoefte aan voorspelbaarheid en vaste patronen. Bij ADD/ADHD zoeken we juist vaak afwisseling, en creëren we gewoontes vooral om chaos te beperken. Waar iemand met autisme langdurig gefocust blijft op één onderwerp, heeft iemand met ADD/ADHD juist korte, wisselende hyperfocussen.
Hij onderscheidt zeven typen ADHD: klassieke ADHD, aandachtsloze ADHD, overmatige focus, temporale ADHD, limbische ADHD, 'ring of fire'-ADD en angstige ADHD . Elk type heeft zijn eigen ervaringen, symptomen, uitdagingen en behandelingen. Dr. Amen gebruikt de term ADHD, omdat hij uitlegt dat niet alle typen ADHD hyperactiviteit omvatten.
Typische kenmerken van ADD (Attention Deficit Disorder) zijn moeite met concentratie, dagdromen, snel afgeleid zijn, chaotisch zijn, vergeetachtigheid, en problemen met plannen en organiseren. Hoewel je kunt hyperfocussen op interessante taken, is er vaak een 'vol hoofd' met veel gedachten, wat kan leiden tot overprikkeling, uitstelgedrag en faalangst, omdat taken die langdurige inspanning vereisen worden vermeden.
Menselijke verbondenheid vormt de basis van emotioneel welzijn. Voor mensen met ADHD kan het aangaan van hechte banden met familie, vrienden en de gemeenschap gevoelens van isolatie tegengaan en het zelfvertrouwen versterken. Familiebanden versterken: onderneem regelmatig zinvolle activiteiten met familieleden.
Ieder individu is anders en de benodigde hoeveelheid slaap kan per persoon enigszins verschillen. Net als iedereen hebben mensen met ADHD over het algemeen 7-9 uur slaap per nacht nodig voor een optimale gezondheid en dagelijks functioneren.
Rust bij ADHD wordt gevonden door een combinatie van structuur, beweging, en het verminderen van overprikkeling via technieken zoals mindfulness, maar ook door medicatie, een opgeruimde omgeving en goede slaapgewoonten; het gaat om het vinden van wat persoonlijk werkt, zoals sporten, een kauwketting, of het opdelen van taken.
De persoon met ADD is soms overgevoelig voor kritiek of belooft zaken maar komt ze niet na. Een partner met ADD kan voelen als een kind waar je verantwoordelijk voor bent. Daarnaast kan het zwaar zijn om te gaan met problemen die vaak samengaan met ADD, zoals stemmingswisselingen, driftbuien, angst of somberheid.
De meest voorkomende klachten bij ADD gaan over aandacht, planning en energiebalans. Veel mensen ervaren een vol hoofd, moeite met prioriteiten stellen en het gevoel snel overweldigd te raken. Hierdoor kan uitstelgedrag ontstaan of het idee achter te lopen op dagelijkse taken.
ADD bij vrouwen uit zich vaak in internaliserende klachten zoals moeite met focussen, perfectionisme, uitstelgedrag, emotionele overprikkeling en het 'maskeren' van symptomen, wat leidt tot mentale vermoeidheid, laag zelfbeeld, angst en depressie, vaak pas later in het leven ontdekt. Symptomen zijn o.a. snel afgeleid zijn, moeite met plannen/organiseren, vergeten, chaotisch zijn, maar ook sterke emoties, perfectionisme en uitputting door veel te camoufleren. Hormonale schommelingen (menstruatie, overgang) kunnen klachten verergeren.
Ze hebben veel empathie en kunnen kijken vanuit meerdere perspectieven. Creatief: Mensen met ADD zijn vaak meer dan gemiddeld creatief.
De kwaliteiten van mensen met ADD
Omdat kinderen met ADD niet lastig zijn voor hun omgeving, worden hun problemen veel minder snel opgemerkt dan bij kinderen met ADHD. Toch is de kans groot dat zij ernstig lijden onder het niet goed kunnen functioneren, omdat ze er niet in slagen hun aanwezige capaciteiten goed te gebruiken en verder te ontwikkelen.