Iemand die sterk op jou lijkt, maar geen familie van je is, noem je een dubbelganger. Vocabulary.com
Narcisme is een gedragsvorm waarbij iemand zichzelf erg belangrijk vindt. Iemand is bijvoorbeeld obsessief met zijn uiterlijk en eigen persoonlijkheid bezig. Vertoont egoïstisch gedrag, is dominant, barst van de ambitie en heeft weinig empathie voor anderen.
Iemand met narcisme heeft een overdreven gevoel van eigenwaarde en zelfbelang. Ze ervaren een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid. Narcistische mensen zijn sterk gefocust op zichzelf en hun eigen behoeften. Ze tonen vaak weinig empathie (inlevingsvermogen) voor anderen en ze beschouwen zichzelf boven de rest.
Een antisociale persoonlijkheidsstoornis betekent dat iemand diep van binnen weinig of geen respect heeft voor anderen en hun rechten. Dit wordt ook wel psychopathie, sociopathie of dissociale persoonlijkheidsstoornis genoemd.
Er zijn 10 hoofdtypen persoonlijkheidsstoornissen, verdeeld over drie clusters (A, B, C) volgens de DSM-5, waaronder de Paranoïde, Schizoïde en Schizotypische (Cluster A), de Histrionische, Narcistische, Antisociale en Borderline (Cluster B), en de Ontwijkende, Afhankelijke en Dwangmatige (Cluster C) stoornis, plus een categorie voor "Niet Anders Omschreven" (NAO). Deze stoornissen worden gekenmerkt door diepgewortelde, onflexibele patronen in denken, voelen en gedrag die problemen veroorzaken.
Narcisme kenmerken
Als je denkt dat depressie, schizofrenie of bipolaire stoornis de psychische aandoeningen zijn die het vaakst in verband worden gebracht met vroegtijdig overlijden, dan heb je het mis. Eetstoornissen – waaronder anorexia nervosa, boulimia en eetbuien – zijn de meest dodelijke psychische aandoeningen, volgens onderzoek gepubliceerd in Current Psychiatry Reports.
Er zijn verschillende manieren om narcisme in te delen, maar vaak worden grandioos/openlijk, kwetsbaar/verborgen, maligne/kwaadaardig, en soms altruïstisch/filantropisch onderscheiden; deze typen variëren van arrogant en dominant (grandioos) tot subtiel en slachtofferig (kwetsbaar) en zelfs destructief (maligne), waarbij allen een diepgewortelde behoefte aan bewondering en validatie hebben.
Antisociale persoonlijkheidsstoornis, ook wel sociopathie genoemd, is een psychische aandoening waarbij iemand consequent geen rekening houdt met goed en kwaad en de rechten en gevoelens van anderen negeert .
Iemand met odd is vaak boos en prikkelbaar, maakt vaak ruzie met volwassenen, weigert zich te voegen naar regels van volwassenen en geeft vaak anderen de schuld van eigen fouten. Soms is er zelfs sprake van wraakzuchtig gedrag.
Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis houden weinig rekening met anderen. Ze kunnen zich niet zo goed in een ander inleven en gebruiken andere mensen vooral voor hun eigen doelen. Ze hebben een grote behoefte aan bewondering en reageren doorgaans met woede op elke vorm van kritiek of afwijzing.
Assertief betekenis | Wat wordt bedoeld met assertief (en hoe word je het zelf?) Assertief zijn is meer dan jezelf goed verwoorden. Het is durven opkomen voor jezelf, 'nee' zeggen of juist 'ja'.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en het slachtoffer te devalueren, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Ik deed het alleen maar omdat jij me zo boos maakte," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je bent jaloers," "Zonder mij red je het niet," "Iedereen vindt dat jij overdrijft," "Je maakt alles zo ingewikkeld," en "Je bent nergens goed voor". Deze zinnen zijn bedoeld om de realiteit te verdraaien (gaslighting), het zelfvertrouwen te breken en de ander afhankelijk te maken.
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.
Narcisten kunnen er niet tegen als je omringt wordt door positieve mensen. Wanneer je wordt omringt door positieve mensen zoals vrienden of familieleden, dan voelen narcisten zich bedreigd. Ze vinden het moeilijk als je wordt omgeven door anderen buiten hen: ze willen absolute exclusiviteit van hun partner.
Narcisten hebben over het algemeen geen normale relatie tot geld. Enerzijds zijn ze erg zuinig op hun eigen geld. Ben je financieel afhankelijk, dan zul je het minimale ontvangen, en zal dit ingezet worden als machtsmiddel.
Bij een antisociale persoonlijkheidsstoornis toont de persoon weinig of geen sociale verantwoordelijkheid en kent geen empathie tegenover anderen. Gedrag wordt gekenmerkt door de neiging zich snel te vervelen, een slechte frustratietolerantie, lage irritatiedrempel, agressiviteit en gewelddadig gedrag.
Psychopathie wordt gekenmerkt door emotionele kilte, manipulatief gedrag, narcisme en een gebrek aan empathie. Toch kunnen psychopaten charmant en charismatisch overkomen, wat hen moeilijk te herkennen maakt. Criminelen zoals Ronald Janssen wisten jarenlang een normale façade op te houden.
Een psychopaat is niet hetzelfde als een narcist, hoewel psychopaten vaak wel narcistische kenmerken hebben. Het verschil tussen een narcist en psychopaat is dat een psychopaat niet zozeer door iedereen gewaardeerd wil worden; een narcist wil wel bij iedereen aanzien en bevestiging krijgen.
Deze zogenaamde 'stille narcisten' zien zichzelf als middelpunt van het universum en hebben een extreem groot gevoel van eigenwaarde, maar gedragen zich niet opvallend. Dit dus in tegenstelling tot extraverte narcisten die openlijk opscheppen en om waardering vragen.
Kenmerken van narcisme
Je maakt je excuses en probeert een oplossing te bedenken. De narcist explodeert: Hij of zij begint te schreeuwen dat je altijd egoïstisch bent, niets geeft om de relatie en hem of haar opzettelijk negeert. De boosheid lijkt veel te groot voor wat er daadwerkelijk gebeurd is.
Van alle psychische stoornissen hebben eetstoornissen het hoogste sterftecijfer. Met name anorexia en boulimia maken dodelijke slachtoffers. Bijna vier procent van de mensen die lijden aan een van deze eetstoornissen overlijdt. Dat kan komen door uitdroging, gebrek aan voedingsstoffen, maar ook door zelfmoord.
Borderline persoonlijkheidsstoornis wordt vaak genoemd als een van de moeilijkste psychische aandoeningen om mee te leven, niet omdat mensen met BPD moeilijk zijn, maar omdat de stoornis zelf emotioneel intens en meedogenloos is. Het beïnvloedt de manier waarop iemand zichzelf en anderen ziet. Gevoelens komen snel en heftig opzetten.
Anorexia heeft het hoogste sterftecijfer per geval en het op één na hoogste totale sterftecijfer van alle psychische aandoeningen. 10.200 sterfgevallen per jaar zijn het directe gevolg van een eetstoornis – dat is één sterfgeval elke 52 minuten.