Een paniekaanval ontstaat vaak door een combinatie van intense stress, langdurige overbelasting, genetische aanleg of traumatische ervaringen. Het is een plotselinge ontregeling van het alarmsysteem in de hersenen, waarbij het lichaam te veel adrenaline aanmaakt. Ook factoren als cafeïne, drugs, alcohol en bepaalde persoonlijkheidskenmerken (zoals angstig aangelegd zijn) kunnen een rol spelen. Mentaalbalans.nl +4
Het kan veroorzaakt worden door angst, stress of pijn. U bent gevoeliger voor het krijgen van een paniekaanval als u vermoeid of overbelast bent. Tevens is er een verband tussen paniekaanval en een paniekstoornis (waarbij paniekaanvallen met regelmaat optreden) of angststoornis.
Triggers voor paniekaanvallen zijn zeer persoonlijk, maar omvatten vaak stress, vermoeidheid, en specifieke situaties (drukte, openbare plaatsen), lichamelijke sensaties (hartkloppingen), traumatische herinneringen (geuren, geluiden, beelden) en middelen (cafeïne, alcohol), die de interne "alarmsysteem" activeren en de vicieuze cirkel van angst voor de angst in gang zetten.
Probeer rustig te ademen. Zoek afleiding door de omgeving in je op te nemen, te tellen, in gesprek te gaan met een ander of door water te drinken. Bespreek je angsten met dierbaren, je hoeft je hier echt niet voor te schamen. Vermijd geen situaties en plekken die angsten opwekken.
Paniekaanvallen komen plotseling op met intense uitbarstingen van angst, terwijl angstaanvallen worden veroorzaakt door een specifieke gebeurtenis en worden gekenmerkt door aanhoudende zorgen en fysieke symptomen. Beide eisen een tol van je mentale gezondheid en weerhouden u ervan om uw beste leven te leiden.
Een paniekaanval duurt soms een paar minuten. En meestal niet langer dan een half uur. Soms duurt een paniekaanval langer, maximaal 1,5 uur. Daarna kun je je soms nog een tijd heel naar voelen.
Drie veelvoorkomende lichamelijke uitingen van een angststoornis zijn hartkloppingen/snelle hartslag, zweten, en trillen of beven. Andere veelvoorkomende symptomen zijn ademnood, duizeligheid, buikklachten, koude rillingen, en spierspanning, omdat het lichaam zich voorbereidt op een 'vecht-of-vlucht'-reactie.
Deze acties kan je direct toepassen:
Typische klachten tijdens een paniekaanval zijn onder meer:
Een paniekaanval volledig voorkomen kan niet. Wat wel helpt, is minder bang zijn voor een paniekaanval. Wanneer die angst afneemt, is de kans namelijk kleiner dat je daadwerkelijk een nieuwe aanval krijgt.
Een paniekaanval is een intense aanval of golf van angst en spanning en kan als heel heftig ervaren worden. Je kunt het gevoel krijgen gek te worden, de controle te verliezen of dood te gaan. Ook kun je het gevoel krijgen los van jezelf te staan.
Veel mensen hebben maar één of twee paniekaanvallen in hun leven, en het probleem verdwijnt vanzelf, bijvoorbeeld wanneer een stressvolle situatie voorbij is. Maar als je terugkerende, onverwachte paniekaanvallen hebt gehad en lange tijd in constante angst voor een nieuwe aanval hebt geleefd, heb je mogelijk een paniekstoornis.
Bij een paniekaanval kun je last hebben van deze dingen:
Symptomen paniekaanval
Angst veroorzaakt vaak fysieke symptomen, zoals een snelle hartslag of een knoop in de maag. Deze symptomen zijn echter over het algemeen minder intens en duren langer dan een paniekaanval, die weliswaar zeer intense maar kortdurende symptomen heeft.
Alhoewel paniekaanvallen uit het niks lijken te komen is de theorie dat mensen vooral schrikken van wat er in hun lichaam aan (plotselinge) lichamelijke signalen gebeurt. Vaak ontstaan heftige fysieke spanningssignalen juist in rust, wat het nog moeilijker te plaatsen en dus enger maakt.
Zo kun je omgaan met een paniekaanval:
De 5-4-3-2-1 aardingstechniek houdt in dat je 5 dingen identificeert die je kunt zien, 4 dingen die je kunt aanraken, 3 dingen die je kunt horen, 2 dingen die je kunt ruiken en 1 ding dat je kunt proeven om jezelf te aarden in het huidige moment .
Een paniekaanval duurt doorgaans enkele minuten tot een half uur en zwakt daarna weer af. Paniekaanvallen kunnen ook lichamelijke symptomen hebben, waaronder je gedesoriënteerd voelen, misselijkheid en het hebben van een snelle, onregelmatige hartslag.
Cafeïne, alcohol en drugs kunnen angst en stressklachten verergeren. Je hartslag gaat bijvoorbeeld sneller kloppen, je ademhaling wordt oppervlakkiger of je kan gaan zweten. Dit kan een aanval veroorzaken. Daarnaast kunnen stressvolle situaties een paniekaanval opwekken.
Een hoge inname van vitamine B6 zou daarom zeker voor minder angstgevoelens kunnen zorgen. Het helpt het lichaam om remmende neuronen aan te maken, die voor rust in het hoofd zorgen. Vooralsnog is een inname van 100 mg per dag het meest effectief; aanmerkelijk meer dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.
Bij angst zijn er vaak verstoringen in de balans van neurotransmitters zoals een tekort aan de kalmerende stof GABA en het stemmingregulerende serotonine, terwijl stresshormonen als adrenaline en cortisol juist teveel aanwezig kunnen zijn, waardoor je lichaam in een vecht-of-vlucht-modus schiet. Ook een disbalans in dopamine speelt een rol, waarbij het beloningssysteem minder goed werkt.
Oxazepam of evt. lorazepam kan kortdurend worden ingezet om de initieel toenemende angst bij start van een SSRI of SNRI op te vangen. Daarnaast kan het kortdurend worden toegepast bij hevige angst na start van een antidepressivum bij een paniekaanval, of voor eenmalig gebruik bij vliegangst.
Wanneer je angst ervaart, volgt een angstreactie. Bepaalde gebieden van je hersenen worden actief en hierdoor ga je bijvoorbeeld zweten en gaat je hartslag omhoog. Of angst ook een directe oorzaak is van verminderd executief functioneren kunnen we nog niet zeggen.
Omgaan met angst is niet makkelijk, maar met de juiste behandeling en ondersteuning is het mogelijk een normaal leven te leiden . Je angst normaliseren en strategieën vinden om stress te verminderen, negatieve denkpatronen te veranderen en in zelfzorg te investeren, zijn essentieel voor een succesvolle beheersing van je aandoening.