Op 18 maart 2014 werd de Krim opnieuw door Rusland geannexeerd, waardoor het schiereiland na 60 jaar Oekraïens bestuur weer in Russische handen kwam.
De Amerikaanse president Barack Obama verklaarde op 28 februari 2014: "Gedurende deze hele crisis zijn we duidelijk geweest over één fundamenteel principe: het Oekraïense volk verdient het recht om zijn eigen toekomst te bepalen.
Op 19 februari 1954 vaardigde het presidium van de Opperste Sovjet van de Sovjet-Unie een decreet uit waarbij de regio de Krim werd overgedragen van de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek naar de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek.
Het is vandaag precies 10 jaar geleden dat Rusland de Krim heeft geannexeerd. Op 18 maart 2014 wordt het schiereiland na een omstreden referendum ingelijfd bij de Russische Federatie. Het is de thuisbasis van de Russische Zwarte Zeevloot en een populaire vakantiebestemming voor veel Russen.
Belangrijkste oorzaken & aanleiding
De dieperliggende oorzaak van de Krimoorlog was de desintegratie van het Ottomaanse Rijk, die voor Europese grootmachten als Rusland, Engeland en Frankrijk de ruimte creëerde om aanspraken te maken op voormalig Ottomaans grondgebied.
Directe aanleiding voor de oorlog was een religieus conflict tussen tsaar Nicolaas I van Rusland en het Ottomaanse Rijk. De tsaar eiste invloed in het buurrijk om de christelijke minderheid te kunnen beschermen en wilde dat de orthodoxe Kerk de heiligdommen in Jeruzalem, dat onder Ottomaans bestuur stond, zou beheren.
De Krimoorlog (1854-56) werd uitgevochten door een alliantie van Groot-Brittannië, Frankrijk, Turkije en Sardinië tegen Rusland . Het was het enige grote Europese conflict waaraan het leger deelnam tussen 1816 en 1914.
De Zwarte Zeehavens van de Krim bieden snelle toegang tot het oostelijke Middellandse Zeegebied, de Balkan en het Midden-Oosten. Historisch gezien werd het bezit van de zuidelijke kust van de Krim al sinds de oudheid door de meeste rijken van de grotere regio nagestreefd (Romeins, Byzantijns, Ottomaans, Russisch, Brits en Frans, Nazi-Duits, Sovjet).
Rusland was vroeger nog groter dan het Russische Rijk. Het Grootvorstendom Moskou, de voorloper van het Russische Rijk, breidde zich uit over een groot deel van het huidige Rusland en omvatte ook delen van het huidige Oekraïne en Wit-Rusland.
De Krim (Oekraïens: Крим - Krym, Russisch: Крым - Krym, Grieks: 'Κριμαία', Krim-Tataars: Qırım) is een schiereiland in de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Zowel Oekraïne als Rusland maken aanspraak op het gebied.
Russische invasie van Oekraïne (2022 - heden)
Russische militairen rukten op naar steden als Cherson, Marioepol, Soemy, Tsjernihiv, Charkov en de hoofdstad Kiev. Daarbij stuitten ze op hevig militair en lokaal verzet. De invasie werd internationaal breed veroordeeld.
De Verenigde Staten en de Europese Unie reageerden door sancties tegen Rusland in te stellen vanwege zijn rol in de crisis, en drongen er bij Rusland op aan zich terug te trekken. Rusland beschuldigde de Verenigde Staten en de EU ervan de revolutie te financieren en te leiden en nam wraak op de sancties door zijn eigen sancties op te leggen.
Na de militaire agressie van de Sovjetregering begin 1918, verklaarde Oekraïne zich op 22 januari 1918 volledig onafhankelijk van de Russische Republiek. Het land heette toen de Oekraïense Volksrepubliek, die bestond van 1917 tot 1922.
Pas in 1954 komt Oekraïne voor in het verhaal. Op 19 februari nam Chroesjtsjov het besluit de Krim te schenken aan zijn geboorteland. Hij redeneerde dat het gebied "economisch, territoriaal en cultureel" beter bij Oekraïne paste.
Oekraïne heeft een rijke en complexe geschiedenis. Het land was meer dan alleen onderdeel van de Sovjet-Unie. Het grondgebied is tot de dag van vandaag een speelbal tussen verschillende grootmachten. Maar de bevolking heeft altijd verlangd naar onafhankelijkheid.
Na de verovering onder Catharina de Grote bleef de Krim 171 jaar in Russische handen, tot de voormalige Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov het schiereiland in 1954 aan Oekraïne schonk.
Rusland werd iets kleiner toen de VS in 1867 Alaska kochten, en na de Russische Revolutie in 1917 en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991, maar het land is nog steeds gigantisch. In 2014 annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland de Krim.
Het land wordt alom omschreven als een energiegrootmacht. Het beschikt over de grootste aardgasreserves ter wereld, de op één na grootste steenkoolreserves, de op zeven na grootste oliereserves en de grootste olieschaliereserves van Europa.
Rusland voerde dan ook regelmatig oorlogen tegen Turkije (11 maal) en Iran/Perzië (4 maal), voor gebiedsuitbreiding in Centraal-Azië. Zowel de Derde Russisch-Perzische Oorlog (1804-1813) als de Vierde Russisch-Perzische Oorlog (1826-1828) werden door de Russen gewonnen.
Vladimir Poetin zei dat de Russische troepen op het Krim-schiereiland "ervoor moesten zorgen dat de bevolking van de Krim in goede omstandigheden hun wil kon uiten". Oekraïne en andere landen stellen echter dat een dergelijke interventie een schending van de soevereiniteit van Oekraïne is.
In een tijdperk van 129 jaar is Rusland maar liefst vijf maal aangevallen door het nimmer tot rust komende Europa: Napoleon in 1812, de Frans-Engelse invasie van 1854 (Krim-oorlog), Duitsland in 1914, de Anglo-Frans-Poolse invasie van 1918-1920 (door ons 'interventie' genoemd, indien wij het tenminste al toegeven) en ...
De eerste keer was de Krimoorlog, toen Britse, Franse en Ottomaanse troepen landden en probeerden de Krim in te nemen, toen onderdeel van het Russische Rijk . De tweede keer was de Russische Burgeroorlog, toen Groot-Brittannië en zijn Entente-bondgenoten tussenbeide kwamen in Rusland om een bolsjewistische overname te voorkomen.