Bij overlijden draaien in principe de erfgenamen op voor de schulden als zij de erfenis zuiver aanvaarden, wat betekent dat zij met hun privévermogen aansprakelijk kunnen zijn. Bij beneficiaire aanvaarding (onder voorbehoud) zijn erfgenamen niet met hun eigen geld verantwoordelijk. Bij verwerping ben je niet aansprakelijk, maar krijg je ook niets. Snijders Advocaten +3
De aangifte in de personenbelasting
Dat is de taak van de erfgenamen of van de algemene legatarissen. Als de overledene nog fiscale schulden had en nog belastingen moest betalen, dan moeten die worden betaald door de erfgenamen die de erfenis hebben aanvaard in verhouding tot hun aandeel in de erfenis.
De executeur-testamentair – de persoon die in een testament is aangewezen om na het overlijden van de persoon de bepalingen ervan uit te voeren – is verantwoordelijk voor het afwikkelen van de schulden van de overledene. Als er geen testament is, kan de rechtbank een beheerder, persoonlijke vertegenwoordiger of universele opvolger aanstellen en hen de bevoegdheid geven om de zaken van de nalatenschap af te handelen.
Erfgenamen die een erfenis zuiver aanvaarden, krijgen alle bezittingen en schulden van de overleden persoon. Ook wanneer het totaalbedrag aan schulden hoger is dan de bezittingen. De erfgenamen draaien dan zelf op voor de overgebleven schulden na overlijden.
De executeur heeft de taak om uw nalatenschap te inventariseren, eventuele schulden af te lossen, en de erfenis te verdelen volgens uw wensen. Een bewindvoerder beheert een specifiek deel van de erfenis voor erfgenamen die nog geen zeggenschap kunnen of mogen uitoefenen, zoals minderjarige kinderen.
De kosten voor een bewindvoerder variëren, maar liggen voor een eenpersoonsbewind doorgaans tussen de € 135 en € 142 per maand voor standaard situaties, en hoger bij problematische schulden (rond de € 175 - € 185). Voor een tweepersoonsbewind zijn de kosten hoger (ca. € 160 - € 170 standaard). PGB-beheer is goedkoper, terwijl opstartkosten eenmalig zijn (ca. € 767).
Het aanwijzen een executeur testamentair is niet verplicht. Maar het belang ervan kan niet genoeg worden benadrukt. Het afwikkelen van een nalatenschap is ingewikkeld en er komt vaak veel emotie bij kijken. Er moet na een overlijden veel worden geregeld.
Alle verplichtingen die bestaan op het moment van overlijden zullen door de erfgenamen moeten worden voldaan, als zij zuiver aanvaarden. Het gaat hier onder andere over belastingschulden, schadeclaims, leningen die moeten worden terugbetaald en bijvoorbeeld openstaande energienota's.
Als er onvoldoende geld of bezittingen in de nalatenschap zijn om alle schulden af te lossen, worden de schulden in volgorde van prioriteit betaald totdat het geld of de bezittingen op zijn. Eventuele resterende schulden worden waarschijnlijk kwijtgescholden . Als er geen nalatenschap is, is er geen geld om de schulden af te lossen en vervallen deze doorgaans bij het overlijden van de erflater.
Na overlijden is de executeur (als die is benoemd in een testament) of de wettelijke erfgenamen (partner, kinderen, ouders, broers/zussen in die volgorde) gemachtigd om zaken af te handelen, waarbij de executeur verantwoordelijk is voor de afwikkeling en de erfgenamen voor de verdeling; voor digitale zaken zoals belasting is de nabestaandenmachtiging (aangevraagd door een erfgenaam/executeur) nodig, en geldende bankmachtigingen vervallen meestal, behalve op gezamenlijke rekeningen.
U en uw broers en zussen - en als een van hen middels zal zijn overleden diens kinderen - zijn de erfgenamen. De erfgenamen zijn aansprakelijk voor de kosten van de uitvaart. Als een van hen er de opdracht voor geeft, is en blijft die ook persoonlijk geheel aansprakelijk.
De executeur-testamentair is niet persoonlijk verantwoordelijk voor het betalen van de schulden van de overledene , maar wel voor het ervoor zorgen dat de schulden worden afbetaald indien er activa in de nalatenschap aanwezig zijn.
Kwijtschelden schulden na overlijden
De enige schuld die van rechtswege wordt kwijtgescholden bij overlijden is een studieschuld bij Dienst Uitvoerend Onderwijs (DUO). Op het moment dat de studieschuld nog niet is afgelost bij overlijden vervalt het volledige schuldbedrag.
Aanvaardt u een negatieve nalatenschap zuiver? Dan erft u zonder voorbehoud alle goederen en schulden van de overledene. Als er meer schulden dan baten zijn, moet u de overgebleven schulden uit eigen zak betalen.
Een bankrekening van een overledene blijft open totdat de nalatenschap is afgewikkeld, wat kan variëren van enkele weken tot langer, afhankelijk van de bank en de complexiteit, waarbij een Verklaring van Erfrecht vaak nodig is om toegang te krijgen en de rekening te sluiten. Lopende zaken, zoals abonnementen, blijven doorlopen en moeten door de erfgenamen worden geregeld, terwijl en/of-rekeningen vaak gewoon doorlopen voor de andere houder.
Als je een erfenis verwerpt, vervalt jouw verantwoordelijkheid voor het huis leeghalen, en gaat deze over op de volgende erfgenamen in rang. Mocht niemand meer overblijven, dan komt de taak bij de gemeente te liggen, en indien nodig wijst de rechtbank een curator aan, maar als je toch actie onderneemt (zoals spullen meenemen) aanvaard je de erfenis 'zuiver', met alle gevolgen van dien, dus doe dit pas na een juridisch advies.
Bijzondere schulden, zoals kinderalimentatie, partneralimentatie en studieleningen , worden niet kwijtgescholden bij een faillissementsaanvraag. Niet alle schulden worden gelijk behandeld. De wet neemt sommige schulden zeer serieus en deze kunnen niet worden kwijtgescholden door een faillissementsaanvraag.
Een notaris maakt een inventaris van alle eigendom en van alle schulden van de overledene. Als die eigendom volstaat om de schuldeisers mee af te betalen en er blijft nog wat van de erfenis over, dan erf je die overschot. Je zal er ook erfbelasting op moeten betalen.
Schulden die kwijtgescholden kunnen worden, zijn vaak commerciële schulden (zoals huur, energie, leningen, creditcards) en soms belastingschulden, vooral binnen regelingen zoals Herstel Toeslagen (voor schulden tot 2021) of de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) (na een WSNP-traject), mits er geen sprake is van fraude of opzet. Schulden die niet kwijtgescholden worden zijn onder andere alimentatie, studieschulden (DUO), en boetes door strafrechtelijk gedrag; deze blijven vaak bestaan.
Waarom het zo belangrijk is om uw bank meteen in te schakelen. Na een overlijden worden de bankrekeningen op naam van de overledene meteen tijdelijk geblokkeerd. Dit duurt ongeveer drie maanden. In de praktijk betekent dit dat overschrijvingen en betalingen even niet meer kunnen doorgaan.
Er bestaan 2 algemene verjaringstermijnen: zakelijke vorderingen: 30 jaar; persoonlijke vorderingen: 10 jaar. Veel schulden hebben een specifieke verjaringstermijn.
Als iemand overlijdt, heeft hij of zij soms nog schulden openstaan. Die schulden worden in principe afbetaald met het geld of bezit van diegene zelf. Maar soms heeft de overledene geen geld of bezit genoeg om de schulden af te lossen. Dan moeten de erfgenamen de schulden betalen.
Bij een notaris of accountant liggen de kosten voor het volledig afwikkelen van een nalatenschap al snel tussen de € 5.000,-- en € 25.000,--. Vaak wordt dan gewerkt met een minimum bedrag van € 3.500,-- met daarbovenop een uurtarief tussen € 275,-- en € 375,--.
Als er via een testament een executeur is aangewezen, is diegene bevoegd om over de bankrekening te beschikken. Daarnaast kunnen de erfgenamen ook een gevolmachtigde aanwijzen die deze bevoegdheid krijgt. Dat kan met een boedelvolmacht.
Een erfenis verdelen zonder de inzet van een notaris is mogelijk. Alleen zijn er wel een aantal voorwaarden: Als de erfenis een onroerend goed (koophuis, appartement of grond) of aandelen in een BV bevat moet er een notaris ingeschakeld worden voor de verkoop / verdeling hiervan (notariële akte).